Na de verschijning van de film Babygirl van regisseur Halina Reijn is een discussie losgebarsten over het feministisch gehalte ervan. Maar het is veel nuttiger om de vrouwelijke film en blik verder te ontwikkelen dan elkaar de tent uit te vechten, betoogt Gwyneth Sleutel.
Afgelopen week was het weer tijd voor de sectorbrede nieuwjaarsreceptie in EYE. De plek waar alle filmhotemetoten en iedereen die graag een filmhotemetoot zou willen worden samenkomen om elkaar de beste wensen te geven en natuurlijk flink te netwerken en projecten te pitchen. Maar in plaats van het gebruikelijke ‘waar ben jij mee bezig, ik heb nog een leuk project voor je’, was het onderwerp van gesprek dit jaar anders, namelijk Babygirl.
En dan vooral de vraag die kenners, filmfanaten, de media en inmiddels zo’n beetje het halve land al weken bezighoudt. Want is de film nou feministisch of niet? Sinds de première hield het de gemoederen bezig. Want waar Babygirl in eerste instantie jubelend werd onthaald door de pers als taboedoorbrekend, kon het daarna op steeds meer kritiek rekenen met opinieartikelen die het feministisch karakter van de film bevroegen. Waarop vervolgens weer de tegenreacties kwamen. En inmiddels zijn we aangekomen bij de reacties op de tegenreacties.
Ik denk niet dat ik ooit zoveel appjes en Instagramberichten heb gekregen over een film als in de afgelopen twee weken over Babygirl. Want als dramaturg die zich inzet voor vrouwelijke representatie móét ik kiezen: schaar ik me in kamp ‘Babyfemigirl’ of kamp ‘Babyantifemigirl’?
Over de auteur
Gwyneth Sleutel is filmdramaturg bij de NTR, schrijver en spreker.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Maar liever dan dat ik nu mijn analyse erop loslaat en tot een oordeel kom over het feministische gehalte van de film, vraag ik me vooral af wat de obsessieve behoefte verklaart om Babygirl in een feministisch of niet-feministisch hokje te willen duwen. Want dat is een opmerkelijke tendens, waarmee steeds meer films gemaakt door vrouwen met een mening te maken krijgen.
Zegt de drang om Babygirl te willen labelen niet veel meer over de tijdgeest dan over de film an sich? In de storm die eromheen woedt, klinkt voor mij een vooral noodkreet om houvast. Houvast voor het met een vrouwelijke blik naar de wereld te kijken, naar seksuele macht en seksuele voorkeuren en hoe een en ander zich verhoudt tot het maken van autonome keuzes, houvast voor de representatie van vrouwelijke seksualiteit. En vooral: houvast voor wat feminisme vandaag de dag betekent.
We willen helderheid, en als Babygirl in een feministisch hokje kan worden geplaatst, geeft dat ook weer grip op wat feminisme inhoudt. Maar is feminisme op zichzelf niet een rekbaar en multi-interpretabel begrip geworden dat zich allang niet meer laat vangen in een hokje?
Hoewel ik me nog zo had voorgenomen me niet te laten meesleuren in de Babyfemigirl-discussie, belandde ik met twee glazen prosecco achter m’n kiezen op de nieuwjaarsreceptie toch in een felle woordenwisseling met een groepje vrouwelijke filmmakers over het al dan niet feministische karakter van de film. Daar waar we eerder die avond de handen ineensloegen met het voornemen samen te werken aan een serie over sterke vrouwen, stonden we nu lijnrecht tegenover elkaar.
Babygirl had een wig tussen ons gedreven en in de drukte probeerden we elkaar te overtoepen met slimme argumenten, inclusief de steken onder water waarmee we elkaar betichtten van ‘slecht’ feminisme. Totdat we opgefokt en gefrustreerd uiteengingen. Zij naar de bar, zij naar huis, zij naar de wc en ik naar de trap. Niet dat ik daar iets te zoeken had, maar wellicht trof ik daar gelijkgestemden die zich wél in mijn Babygirlkamp bevonden. Tot zover mijn voornemen me niet in de discussie te mengen.
Daar op de trap van EYE had ik weer overzicht op de mensenmassa. En toen viel me op hoeveel meer mannen er waren. ‘Hij’ was nog altijd dominant in de filmindustrie. Het is dus niet zo gek dat vrouwen zoekende zijn naar wat een feministische film is, als er zo lang zo veel films zijn gemaakt en bekeken vanuit een mannelijke blik. Dat is zo vanzelfsprekend, dat alles gemaakt en bekeken vanuit een nieuw, vrouwelijk perspectief, onder een vergrootglas ligt.
Maar als het begrip feminisme zich niet meer in één definitie laat vangen, moeten wij er misschien niet zo op zijn gebrand films in een feministisch hokje te willen plaatsen. Dus kunnen we alsjeblieft stoppen met deze polariserende discussie en de film gaan zien als een verkenning van de vrouwelijke blik en spreken over de inhoud? Bovendien, in de tijd dat we aan het discussiëren zijn, kunnen we als vrouwen ook nieuwe films bedenken.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant