Marieke de Vries
correspondent Verenigde Staten
Marieke de Vries
correspondent Verenigde Staten
Een Republikeinse senator noemde het een 'storm' aan decreten, ontworpen om af te schrikken en ontzag in te boezemen: "to shock and awe", verwijzend naar de militaire term om door vertoning van grote overmacht de vijand op de knieën te krijgen.
Zodra Trump vandaag weer zijn intrek neemt in het Witte Huis zal hij zijn pen oppakken en tientallen, misschien wel 200, decreten ondertekenen. Dat is niet ongebruikelijk voor nieuwe presidenten, Biden deed het ook, maar verwacht wordt dat Trumps bevelen een schokgolf teweeg zullen brengen.
In een interview met de conservatieve FOX-presentator Sean Hannity zei Trump dat hij dictator zou zijn: "voor een dag maar". In aanloop naar de verkiezingen deed hij talloze beloftes die hij meteen op dag 1 wil inlossen, zoals gratie voor de bestormers van het Capitool en de beëindiging van de oorlog in Oekraïne binnen 24 uur, al nuanceerde zijn team dat laatste later. Maar zijn kiezers willen vooral weten wat hij gaat doen aan de economie en illegale migratie. Dat zijn de twee belangrijkste redenen dat hij herkozen is.
Toen Trump begin 2017 het Witte Huis betrad wisten hijzelf, het land en de wereld niet wat ze konden verwachten. De zakenman had nul politieke ervaring en was juist als outsider gekozen om het bureaucratische moeras Washington op te schonen. Dat lukte hem niet. Hij kreeg te maken met tegenwerkende ambtenaren en zelfs leden van zijn eigen kabinet die zijn opdrachten niet altijd opvolgden.
Via de NOS blijf je de hele dag op de hoogte van het laatste nieuws over de inauguratie van Donald Trump. Kijk vanaf 16.50 uur live naar de speciale uitzending over de inauguratie. In de uitzending schakelen we live met Washington, onze correspondenten en Amerikaspecialist Laila Frank, die in de studio zit.
De uitzending is live te volgen via de NOS-app, NOS.nl en NPO 1. Ook op NPO Radio 1 is de inauguratie live te volgen.
Dit keer komt Trump veel beter voorbereid naar het Witte Huis. Hij heeft vier jaar lang plannen kunnen maken en zich omringd met mensen die hij vertrouwt. Zijn team is klaar om meteen aan de slag te gaan.
Een van zijn eerste wapenfeiten zal dit keer wel het opschonen van dat bureaucratische moeras zijn door duizenden ambtenaren te ontslaan en voor hen in de plaats Trump-getrouwen aan te stellen, zodat hij niet meer zal worden tegengewerkt. Daarvoor heeft de aanstaande president een nieuw onofficieel departement in het leven geroepen: DOGE ('departement of government deregulation').
Onder leiding van techmiljardair Elon Musk en ondernemer Vivek Ramaswamy zal het mes worden gezet in bureaucratische regelgeving die het bedrijfsleven als hinderlijk beschouwt. Denk bijvoorbeeld aan toezichthoudende instanties die bedrijven controleren of ze binnen de wet blijven.
Musk werkt daar graag aan mee, want hij ergert zich aan overheidsbemoeienis bij zijn bedrijven Tesla en SpaceX. Trump zei afgelopen oktober: "Op dag 1 zal ik een decreet ondertekenen waarin ik alle federale instanties opdraag alle belastende regelgeving op te heffen die de kosten opdrijven."
Zijn kiezers geloven dat Trump, als zakenman, de Amerikaanse economie weer sterk zal maken, ook al heeft Biden die na de pandemie al uit het slop getrokken. De Amerikanen merken daar alleen tot nu toe nog te weinig van in hun portemonnee en nu mag Trump met de eer gaan strijken als dat wel het geval is. Net zoals hij dat tijdens zijn eerste termijn kon doen, nadat Obama de economie weer vlot had getrokken na de bankencrisis van 2008. Daardoor denken veel Trump-stemmende Amerikanen met weemoed terug aan Trumps eerste termijn, toen ze het beter hadden.
Na de pandemie kregen ze te maken met torenhoge inflatie, waarvan ze Biden de schuld geven. Trump heeft belastinghervormingen aangekondigd en dit keer niet alleen voor het bedrijfsleven en hoge inkomens, maar ook voor de gewone hardwerkende Amerikaan. Zo wil hij bijvoorbeeld belasting op overwerk en fooien in de horeca afschaffen. Daarvoor heeft hij wel de steun van het Congres nodig, maar als hij die niet krijgt kan hij altijd nog het Congres de schuld geven.
De rest van de wereld zal te maken krijgen met tarieven die hij wil opleggen op producten uit landen als China, Mexico en Canada. Zo wil hij producten uit het buitenland duurder maken, zodat mensen meer in Amerika gemaakte spullen gaan kopen. Ook zal hij belastingvoordelen aan bedrijven geven die zich in de VS willen vestigen.
America first dus. Trump zei op 14 januari: "Op de dag van de inauguratie zal ik een externe belastingdienst in het leven roepen die alle tariefinkomsten uit het buitenland zal innen."
Was de toverleus tijdens Trumps eerste termijn nog "bouw de muur" om illegale migratie aan te pakken, dit keer is het 'massadeportaties nu!'. Hoe Trump dat gaat doen en hoe hij dat denkt te betalen blijft vaag, maar hij zegt een "nationale noodtoestand" uit te willen roepen, zodat hij militairen kan inzetten. Geschat wordt dat er op dit moment zo'n 11 miljoen illegale migranten in de VS wonen en werken.
Trump zei op 4 november, de dag voor de verkiezingen, nog: "Op dag 1 zal ik het grootste deportatieprogramma van criminelen ooit in de Amerikaanse geschiedenis lanceren. We gaan ze eruit gooien. Dat moet." Er zouden al plannen klaarliggen om de dag na de inauguratie in grote steden migranten op te pakken.
Of het alleen bij illegale criminelen blijft is niet duidelijk en dat zorgt voor grote onzekerheid binnen de migrantengemeenschap in de VS. Trumps politieke tegenstanders en openbaar aanklagers die hem vervolgd hebben houden ook rekening met de toorn van Trump.
Want bij iedereen dringt het besef inmiddels door dat de president die dit keer plaatsneemt achter de resolute desk in The Oval Office resoluut zijn plannen door zal voeren en, zoals hij zelf heeft aangekondigd, uit zal zijn op vergelding tegen iedereen die hem eerder dwarsboomde.
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws