Niet eerder ontving een nog niet beëdigde Amerikaanse president zoveel donaties als Donald Trump: meer dan 170 miljoen dollar. Wat gebeurt er met dat recordbedrag? En wat hopen grote geldschieters ervoor terug te krijgen?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het ene miljoenenbal is nog niet voorbij, of het andere is al begonnen. Voor zijn verkiezingscampagne wist Donald Trump al 1,8 miljard dollar (grofweg 1,7 miljoen euro) in het laatje te brengen. En ook na zijn overwinning blijven de miljoenen zijn kant op stromen: het fonds om zijn inauguratie mee te bekostigen was begin januari al gevuld met meer dan 170 miljoen dollar, zo meldden anonieme ingewijden aan The New York Times.
Een absoluut record, dat naar verwachting nog verder oploopt. Team Trump hoopt dat de teller eindigt op 250 miljoen.
Het is goed gebruik dat de aankomend president zelf opdraait voor een belangrijk deel van de kosten van de inauguratie, hoewel de Amerikaanse schatkist opdraait voor de officiële ceremonie rondom het afleggen van de eed en de beveiliging. Trumps enorme smak geld – de afzwaaiende president Joe Biden moest het vier jaar geleden doen met ‘slechts’ 62 miljoen dollar – is bedoeld om onder meer de optredens, de parade richting het Witte Huis en de gala’s mee te bekostigen. Een dag voor de officiële ceremonie houdt Trump bovendien een grote rally in de hoofdstad.
Het opgehaalde bedrag is dit jaar echter zo hoog, dat de kans groot is dat het fonds niet volledig wordt opgebruikt. Het team van Trump zegt dat het resterende geld zal worden gebruikt voor de bouw van een presidentiële bibliotheek die zijn naam zal dragen. Of dat daadwerkelijk gebeurt, is onzeker: er geldt geen enkele verplichting voor Trump om daar een boekje over open te doen.
Het inauguratiefonds staat sinds jaar en dag symbool voor het transactionele karakter van de Amerikaanse politiek. In ruil voor een flinke donatie, stellen aankomend presidenten exclusieve toegang voor inaugurele evenementen in het vooruitzicht. Een cheque van zes nullen levert deze editie een plek op bij een met kaarsen verlicht diner met Trump en zijn vrouw Melania, een dag voor de officiële ceremonie.
Op hun beurt zien grote geldschieters een donatie als een belangrijke stap om bij de nieuwe machthebbers in het gevlei te komen. ‘Iedereen probeert zich in te likken bij de nieuwe regering en zichzelf in een gunstige positie te brengen’, zo legt een anonieme lobbyist uit aan nieuwssite Politico. De Amerikaanse vermogende elite weet: wie een president wil vleien, moet de portemonnee trekken. Zeker Trump, voor wie de wereld enkel bestaat uit voor- en tegenstanders, heeft zich altijd gevoelig getoond wie hem (financieel) steunt.
Voornamelijk grote bedrijven behoren elke keer weer tot de gulste gevers. Volgens non-profitorganisatie Open Secrets was Wall Street bij Trumps vorige inauguratie de belangrijkste geldschieter. Van wie alle donaties aan Trump afkomstig zijn, wordt pas over enkele maanden bekend, als Trumps team rapport moet uitbrengen aan federale toezichthouders.
Opvallend dit jaar is dat enkele donateurs nu al laten weten dat zij een duit in het zakje hebben gedaan. Zo hebben techgiganten als Meta, Amazon, Google, Microsoft en OpenAI bekendgemaakt 1 miljoen dollar te hebben overgemaakt. Dat is nog altijd een fractie van het enorme totaalbedrag. Toch wekt het politiek de aandacht, gezien de recente toenadering tussen Trump en Silicon Valley.
De bedragen waar het ditmaal om gaat, zijn bovendien uitzonderlijk hoog. Ter vergelijking: Amazon doneerde in 2017 ‘slechts’ 58 duizend aan Trumps eerste inauguratiefonds. Een gift aan Biden was volgens Amazon vier jaar geleden niet mogelijk, omdat de Democraat donaties van techbedrijven weigerde.
De donatie aan Trumps inauguratiefonds is voor de techbedrijven de kers op taart van de transformatie die de techbazen hebben doorgaan. Techmiljardair Elon Musk ontpopte zich al tijdens de campagne als een van Trumps loyaalste bondgenoten. Sinds de gewonnen verkiezingen hebben ook kopstukken als Mark Zuckerberg en Jeff Bezos veel gedaan om de banden met de president aan te halen. Zo kondigden hun bedrijven, Meta en Amazon, aan om het door Republikeinen gehate diversiteitsbeleid te schrappen.
Die investering betaalt zich voor Musk, Zuckerberg en Bezos in ieder geval direct uit met een plek vooraan bij de officiële ceremonie, zo berichtte NBC News op basis van een ingewijde. Zij zouden mogen plaatsnemen tussen Trumps beoogde ministersploeg en Amerikaanse volksvertegenwoordigers.
Daar worden zij vergezeld door TikTokbaas Shou Chew, die hoopt dat Trump het aanstaande verbod op het sociale medium zal uitstellen. Of TikTok aan het inauguratiefonds heeft gedoneerd, is onbekend. Wel heeft het bedrijf 50 duizend dollar uitgetrokken voor een feest met influencers die Trump hebben geholpen tijdens de campagne.
Niet iedere grote donateur zal daar echter op de dag van de inauguratie al de vruchten van kunnen plukken. Volgens The New York Times is het opgehaalde bedrag zo hoog dat enkele donateurs die een miljoenencheque hebben uitgeschreven op de wachtlijst zijn geplaatst voor exclusieve inaugurele evenementen. Toch geen etentje bij kaarslicht met Trump.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant