In de week dat het kabinet een crisisteam samenstelde omdat nog weer vele honderden, zo niet duizenden boerenbedrijven door een nieuwe gerechtelijke uitspraak over stikstof illegaal zijn geworden, besloot BBB-leider Caroline van der Plas dat het belangrijk was om Kamervragen te stellen over haar onwelgevallige uitspraken van een fictief personage in een dramaserie.
Ik herhaal dit even: van een fictief personage in een dramaserie.
Over de auteur
Kustaw Bessems is columnist van de Volkskrant. Hij was twaalf jaar journalist voor de Volkskrant en werkt nu als adviseur voor overheden en maatschappelijke organisaties. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Wat de toorn van Van der Plas wekte, was een fragment uit de hitserie Woeste grond van Avrotros, over drie generaties op een boerderij in het oosten van het land. Regisseur Johan Nijenhuis, zelf uit Twente, liet zich inspireren door de boerenprotesten van enkele jaren geleden. Binnen deze familie Ottink komen alle generatiekloven en maatschappelijke tegenstellingen terug, soms wat uitvergroot. (Had ik al gezegd dat het fictie is?) Eén kleinzoon sluit zich aan bij een extremistische boerenorganisatie en op enig moment vergelijkt zijn grootmoeder de gebruikte tactieken met die van de NSB, waar haar ouders bij zaten.
De fictieve kleinzoon sputtert nog tegen, maar dat stemde het personage Caroline van der Plas, dat zoals we weten al te echt is, niet milder. ‘What the hell’, aldus de parlementariër op X. ‘Kamervragen zijn in de maak.’ De verklaring die de partij vervolgens deed uitgaan is – moeilijk om dit anders te zeggen – geschift. Na wat plechtstatige zinnen over respect, de verschrikkingen van de oorlog en de toon van het debat vraagt BBB ‘de NPO en de makers van deze serie om in de herhalingen van deze aflevering een disclaimer te plaatsen dat protesterende Nederlandse boeren niet gelijkstaan aan NSB’ers’.
Waar eindigt dit? Disclaimers in De luizenmoeder, waarin staat dat juffen de kinderen niet daadwerkelijk mogen kleineren tijdens de kanjertraining?
Dit is meer dan een relletje. Dan denk ik nog niet eens in de eerste plaats aan hoe ongezond het is wanneer politici zich gaan bemoeien met niet alleen de inhoud van journalistieke programma’s – iets waarvoor de minister BBB al eens terechtwees – maar ook nog eens met soaps. Laat even buiten beschouwing dat extremisten de boerenprotesten in de werkelijkheid hébben aangegrepen voor intimidatie en geweld en dat oma Ottink met haar pittig verwoorde kritiek ook in de echte wereld een punt had gehad.
Nee, het pijnlijkst is dat de leider van een partij die het allemaal beter zou gaan doen voor het landelijk gebied en die nu meeregeert, met dit type kunstmatig gecreëerde ophef opzichtig de aandacht afleidt van het gegeven dat er sinds het aantreden van het huidige kabinet buitengewoon weinig voor dat gebied is gedaan.
En ik ben geen doorgewinterde BBB- of Van der Plas-basher, hè. Integendeel, de grote overwinning in de Provinciale Staten, een kleine twee jaar geleden, onthaalde ik als hoopgevend. Ik dacht dat de partij – in begrijpelijke taal – een stem kon geven aan Nederlanders die zich slecht vertegenwoordigd voelden en die teleurgesteld waren in de nogal contactgestoorde en technocratische stijl van besturen die Nederland vaak eigen is.
En symboliek doet ertoe. Mij zul je niet horen schamperen over de v van Visserij die voor enkele miljoenen weer op het ministerie is geplakt om vissers die in de verdrukking zitten te laten weten dat ze worden gezien.
Ik hoopte dat natuur- en milieuproblemen misschien wat trager zouden worden aangepakt, maar wel zo dat meer mensen dan eerst zouden worden meegenomen. En het mooie is, in veel provincies gebéúrt dat. Niet alleen dankzij BBB’ers, maar omdat bestuurders, ambtenaren, bewoners, ondernemers – onder wie óók boeren – en natuurorganisaties inzien dat het weinig zin heeft om eindeloos met de koppen tegenover elkaar te staan. Dus stikt het in provincies nu van de initiatieven om de natuur te verbeteren, ruimte te geven aan boeren die door willen en boeren te helpen die willen stoppen. BBB-gedeputeerden werken daar, misschien met iets andere accenten, net zo hard aan.
Dat is passen en meten, geven en nemen. Dat vindt niet in politiek Den Haag plaats, maar aan keukentafels, op erven of in het grasland. Gek is alleen dat dit kabinet hieraan nog niets van betekenis heeft bijgedragen. Het plan om Europese regels wel even bij te buigen, bleek grootspraak. Landelijke kopstukken maken slechts machteloos kabaal. Op een eerlijkere rekenmethode voor de uitstoot van boeren is het nog altijd wachten. Überhaupt op een strategie van BBB-minister Wiersma. In De Telegraaf gaven nota bene Alien van Zijtveld van Agractie en Kamerlid Laura Bromet van GroenLinks-PvdA samen een interview om Wiersma tot actie te manen, want hoeveel ze ook verschillen, over één ding zijn ze het eens: er gebeurt nu niets en stilstand is het allerslechtst voor iedereen.
Sterker, het grootste verschil met de vorige coalitie is dat aan de landelijke gebieden slechts 5 miljard is te besteden in plaats van 24 miljard, waardoor het alleen maar moeilijker is geworden om iedereen, inclusief boeren, een beetje duidelijkheid te bieden en een toekomst om zin in te hebben.
Met restjes geld blijft iedereen voorlopig doen wat hij kan. Maar door de actie van Van der Plas dringt zich wel een wrange symboliek op: Den Haag dat zich in fictie verliest, terwijl daarbuiten echte mensen echte levens proberen op te bouwen, zonder van datzelfde Den Haag de hulp te krijgen die ze nodig hebben.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant