De rollen zijn omgedraaid in Washington, zien de vele Trump-aanhangers die zijn toegestroomd voor zijn inauguratie. De vorige keer vielen vooral de tegendemonstranten op. Nu lijken die moegestreden, terwijl de trumpisten vol zelfvertrouwen rondlopen. ‘Wij zijn de mainstream.’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
Met een zucht zijgt Donald Trump ineen. Zijn hoofd, slap op zijn borst, flappert in de wind. De metershoge opblaaspop loopt leeg. De gevangenistralies, pronkstuk van dit protest tegen de aantredende president, dwarrelen al naar de grond. ‘Alsof hij vrijkomt’, schatert Jeff Erickson (63). ‘Lijkt mij niet hun bedoeling.’
Erickson heeft een topdag. Ruim 4.000 kilometer legde hij af, vanuit een vissersdorp in het hart van Alaska, om de inauguratie van zijn president te kunnen bijwonen. Op het bevroren gras voor het Witte Huis zette Erickson voor het eerst in zijn leven een knalrode Trump-pet op.
‘Ik durfde dit nooit’, zegt Erickson. ‘Toch altijd bang voor gedoe.’ De zalmvisser wijst om zich heen, naar de duizenden anderen, in soortgelijke attributen. ‘Maar de tijden zijn veranderd.’
Zelden voelde Washington als thuishaven voor trumpisten. Bij diens eerste inauguratie, in 2017, werd de hoofdstad overspoeld door een half miljoen demonstranten. Het verzet sprong meer in het oog dan de steun. Tijdens Joe Bidens inauguratie danste men door de straten, champagneknallen voor het Witte Huis. Nu zie je plukjes protest. Sporadisch. Maar Washington kleurt vooral róód.
‘Wat een heerlijk gevoel’, jubelt Erickson, zijn rode das wappert in de wind. ‘We zijn bevrijd.’ Een voorbijganger geeft een spontane high five. ‘Eindelijk breekt ons tijdperk aan!’
Het Republikeinse zelfvertrouwen klotst deze dagen tegen de plinten. Dat is een reflectie van de verkiezingsuitslag. Trump ontving, zeldzaam voor een Republikein, ook in absolute aantallen de meeste stemmen. Nooit leek diens radicaal-rechtse wereldvisie in de Verenigde Staten meer mainstream dan nu. En dat voel je.
Washington, een stad die niet voor Trump gestemd heeft, is door zijn supporters onder de voet gelopen. Ze togen erheen vanuit heel het land. Hotels vragen honderden of zelfs duizenden dollars per nacht. Driekwart van de kamers is alsnog bezet.
Zakenlui en artiesten die zich eerder verre hielden van Trump worden door de hele stad gesignaleerd, feestend in avondkleding, op talloze ‘Inauguration Parties’ en fundraisers. Modieuze jongeren zwermen met selfiesticks door de stad. Deze maandag behoren Jeff Bezos, Mark Zuckerberg en Tim Cook — de CEO’s van tech-giganten Amazon, Meta en Apple — tot de eregasten.
Voor de muziek geldt hetzelfde. Rond de inauguratie treden niet slechts conservatieve country- en rockacts op, maar wereldsterren als rappers Nelly en Snoop Dogg; die laatste bekritiseerde in 2017 nog artiesten die datzelfde deden. Beiden worden nu op sociale media tot ‘het winnende team’ welkom geheten.
‘Wij zijn de mainstream’, zegt visser Jeff Erickson, richting de groep demonstranten verderop, die naarstig probeert hun opblaas-Trump-achter-tralies nieuw leven in te blazen. ‘Zij zijn de minderheid.’
Ze hebben het heus geprobeerd. Zaterdag organiseren tegenstanders van Trump nog een Women’s March, een vervolg op het historische protest van vier jaar terug. Destijds werd dat wereldnieuws. Deze editie blijkt een ander beestje. Slechts enkele duizenden mensen zijn op de been.
‘Vorige keer kon ik hier nauwelijks bewegen’, zegt demonstrant Renato Terramori voor het Lincoln Memorial, waar een aantal marsen moesten samenkomen. ‘En nu...’ Naast hem staan vrijwilligers klaar om het pad te vrijwaren voor rolstoelen. Onnodig, er is ruimte zat.
Links Amerika lijkt moe gestreden. De progressieve nieuwszender MSNBC verloor sinds de verkiezingen de helft van zijn kijkers. Men haakt af. ‘We zien een andere reactie dan vorige keer’, aldus activist Rachel O’Leary Carmona, organisator van de Women’s March. ‘Mensen zijn geschokt en proberen nog te doorgronden wat dit allemaal betekent.’
De boodschap is ook diffuus. Er wordt in Washington gescandeerd tegen Trump, maar óók tegen Joe Biden, die verantwoordelijk wordt gehouden voor het dodental in Gaza. ‘Bye, bye Joe’, leest het bord van Terramori, ‘straight to hell.’ Hij heeft duivelshoorns op het gezicht van de president geplakt.
De ijzige wind overwint de overtuiging. Nog voor de optredens voorbij zijn — ‘Power to the people!’, zingt een gospelkoor — begint het veldje al leeg te lopen. Demonstranten Corinne Ribaudo (24) en haar tante Laura (57) besluiten de warmte op te zoeken. ‘Trump kan niet tegen de kou’, staat er op hun protestbord.
Dit weekend besloot de aankomende president, voor het eerst sinds 1985, om de ceremonie naar binnen te verplaatsen. Te koud. In de Rotunda, een balzaal van het Capitool, past slechts een fractie van de bezoekers die anders buiten hadden gestaan. De traditionele parade is geannuleerd.
Zo wordt dit voor Trump-aanhangers ook niet de dag die zij in gedachten hadden. Duizenden zijn hier, feitelijk, voor niets.
‘Geen idee wat wij gaan doen’, zeggen Lillian (57) en Guillermo Santos (53) uit Georgia. Ze kijken naar de heftrucks die piepend de tribunes afbouwen en wrijven zich warm in het waterige zonnetje. Van hun lokale Congreslid hadden ze topkaarten gekregen. Waardeloos nu. ‘Wij zijn niet boos, hoor’, zegt Lillian. ‘Trump heeft altijd de beste bedoelingen.’
Eén drama omzeilt de president met dit besluit alvast. De dag na Trumps eerste inauguratie in 2017, die volgens hem het grootste publiek ooit trok, botste de president keihard op de media, die deze leugen vlot ontmaskerde. Nu zal het beeld eenduidig zijn. De zaal zit, hoe dan ook, stampvol.
Tot de prominente afwezigen behoren Michelle Obama en voormalig Huis-voorzitter Nancy Pelosi. Toch een spaarzaam protest. Maar Barack Obama, George W. Bush en Bill Clinton, Trumps zeer kritische voorgangers, zullen gewoon in de banken plaatsnemen.
Over één ding zijn vriend en vijand het eens: er gaat een hoop veranderen, hier, in Washington — en dus de rest van het land. Lang hoeft niemand te wachten. Zodra de inauguratie erop zit, en Trump met zijn hand op de bijbel goede trouw heeft bezworen, zal de president na vier jaar opnieuw plaatsnemen achter de Resolute Desk. Daar ligt een fikse stapel decreten te wachten.
Trump belooft op zijn eerste dag ‘honderd’ besluiten te ondertekenen. Hij grapte al over ‘een klein bureautje’ in het Capitool, zodat hij nog tijdens de inauguratie kon beginnen.
Prioriteiten zijn de zuidgrens, de ambtenarij, het ongedaan maken van het verbod op de Chinese app TikTok en zoveel mogelijk van Bidens klimaatbeleid. Maar vooral: de massale deportatie van ongedocumenteerde migranten. Daarmee wil Trump dinsdag al beginnen. Volgens gelekte correspondentie is Chicago het eerste doelwit.
‘Heel goed’, zegt aanhanger Lillian Santos voor het Capitool. Haar vader vluchtte in de jaren zestig van Cuba naar Miami. Zonder papieren. ‘Nu zou hij worden teruggestuurd’, zegt Santos. ‘En zo hoort het. Wij kunnen niet andermans problemen blijven oplossen.’
De zorgen die de linkse Amerikanen deze dagen voelen, maar nauwelijks nog krijgen overgebracht, wuiven Trumps aanhangers in Washington lachend van de hand. Néé, zeggen zij, de Amerikaanse democratie is niet in gevaar. Trump wordt geen autocraat. Politieke vijanden zal hij heus niet gaan vervolgen.
‘Wij haten niemand’, zegt Jeff Erickson. ‘Mensen haten óns. Geloof mij, er komt een prachttijd aan. Een nieuw begin voor iedereen.’
Voor het Witte Huis komt de opblaas-Trump wiebelend tot leven. Al gauw torent hij weer uit boven het besneeuwde gras. Een handjevol mensen klapt. Maar Erickson is afgeleid. Met een straatverkoper, een van velen, onderhandelt hij over een vuurrode Trump-ketting.
Ze komen uit op 50 dollar. Eenmaal afgerekend bedenkt Erickson zich. ‘Petje op is één ding’, zegt hij. ‘Dit durf ik nog niet. Tijdens de ceremonie misschien.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant