Volgens de Letse minister van Buitenlandse Zaken Baiba Braze moeten Europese landen strenger optreden tegen de smokkel van goederen naar Rusland. ‘Bij ons gaan stemmen op om de grens met Rusland helemaal te sluiten.’
is economieredacteur. Hij schrijft over het grote geld en corruptie.
In de foyer van het nette conferentieoord New Babylon in Den Haag liggen de brokstukken van het slagveld. Printplaatjes, transistors, een stukje uit de kop van een kruisraket. Het is de welkomstboodschap van een internationale conferentie over sanctiehandhaving, woensdag in Den Haag, georganiseerd door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Zie hier onze bijdrage aan de vernietiging van Oekraïne.
Want nog altijd vinden westerse producten en onderdelen hun weg naar Rusland, en nog altijd vinden Russische grondstoffen hun weg naar het Westen. Voor een deel mag dat, voor een deel mag dat niet meer, zoals de Europese Commissie de afgelopen drie jaar heeft vastgelegd in vijftien sanctiepakketten. Sommige illegale gesmokkelde onderdelen worden verwerkt in het wapentuig, zoals geanalyseerd en hier uitgestald door de Oekraïense organisatie.
‘Elk van die componenten is een smet op onze geloofwaardigheid en een aanval op onszelf’, zegt minister Casper Veldkamp. ‘Dat aantal moet naar nul.’
Nederland gaat een meldpunt opzetten, kondigt hij aan, waar de landen van de EU hun ervaringen met de sancties en de ontwijking ervan kunnen delen.
Maar er is ook strengere handhaving en betere samenwerking tussen Europese landen nodig, vindt de Letse minister van Buitenlandse Zaken Baiba Braze, het land dat zich in de frontlinie van de sanctiehandhaving bevindt. Letland is de EU-lidstaat met de enige grensovergangen van betekenis met Rusland. Ook al vinden smokkelaars steeds meer omwegen, dit is nog altijd de snelste route naar de vijand. Voor verboden waar, zoals computerchips, maar ook voor legale artikelen, zoals Nederlandse bloemen.
Hoe druk is het daar?
‘Er staat een rij met zevenhonderd vrachtwagens te wachten voor ze Rusland in kunnen. Voor de oorlog hoefden wij nooit te controleren wat de EU uitging, nu wel. We hebben een enorme organisatie moeten optuigen om te kijken of die goederen wel de grens over mogen. Dat is nogal een last. Terwijl meer dan 80 procent uit andere EU-landen komt. En meer dan 73 procent van de pogingen om sancties te ontwijken komt uit andere EU-landen.’
Doen andere landen genoeg om de smokkel tegen te houden?
‘Niet allemaal. Over Nederland hebben we niets te klagen, de Fiod – zo heet het toch? – en douane doen goed werk. Maar er zijn andere landen die te weinig doen. Wanneer onze douanemensen een lading computerchips langs zien komen waarvan de eindbestemming volgens de papieren in Kazachstan is, dan voelen ze nattigheid. En als we die locatie dan checken en die blijkt ergens op de steppe te liggen, dan weten we genoeg. Dat kunnen ze in de landen van herkomst ook controleren.’
Braze, die van 2003 tot 2008 de Letse ambassadeur was in Nederland en goed Nederlands spreekt, noemt geen namen. Maar volgens aanwezigen op de conferentie ziet met name Duitsland Rusland nog steeds graag als een normale handelspartner. Ook Italië laat oogluikend veel passeren. ‘Handhaving vereist politieke wil’, zegt Braže. ‘Die zie ik niet overal.’
Wat betekent dat voor jullie?
‘Door hun gebrek aan due diligence (passende zorgvuldigheid, red.) komt de last geheel op onze schouders. En dat is niet eerlijk. Ik hoop op meer solidariteit van de andere lidstaten.’
Hebben de sancties effect?
‘Zeker, de Russische economie lijdt eronder. Maar ze leren, ze passen zich aan.’
Wat vindt u van de Europese handel die nog wel door mag gaan?
‘Ik zou zeggen: stop ermee. Handel niet meer met Rusland, ook al is het toegestaan. Je weet niet hoe je spullen gebruikt gaan worden. Je wilt niet bijdragen aan het doden van Oekraïners. Bij ons gaan daarom stemmen op om de grens met Rusland helemaal te sluiten. ’
Maar iets als bloemen?
‘Ik ben hier niet om jullie bedrijven iets te leren. Maar ook daarvan weet je niet wie er in Rusland van de marges profiteert. En het zijn heel alledaagse producten, maar er zou in Rusland gewoon geen gevoel moeten zijn dat de situatie normaal is. En er zijn genoeg producten die gesanctioneerd zouden zijn, als daar geen unanieme instemming van alle lidstaten voor nodig was.’
Zijn de Europese sancties streng genoeg?
‘Ze moeten strenger. Kijk naar de sancties op schepen van de Russische schaduwvloot, die dure olie blijven exporteren. De VS hebben tweehonderd schepen gesanctioneerd, de Britten 110, wij 79. Er zijn landen in Europa die belang hebben bij die schaduwvloot. Dan is het lastig iedereen op één lijn te krijgen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant