Door het aanstaande verbod op TikTok in de Verenigde Staten staat het verdienmodel van veel studerende sporters op losse schroeven. Sommigen halen als influencer miljoenen aan sponsorgeld binnen.
schrijft voor de Volkskrant vanuit New York over Amerikaanse sporten.
Met haar acht miljoen volgers op TikTok heeft de Amerikaanse turnster Olivia Dunne, student aan de universiteit van Louisiana State, op de app een groter publiek dan zevenvoudig olympisch kampioene Simone Biles (5,3 miljoen). Als sporter komt Dunne niet bij Biles in de buurt, maar als influencer is ze in zekere zin succesvoller, mede dankzij TikTok.
Tenzij het Hooggerechtshof van de VS er op het laatste moment een stokje voor steekt, hetgeen onwaarschijnlijk lijkt, zal het platform komende zondag van de Amerikaanse markt verdwijnen. Dit omdat eigenaar ByteDance onder controle zou staan van de Chinese overheid en in de VS de vrees bestaat dat de app gebruikt zou kunnen worden om desinformatie te verspreiden. In april ondertekende president Biden een wet waardoor de app vanaf volgende week in Amerika waarschijnlijk niet meer te downloaden is.
Door het verbod zullen ruim 170 miljoen gebruikers hun heil elders moeten zoeken. Onder hen zijn tienduizenden Amerikaanse universiteitssporters die TikTok gebruiken om een soms aanzienlijk zakcentje bij te verdienen.
Dunne is momenteel grootverdiener. Volgens On3, een platform dat sponsorinkomsten van ‘student athletes’ bijhoudt, haalt de turnster jaarlijks 3,4 miljoen dollar binnen. Voor een groot deel is ze daarbij afhankelijk van TikTok, waar ze korte, vrolijke filmpjes van zichzelf plaatst. Vroeg of laat komen de producten van haar sponsoren tevoorschijn: cosmetica, kleding of sportdrankjes van grote merken.
Sporters als Dunne mogen sinds ruim drie jaar verdienen aan hun ‘name, image en likeness’, kortweg NIL. Sponsordeals dus. Bedrijven strooien er inmiddels mee: volgens Opendorse, een Amerikaans platform dat investeerders aan sporters koppelt, zal er dit seizoen naar schatting 1,6 miljard dollar worden besteed aan NIL-contracten.
Voorheen mochten studerende sporters onder het mom van amateurisme geen cent aannemen, terwijl hun coaches soms miljoenen dollars verdienden en hun universiteiten bakken aan tv-geld binnensleepten. Vooral Americanfootball- en basketbalwedstrijden tussen studenten zijn in de VS razend populair. In 2021 oordeelde het Amerikaanse Hooggerechtshof dat ook sporters voortaan een graantje mochten meepikken.
Bij het selecteren van hun uithangborden kijken bedrijven niet alleen naar prestaties op het veld of in de zaal. Ja, de beste sporters worden het makkelijkst gevonden, maar een groot aantal volgers op sociale media lijkt een net zo belangrijk criterium. De studerende sporters (of sportende studenten) die het meeste NIL-geld verdienen, blinken uit als influencer.
Vaak zijn ze behendig met TikTok, een populair platform onder jongeren. Sporters als Dunne of de basketbaltweeling Haley en Hanna Cavinder van de universiteit van Miami (4,5 miljoen volgers) vermaken hun volgers met korte dansjes, persoonlijke ontboezemingen of het playbacken van populaire popnummers. De filmpjes worden tienduizenden keren bekeken.
De 21-jarige hoogspringer Sam Hurley weet wat zijn publiek wil en trekt zo nu en dan zijn shirt uit voor zijn 3,5 miljoen volgers. Hurley dankt zijn bekendheid vrijwel uitsluitend aan sociale media, vooral TikTok. Als hoogspringer wacht hij nog op groot succes, maar als influencer heeft hij al ruim een miljoen dollar verdiend aan sponsorinkomsten.
Voor sporters als Hurley zal een verbod op TikTok hard aankomen. Een deel van hun publiek zal erdoor verdampen, en daarmee mogelijk hun sponsordeals. Volgens financieel platform Bloomberg komt 80 procent van de NIL-deals tot stand door sociale media.
‘Ongeveer de helft van mijn NIL-inkomsten komt van TikTok’, zei Leah Clapper, een relatief onbekende turnster, tegen nieuwszender NBC. Tijdens de coronapandemie ontwikkelde ze een bordspel dat ze via het platform onder de aandacht bracht. Zo vergaarde ze onlinefaam. Het mogelijke verdwijnen van TikTok noemde Clapper ‘een groot verlies’.
Anderen maken zich minder zorgen. ‘Als het verdwijnt, dan verdwijnt het’, zei Haley Cavinder, een van de basketbalzussen. ‘Er zal wel een andere app voor in de plaats komen.’ Veel gebruikers zullen naar verwachting verhuizen naar Instagram, waar eveneens korte filmpjes (reels) kunnen worden geplaatst. Ook namen enkele Chinese alternatieven de afgelopen dagen een vlucht, al zal hun wellicht hetzelfde lot als TikTok zijn beschoren.
Het verdienmodel in de universiteitssport, vooralsnog voor een groot deel gestoeld op sociale media, staat nog in de kinderschoenen. Volgens critici is het niet helemaal eerlijk en moet er nog aan geschaafd worden. Getalenteerde sporters die niet meteen in het oog springen en geen aanleg hebben voor het influencerschap, of geen trek hebben in sociale media, vallen vooralsnog grotendeels buiten de boot.
Een volgende grote verandering in de regelgeving voor sport aan universiteiten zal mogelijk uitkomst bieden. Een rechtszaak tegen de National Collegiate Athletic Association, de organisatie die de studentensport reguleert, resulteerde vorig jaar in de voorlopige goedkeuring van een schikking waardoor voormalige ‘student athletes’ met terugwerkende kracht misgelopen sponsorgelden kunnen opeisen.
Tegelijk werd in de deal opgenomen dat sporters voortaan mogen delen in de inkomsten die universiteiten, dankzij hen, met hun sportafdeling verdienen. Wordt de schikking bij een laatste zitting in april definitief, dan komt bij de grootste scholen een potje van ongeveer 20 miljoen dollar beschikbaar waaruit de beste sporters kunnen worden betaald. Een platform als TikTok zal dan minder hard nodig zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant