Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Iedereen in de wereld wordt slechter van oorlog, behalve de VS. Die lijken er altijd profijt van te hebben.
Uit de Tweede Wereldoorlog kwamen de VS niet alleen tevoorschijn als een van de twee militaire supermachten, maar ook als de enige economische. Tussen 1941 en 1945 verdubbelde het bbp van de VS. En de naoorlogse Marshallhulp voor de wederopbouw van Europa belandde in de zakken van Amerikaanse multinationals.
Daarnaast gebruikten de VS de strijd door in 1944 in Bretton Woods de economische wereldorde voor na de oorlog vast te leggen met de dollar als sleutelvaluta. De tegenstribbelende Britten met econoom John Maynard Keynes die een wereldvaluta wilden, dolven het onderspit.
Weliswaar moest de dollar in 1974 losgekoppeld worden van het goud, maar tot op de dag van vandaag is die munt nog altijd oppermachtig. Liefst 60 procent van de mondiale deviezen bestaat uit dollars. En bij 85 procent van alle wisseltransacties in de wereldhandel is de dollar een van de valuta’s. De VS kunnen op een te grote voet leven, omdat niemand de Amerikaanse munt kan laten vallen. Iedereen zit tot zijn nek in de dollars.
Met de oorlog in Oekraïne is het niet anders. Niet alleen de Amerikaanse wapenindustrie profiteert als geen ander van de oorlog in Oekraïne, ook de Amerikaanse olie- en gasconcerns. De VS zijn hierdoor wereldwijd de grootste exporteur van gas geworden.
Afgelopen week werd bekend dat de VS dit jaar de exportcapaciteit van vloeibaar aardgas (lng) met een kwart zullen vergroten. Dankzij de boycot van Russisch gas hebben de VS de export van vloeibaar gas al kunnen verviervoudigen van 15 miljoen ton in 2021 tot 60 miljoen ton in 2023. Hiermee is de exportwaarde van gas al groter dan die van sojabonen en twee keer zo groot als die de Amerikaanse entertainmentindustrie (muziek, film, televisie).
Tot nu toe waren er beperkingen. Enerzijds door overheidsregels die bepaalden dat de Amerikanen zelf het eerst moesten worden voorzien, anderzijds door beperking van het aantal opslagterminals. Maar daar wordt nu een mouw aangepast. ‘De export van lng zal in de toekomst 2,5 biljoen dollar aan inkomsten opleveren voor Amerikaanse bedrijven, 166 miljard dollar aan belastingen en 500 miljard dollar aan salarissen voor werkenden’, aldus een rapport van de Amerikaanse kredietbeoordelaar S&P.
Alle Europese energiebedrijven moeten zich met alle middelen inspannen om het verloren gegane Russische gas te vervangen door Amerikaans gas. Als het gas van landen met een slechte reputatie op het gebied van mensenrechten, zoals Qatar, ook besmet is, hebben de Amerikanen alle troeven in handen.
President Donald Trump zal niet willen dat Rusland na een vredesakkoord met Oekraïne met goedkoper gas de rest van Europa weer gaat bevoorraden. En anders wijzen de multinationals hem daar wel op.
Voorlopig kan Vladimir Poetin in het belang van de Amerikaanse economie beter een internationale paria blijven dan een maatje van Trump worden. Maar wel een paria in power, zodat het verdienmodel in stand blijft.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns