Paus Franciscus ziet geen reden waarom vrouwen geen leidinggevende functies kunnen vervullen binnen de rooms-katholieke kerk. ‘Een van de grote zonden die we hebben begaan is haar ‘vermannelijken’. Daarom moeten we de Kerk ‘ontmannen’.’
is boekenrecensent voor de Volkskrant.
Dat schrijft paus Franciscus in zijn autobiografie Hoop, die dinsdag in meer dan tachtig landen verschijnt. Overigens gaat de 88-jarige paus er vanuit dat hij de ‘ontmanning’ van zijn instituut zelf niet zal meemaken. ‘Organisatorische en structurele veranderingen komen later’, schrijft hij. Eerst moet de mentaliteit veranderen.
Hoop, dat samen met de Italiaanse uitgever Carlo Musso is geschreven, zou eigenlijk pas na Franciscus’ overlijden worden uitgebracht, maar de paus besloot dat de wereld nu al een boodschap van hoop kon gebruiken. Daarom staat hij in zijn memoires uitgebreid stil bij de migratie van zijn grootouders. Die maakten in 1929 uit pure armoede per boot de oversteek van Genua naar Argentinië, om daar een beter leven te beginnen.
‘Ook ik had bij de verworpenen van deze tijd kunnen horen’, schrijft de paus, waarmee Hoop in zekere zin het tegenovergestelde is van een klassieke hagiografie; de paus wil alle schijn van heiligheid juist van zich afwerpen en duidelijk maken hoe gewoon hij is.
Hij had vroeger vrienden die in de gevangenis terechtkwamen. Hij heeft als kind weleens een ander jongetje bewusteloos geslagen. Hij kan, net als ieder ander, hevig in vervoering kan raken van voetbalwedstrijden of bioscoopfilms. De paus genoot bijvoorbeeld zeer van Anita Ekberg in La dolce Vita. Hij omschrijft haar als een ‘weelderig meisje dat baadt in de Trevifontein’.
Daarover gesproken: paus Franciscus werd gedurende zijn jeugd meermaals verliefd. Hij had een paar kalverliefdes met wie hij de ‘tango danste’ (‘samen spelen en leren, plezier maken, vrienden maken, samen uitgaan, toegeven aan de eerste liefdesdriften’). Later op het seminarie raakte hij zelfs dusdanig hoteldebotel (hij zag het gezicht van een vrouw continu voor zich tijdens het bidden) dat hij serieus overwoog zijn roeping op te geven. ‘Het was volkomen normaal’, schrijft de paus. ‘In feite zou ik abnormaal zijn als ik niet iets dergelijks had doorgemaakt.’
Franciscus’ memoires zijn te lezen als een voor hem typisch pleidooi tegen de opmars van het populisme, tegen de opwarming van de aarde en tegen de oorlogen in Gaza en Oekraïne, maar ook tegen bijvoorbeeld de ‘gendertheorie’. Die noemt hij ‘extreem gevaarlijk’.
Over zijn eigen instituut, de rooms-katholieke kerk, laat hij weinig los, behalve dus dat de rol van vrouwen er groter moet zijn en dat ijdelheid bestreden moet worden. Kardinalen moeten in de ogen van Franciscus dienaren zijn, geen eminenties. Aan het wereldwijde misbruikschandaal, dat zijn kerk al jaren teistert, besteedt de paus slechts anderhalve pagina.
Ondanks zijn achteruithollende gezondheid heeft de hoogbejaarde paus er ‘nog nooit aan gedacht te stoppen’. Wel schrijft hij dat het een reële optie is om te abdiceren, mocht hij om medische redenen niet verder kunnen.
Op de keuze van zijn voorganger, Benedictus XVI, om in 2013 terug te treden, kwam erg veel kritiek uit de katholieke gemeenschap. Het pausschap zou een heilige roeping zijn, geen 9-tot-5-baan waarmee je zomaar kunt stoppen. Desondanks houdt ook Franciscus die deur dus open.
Zodra Franciscus sterft, zal hij worden bijgezet in de Santa Maria Maggiore, een van de mooiste basilieken van Rome (en een van de weinige kerken ter wereld waar je, dankzij de dominicaan Tiemen Brouwer, in het Fries kunt biechten). Hij komt dan te liggen in de kamer waar de kaarsen staan, onder het Mariabeeld waar hij tijdens zijn pontificaat zo vaak om bijstand vroeg. ‘Ze hebben me laten weten dat alles klaarstaat.’
(Bonusinzet voor online)
In de memoires van paus Franciscus staan geen wereldschokkende onthullingen. Wel schrijft hij tijdens zijn reis naar Irak in 2021 te zijn ontsnapt aan twee moordaanslagen – een voorval waar het Vaticaan nooit eerder over repte. Tijdens een bijeenkomst in Mosul bleek hij het doelwit van zowel een vrouw met een bomgordel als een met explosieven volgeladen busje. Beide terroristen werden echter, dankzij een tip van de Britse geheime diensten, vermoord door de Irakese autoriteiten – een maatregel die de paus naar eigen zeggen ‘hevig schokte’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant