Twee maanmissies – een van de VS en een van Japan – worden woensdagochtend Nederlandse tijd gelanceerd, allebei met een Falcon 9 van het Amerikaanse bedrijf SpaceX als draagraket. Wat willen Japan en de VS doen op de maan?
is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart.
De Japanse en Amerikaanse missies volgen na de lancering en het bereiken van de ruimte beide hun eigen routes naar de maan. Maanlander Blue Ghost 1, van het Amerikaanse bedrijf Firefly Aerospace, is daardoor naar verwachting het eerst op zijn bestemming.
Na 25 dagen in een baan om de aarde zal Blue Ghost 1 met een extra zet van zijn motoren aan een twintigdaagse reis richting landingslocatie Mare Crisium beginnen, een bassin in het noordoosten van de voorzijde van de maan.
De maanlander is onderdeel van het commerciële maanlandingsprogramma van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa. Het betreft een reeks kortlopende missies naar de maan, ter voorbereiding van de Artemis-missies later dit decennium.
Die missies moeten volgens de huidige planning in 2027 weer mensen op de maan zetten. Op de langere termijn werkt Artemis toe naar een bemenst ruimtestation (Gateway) in een baan om de maan.
Maanlander Blue Ghost 1 zal gedurende één ‘maan’-dag – de tijdsduur daarvan staat ongeveer gelijk aan veertien aardse dagen – de zonsondergang op de maan in beeld brengen en daarmee nieuw inzicht verschaffen in hoe het zogenoemde regoliet, het grijze gruis op het maanoppervlak, reageert op de cyclus van dag en nacht.
Behalve Blue Ghost 1 vertrekken woensdagochtend ook maanlander Resilience en maanwagen Tenacious, van het Japanse ruimtevaartbedrijf ispace. De Japanse missie volgt een veel langzamere route richting de maan: Resilience ploft naar verwachting pas vier tot vijf maanden na lancering op landingslocatie Mare Frigoris, aan de noordkant van de maan.
Resilience is de tweede missie van het Hakuto-R-programma van ispace, waarvan de eerste landingspoging in 2023 mislukte toen een hoogtesensor tijdens de afdaling dienst weigerde – waarna de lander ongecontroleerd op het maanoppervlak klapte.
De maanlander heeft meerdere ladingen en projecten van andere bedrijven aan boord: van een apparaat dat kosmische straling meet tot het Moonhouse, een kunstproject waarbij een klein rood huisje, in Zweedse ontwerpstijl, op het maanoppervlak wordt achtergelaten.
Sinds op 31 januari 1966 de eerste succesvolle zachte maanlanding een feit werd, met de Russische Loena 9, hebben meerdere maanlanders het oppervlak weten te bereiken. Een maanmissie is echter geenszins een garantie voor succes. Historisch gezien mislukt bijna de helft van alle maanlandingen, en in die trend is vooralsnog geen breuk te bespeuren.
De afgelopen drie jaar ondernamen bedrijven en ruimtevaartorganisaties van zes landen pogingen te landen op de maan. Gezamenlijk deden die zes landen –China, de VS, Japan, Rusland, India en de Verenigde Arabische Emiraten – negen pogingen veilig te landen, waarvan er uiteindelijk vier lukten.
De komende maanden staan er nog meer maanlandingspogingen op de planning. Als eerste daarvan staat in februari de lancering van de IM-2-lander van het Amerikaanse bedrijf Intuitive Machines op de kalender, dat in 2024 al eens succesvol een maanlanding uitvoerde.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant