Een beschamend schouwspel, de haast waarmee de bigtechbaronnen zich naar Mar-a-Lago begaven om Donald Trump de verzoeningskus te geven. Peter de Waard schreef in deze krant weliswaar dat het net andersom is en Trump bij de techbazen in het gevlij wil komen, maar intussen togen ze een voor een naar Florida om miljoenen te doneren voor zijn inauguratie en hem welgevallige maatregelen te nemen.
Nadat Mark Zuckerberg eerst de onafhankelijke factchecker op Facebook en Instagram de nek had omgedraaid, was zijn voortgaande mimicry te volgen bij de testosteronshow van Joe Rogan, waar hij de ‘culturele castratie’ van het bedrijfsleven toeschreef aan doorgeschoten diversiteitsbeleid en een ode bracht aan de agressie als deugd en de winnaarsmentaliteit van Trump. Zo wordt de terugkeer van de strongman gevierd, met de rijksten en de machtigsten die hun belangen in woord en daad zekerstellen.
Over de auteur
Tommy Wieringa is schrijver en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Hoe zou je niet kunnen denken aan de beginscène van Nazimiljardairs van David de Jong, niet vanwege de godwin per se maar vanwege de sprekende historische analogie. In februari 1933, drie weken na de machtsgreep van de nazi’s, reisden twintig van de rijkste bankiers en grootindustriëlen naar Berlijn voor een ontmoeting met Hitler. Na diens oeverloze monoloog doneerden ze drie miljoen rijksmark (zo’n 18 miljoen euro) aan de NSDAP. Tot de grootste donateurs behoorde het chemieconcern IG Farben, patenteigenaar van het gifgas Zyklon B.
De zin waar het om gaat is deze: ‘Het kostte de tycoons blijkbaar geen enkele moeite om de ondergang van hun democratie te financieren.’
Met het democratisch gehalte van de huidige tycoons is het nog veel slechter gesteld, bovendien beschikken ze over oneindig veel meer economisch-publicitair kapitaal dan de heren die bij Hitler op de thee gingen. Ze bezitten vloeibare wereldrijken met miljarden gebruikers die ze in digitale horigheid houden. Landen of statenunies hebben nauwelijks jurisdictie over deze bedrijven, die een zekere statelijke macht uitoefenen zonder de bijbehorende verantwoordelijkheid.
Elon Musk staat ronduit vijandig tegenover de open, democratische samenlevingen van Europa, die hij onafgebroken aanvalt op X en ondermijnt door ontmoetingen met extreemrechtse spilfiguren, Zuckerberg stelt de Europese regulering van zijn platforms gelijk aan Chinese censuur.
Reijer Passchier, hoogleraar digitalisering en de democratische rechtsstaat, pleit intussen eenvoudigweg voor een Europees verbod op notoir onbetrouwbare en vijandige Amerikaanse en Chinese technologiebedrijven die een ernstige bedreiging vormen voor de democratische rechtsorde. Waarom ook niet. Zowel de machtsconcentratie als de vijandigheden zijn reëel.
In zijn uitstekende nieuwe boek De vloek van Big Tech bespreekt Passchier ook de cognitieve nadelen van de alomtegenwoordige technologie. We zijn steeds afhankelijker van technologie die we steeds minder goed begrijpen (en waar we bovendien geen eigenaar van zijn). Mensen menen beter geïnformeerd te zijn dan ooit, ‘maar in werkelijkheid zijn zij mede door de manier waarop de meeste algoritmen op het internet zijn afgesteld en de cognitieve effecten van nieuwe media zwaar ondergeïnformeerd of zelf quasi-analfabeet’.
In recent historisch onderzoek wordt beschreven hoe het verval van het Romeinse Rijk waarschijnlijk werd bespoedigd door hoge loodconcentraties in de lucht, hetgeen een gemiddeld IQ-verlies van twee à drie punten per individu opleverde. Ondanks de hysterische vooruitgangsaanspraken zal de toekomst uitwijzen dat big tech ons vooral dommer en onmondiger heeft gemaakt; dat het lood van Romeinen de sociale-mediatechnologie is van nu.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant