Het dansgezelschap Shen Yun, onderdeel van de Falun Gong-beweging, die door China wordt vervolgd, zou de arbeidsrechten van zijn medewerkers schenden. De dansgroep toert dezer dagen door Nederland, maar wenst geen vragen te beantwoorden.
schrijft voor de Volkskrant over dans en (circus)theater.
‘Ontmoet de artiesten!’ staat in het programmaboekje boven de biografieën van dansers, musici en choreografen van de Chinese dans- en muziekvoorstelling van het podiumgezelschap Shen Yun (hetgeen ‘goddelijk ritme’ betekent). Afgelopen donderdag en vrijdag trapte dit in New York gevestigde gezelschap in het Haagse World Forum Theater zijn Nederlandse tournee af met een spirituele ode aan klassieke en folkloristische dansen uit China.
Het in 2006 opgerichte Shen Yun, inmiddels uitgegroeid tot een mondiaal imperium van acht rondtoerende groepen, is het artistieke uithangbord van de Falun Gong-beweging, die in China wordt vervolgd. De beweging gelooft in een Schepper, goddelijke wezens en een erfzonde. Belangrijke elementen zijn traditionele meditatie en de drie principes ‘waarachtigheid, mededogen en verdraagzaamheid’.
Maar of Shen Yun ook mededogen heeft met de eigen artiesten valt in Den Haag niet na te gaan. De organisatie wordt al maanden beschuldigd van schending van arbeidsrechten. The New York Times meldde afgelopen zomer dat Shen Yun zijn artiesten onderbetaalt, minderjarigen te lange werkdagen laat maken, blessures negeert en paspoorten inneemt tijdens tournees.
Vier opgestapte dansers bevestigen de beschuldigingen tegenover radiozender BNR. ‘Je bent in feite een gevangene’, verklaart Sun Zan, die zeven jaar bij het gezelschap heeft gedanst. Haar oud-collega spreekt zelfs van dwangarbeid en mensenhandel. In spaarzame online geposte video’s getuigen andere ex-Shen Yun-dansers van manipulatie en uitbuiting. Zij zeggen inmiddels door Shen Yun te worden bestempeld als spionnen van de Chinese Communistische Partij.
De arbeidsinspectie in New York heeft een onderzoek ingesteld. Een woordvoerder van de Arbeidsinspectie in Den Haag zegt op de hoogte te zijn van de beschuldigingen, maar doet geen uitspraken over handhaving van de Nederlandse Arbowet. Shen Yun reageert niet op interviewverzoeken. Het gezelschap heeft geen persvoorlichter.
De dame die de telefoon opneemt bij de Nederlandse Falun Gong-afdeling, die het gezelschap elk jaar uitnodigt, mag met niemand doorverbinden: ‘Orders vanuit New York.’ Op persoonlijke titel zegt ze het te betreuren dat westerse media zich laten leiden door ‘Chinese staatspropaganda’.
Ook Shen Yun weerspreekt op de eigen site de beschuldigingen door te verwijzen naar indoctrinatie door de Chinese Communistische Partij. The Epoch Times, een mediabedrijf gelieerd aan Falun Dafa (de internationale naam van de beweging) en adverteerder in het programmaboekje, probeert de beschuldigingen te ontzenuwen als ‘aanvallen op een diepgeworteld geloof’.
In Den Haag blijkt een ‘echte ontmoeting’ met een van de vijftig artiesten onmogelijk. Geen enkele solist meldt zich na afloop bij de merchandise voor een handtekening of foto. De dertig dansers houden zich schuil achter een goed bewaakte backstagedeur. Ze verschijnen evenmin voor de camera van het Shen Yun-televisieploegje, dat positieve reacties van bezoekers verzamelt.
Het ontbreekt bepaald niet aan belangstelling voor de traditionele Chinese cultuur, uitgedrukt in dans, muziek en mimische scènes over onderdrukking, gevangenschap en geestelijke verlichting. De zaal is tot de nok toe gevuld, met ruim tweeduizend toeschouwers, die tussen de 80 en 150 euro voor een kaartje hebben neergeteld. De optredens in februari (RAI, Martiniplaza en World Forum Theater) zijn bijna uitverkocht.
Zoals elk jaar bestaat ook deze nieuwe voorstelling uit een mix van storytelling (met simpel verbeelde aanvallen van Chinese communistische partijleden op mediterende Falun Gong-volgelingen), synchrone dans, acrobatische sprongen en solo-optredens van zangers en muzikanten die authentieke Chinese instrumenten (zoals de tweesnarige erhu) bespelen. Een grote rol is weggelegd voor de videowand die wegspringende dansers ‘opslokt en optilt’ tot digitaal geanimeerde feeën die naar hemelse wolkendekken vliegen.
Een bariton bezingt de conservatieve waarden van Falun Dafa, met teksten over ‘goddelijke wezens die voor boetedoening naar de aarde zijn gestuurd’ en ‘de grote vijanden atheïsme en evolutietheorie’. Pas bij dat laatste gaat een licht verontwaardigd zuchtje door het gemêleerde publiek, dat in Den Haag blijkt samengesteld uit jong en oud, Chinese en hindoestaanse families, expats en Nederlandse gezinnen. ‘Mooi, maar wel mormoonachtig’, zo vatten twee echtparen op rij zeven hun oordeel samen. ‘Die bekeringsdrang had ik niet verwacht.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant