Het kabinet werkt aan een reparatiewet om het oorlogsarchief alsnog zo snel mogelijk inhoudelijk toegankelijk te maken voor nabestaanden en andere direct betrokkenen. Tot het zover is waarschuwt minister Bruins iedereen geen overhaaste conclusies te trekken: ‘Dit gaat niet over goed versus fout.’
is chef van de politieke redactie van de Volkskrant.
De bewindsman hoopt dat de Tweede en de Eerste Kamer in de komende tijd meewerken om de reparatiewet zo snel mogelijk te behandelen. ‘Dit heeft hoge prioriteit. We moeten mensen zo snel mogelijk de hoop geven dat ze hun familiegeschiedenis na tachtig jaar eindelijk kunnen gaan doorzoeken.’
In het oorlogsarchief zitten de dossiers van ruim vierhonderdduizend Nederlanders die na de Tweede Wereldoorlog zijn onderzocht omdat er een verdenking was van samenwerking met de Duitse bezetters. Het was de bedoeling dat mensen de dossiers per 2 januari digitaal zouden kunnen raadplegen, maar nadat de Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwde voor privacyrisico’s besloot Bruins dat voorlopig alleen de namenindex openbaar zou worden via de site oorlogvoorderechter.nl.
Alles over politiek vindt u hier.
Wie daarin een naam aantreft, kan naar de studiezaal van het archief in Den Haag om het dossier op te vragen en in te zien. Maar daar is beperkte capaciteit. De komende weken is er geen plek meer en de wachttijd loopt snel op.
Die gang van zaken wekt grote ergernis in de Tweede Kamer, bleek dinsdag in het vragenuur, vooral omdat inmiddels duidelijk is dat het archief ook vele namen bevat van mensen die valselijk beschuldigd werden. Er staan zelfs namen op van mensen die werden vermoord in de vernietigingskampen.
‘Je schrikt je het rambam als je ziet dat je eigen vader op zo’n lijst staat’, aldus VVD-Kamerlid Christianne van der Wal. ‘Dan wil je direct weten: was dit goed of fout? Maar dan moet je nu dus wachten totdat je je dossier kunt inzien. Ik moet er niet aan denken dat er een familielid op die lijst zou staan.’
JA21-leider Joost Eerdmans weet inmiddels hoe het voelt: ‘Mijn grootvader zit in de index. Hij had Joden op zolder in Bolsward. Het is dus niet de vraag of hij fout was. Het omgekeerde is het geval. Hij was goed, hij heeft mensen geholpen. Dat moet ook gewoon op die site komen te staan.’
D66-Kamerlid Jan Paternotte snapt niet dat de minister het heeft laten gebeuren. ‘Het is alsof je buiten bij de rechtbank een lijst ophangt van mensen die binnen rondlopen, zonder erbij te vertellen of het rechters, getuigen of verdachten zijn.’
Bruins erkende dinsdag dat hij het liever anders had gezien, maar dat hij niet anders kon na de waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens. Met reparatiewetgeving hoopt hij de digitale openbaarmaking van de dossiers nu alsnog mogelijk te maken, onder voorwaarden die de Autoriteit wel goedkeurt. ‘De context van de namenindex moet zo snel mogelijk openbaar’, aldus de minister.
Tot het zover is, roept hij iedereen op geen overhaaste conclusies te trekken uit de aanwezigheid van namen in de index. ‘Er zijn onvoorstelbare dingen gebeurd in die chaotische periode na de oorlog. Het archief is een weerspiegeling van die chaos. Het gaat niet over goed versus fout. Er zitten ook mensen in die omwille van verzetsdaden omgingen met Duitsers. En mensen die uit Duitsland gevlucht waren en alleen vanwege hun Duitse nationaliteit door hun buren beschuldigd werden van collaboratie.’
De namenindex offline halen totdat ook de bijbehorende dossiers digitaal doorzoekbaar zijn, is voor Bruins geen optie. ‘Mensen hebben het recht te weten of er een dossier is dat ze willen inzien in de toekomst.’
Om die mensen ook op de korte termijn iets meer tegemoet te komen, hoopt de minister de toegang tot de dossiers binnenkort ook bij regionale centra te regelen. ‘Zodat mensen niet helemaal naar Den Haag hoeven te reizen.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant