In Israël heerst zondag blijdschap over de vrijlating van de eerste drie gijzelaars. Maar er zijn grote zorgen over de mensen die nog worden gegijzeld door Hamas. Want er kan nog van alles misgaan. ‘Ik ben blij voor degenen die vandaag terugkomen. Maar ik maak me enorm zorgen om de anderen.’
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
‘Tranen van blijdschap!’, roept Shay Dickmann uit. Ze voelt ze opkomen op het moment, rond zes uur lokale tijd zondagmiddag, dat de drie Israëlische gijzelaars door Hamas zijn overgedragen aan het Internationale Rode Kruis, dat hen op zijn beurt overdraagt aan het Israëlische leger.
Ze volgt de gebeurtenissen op een groot tv-scherm op het plein in het centrum van Tel Aviv dat sinds vijftien maanden ‘Gijzelaarsplein’ wordt genoemd. Al die tijd hebben familieleden en sympathisanten van de gijzelaars hier gedemonstreerd voor hun vrijlating. Nu is het zover, althans voor de eerste drie van hen. ‘Ze zijn thuis’, zegt de 29-jarige student medicijnen. ‘Niet meer in handen van de terroristen, maar van hun ouders.’
Voor Dickmann heeft de blijdschap een bitter randje. Op 1 september meldde het leger dat haar nicht, de 40-jarige Carmel Gat, was gevonden in een tunnel onder Gaza. Kort daarvoor was ze vermoord, samen met vijf andere gijzelaars. ‘Was er maar een paar maanden eerder al een bestand geweest’, zegt ze.
Dat is een mening die door vrijwel iedereen op het plein wordt gedeeld: de regering van premier Benjamin Netanyahu had al lang geleden een akkoord kunnen sluiten. Dat was al die maanden de eis van de betogers en steeds kwam het er niet van, volgens hen om ordinaire politieke redenen.
Nu dan eindelijk wel, althans voor drie jonge vrouwen die op 7 oktober 2023 werden ontvoerd. Twee van hen, de 28-jarige Emily Damari en de 30-jarige Doron Steinbrecher, werden meegenomen uit kibboets Kfar Aza. De 23-jarige Romi Gonen bezocht het Nova-festival en zat uren verscholen voor ze werd betrapt en in haar hand geschoten. Ze was aan de telefoon met familie toen die haar hoorden zeggen: ‘Ik ga vandaag sterven.’ Even later klonk in het Arabisch: ‘Ze leeft, laten we haar meenemen.’
Voor de drie vrouwen is de beproeving voorbij. Na een medische controle volgt zondagavond de hereniging met hun families. Spoedig daarna zullen Damari en Steinbrecher ook de andere leden van Kfar Aza in de armen vallen; die zaten de hele zondag voor een groot tv-scherm in een hotel in Shefayim; de noodlottige kibboets blijft voorlopig onbewoond.
Na de blijdschap deze zondag in Israël volgt, als het goed is, zaterdag de vrijlating van nog eens vier jonge en/of vrouwelijke gijzelaars. Vervolgens komen er wekelijks week drie gijzelaars vrij en aan het eind van de eerste bestandsfase, over zes weken, veertien tegelijk. Waarschijnlijk is een deel van die groep niet meer in leven.
En daarna? Dan zitten er nog steeds 64 mensen vast in Gaza, dood of levend. Of ook zij spoedig kunnen worden verwelkomd door een blije menigte op het Gijzelaarsplein, is nog maar de vraag. ‘Nu deze deur open is, mag hij niet meer dicht’, zegt Dickmann strijdbaar, maar er kan van alles misgaan in de onderhandelingen tussen Israël en Hamas.
En dat zou best eens Netanyahu’s bedoeling kunnen zijn, schrijft Amos Harel in de Israëlische krant Ha’aretz. Na de eerste fase, waarin vrouwen, kinderen, ouderen en zieken worden vrijgelaten, ‘zal er een excuus worden gevonden om de strijd te hervatten’, zogenaamd ‘omdat Hamas zijn beloften niet nakomt’. Vervolgens zal Hamas ‘volledig worden vernietigd, zoals beloofd’.
Dat is precies waarom Iris Ganor (65) op het plein blijft terugkeren totdat alle gijzelaars thuis zijn. ‘Ik ben blij voor degenen die vandaag terugkomen’, zegt de gepensioneerde bankier. ‘Maar ik maak me enorm zorgen om de anderen. Ik hoop ze snel terug te zien. Pas dan kunnen we ons leven weer hervatten.’
Ganor is in het bijzonder begaan met de twee bewoners van kibboets Nahal Oz (waar ze opgroeide) die nog vastzitten in Gaza, de 47-jarige Omri Niran en de 50-jarige Tsachi Idan. Vijf andere gijzelaars uit de kibboets kwamen vrij bij de eerste (en tot zondag enige) gevangenenruil, eind november 2023.
‘Tsachi staat vanwege zijn leeftijd waarschijnlijk op de lijst, maar Omri niet’, zegt ze. ‘Dat zou wel moeten, hij is vader van twee kinderen. Ik weet niet waarom er geen grotere lijst is. Waarom staan ze niet alle 97 op de lijst? Dat kan ik echt niet begrijpen.’
Of de twee mannen nog in leven zijn weet niemand, maar Ganor gaat ervan uit dat dat wel zo is. ‘Wat mij betreft leeft iedereen, tot het tegendeel bewezen is. Omdat ik móet geloven dat iedereen oké is.’
Deze door duizenden op het plein gedeelde emotie zou er wel eens toe kunnen leiden dat het snode plan van Netanyahu mislukt, schrijft Harel, defensiespecialist van Ha’aretz. ‘Twee factoren zullen hem pressen het akkoord geheel uit te voeren: Trump en de publieke opinie’, schrijft hij.
‘Wanneer de eerste gijzelaars terugkeren en genoeg kracht hebben verzameld om te praten over de verschrikkingen die ze hebben doorstaan, zullen de meeste Israëliërs er nog meer van overtuigd raken dat iedereen in de tunnels gered moet worden.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant