Lena Hessels treedt donderdag op in Groningen tijdens ESNS. Als dochter van de gitarist van The Ex groeide ze op met punk, maar gaandeweg ontdekte ze dat ze iets anders wilde. Het electrotalent vertelt over de vijf fases van haar persoonlijke en muzikale ontdekkingsreis.
schrijft voor de Volkskrant over popmuziek.
Een beetje stadsfestival trekt, naast de officiële programmering, ook een onofficieel randprogramma aan: optredens en minifestivals in kroegen, zaaltjes en de publieke ruimte, die formeel niet bij het festival horen, maar wel bij het weekend.
Dat geldt ook voor ESNS in Groningen (15 t/m 18 januari), voorheen voluit bekend als Eurosonic/Noorderslag. Wie op donderdag in Groningen is en zijn voelsprieten hun werk laat doen, zou op enig moment Lena Hessels (24) kunnen zien optreden, ergens op de as Grote Markt-Oosterpoort.
Meer zeggen we niet, want ze weet niet helemaal zeker of het allemaal wel mag zonder vergunning, maar: ‘We hebben het voorbereid. Ik ga vanaf het dak van een auto liedjes van mijn aankomende ep Taxi zingen. En dan merk ik het wel.’
Het is Lena Hessels ten voeten uit. Aan de ene kant is ze hartstikke pop. Luister maar naar New Coat, de vrijdag verschenen eerste single van Taxi: eigenwijs, poppy, elektronisch, een winters vervolg op de Brat Summer van Charli XCX.
Maar ze is óók dochter van Terrie Hessels (70), iconisch gitarist van The Ex, de Zaans-Amsterdamse legende die de betekenis van punk vanaf 1979 oprekte naar muzikaal experiment, free jazz, Ethiopische ritmiek en meer. Ze kreeg dwarsheid en een do-it-yourself-attitude met de paplepel ingegoten.
We treffen haar in een filmcafé in Amsterdam-Oost, waar ze laat weten dat ze het spannend vindt om eindelijk weer nieuwe muziek uit te brengen en erover te vertellen, al gaat het voorlopig maar om één liedje. Op 14 februari verschijnt een tweede single, Girls. De rest van de ep komt ergens in het voorjaar.
‘In heel 2024 heb ik niets uitgebracht’, zegt ze, ‘ook al was Taxi in april al min of meer af. Ik wilde wachten, even een stap terug doen, tijd nemen. Ik moest ook mezelf herontdekken, het leven opnieuw uitvinden. Ik ben weer op mezelf gaan wonen, hier in de buurt, met huisgenoten. Taxi gaat voor mij heel erg over onafhankelijkheid.’
De titel verwijst naar het taxiën van een vliegtuig: het stukje dat het toestel aflegt tussen gate en startbaan. ‘Daar bevind ik me nu’, zegt Hessels. ‘Deuren dicht, stoelriemen vast, de reis is begonnen, maar ik zal de motor nog heel hard moeten laten brullen om los te komen van de grond.’
Ter verduidelijking: het project Taxi heeft de gate verlaten. De reis van de popmuzikant Lena Hessels is al veel langer bezig. Wat haar ontdekkingstocht zo bijzonder maakt, is dat we vanaf het prille begin hebben mogen meeluisteren en -kijken.
Alles opnemen en uitbrengen. Dat kan, als je opgroeit in Villa Zuid in Wormer, ook wel de Witte Villa, hoofdkwartier van The Ex en het eigen platenlabel Terp Records, met overal muziek, instrumenten en studiotoebehoren.
Ze benadrukt dat haar ouders (Terrie Ex en beeldend kunstenaar en violist Emma Fischer) haar nooit gepusht hebben, in welke richting dan ook. Ze moedigden haar juist aan haar ‘eigen ding’ te doen. De illustere huisgasten die haar jeugd bevolkten, van drummer Han Bennink en leden van het Amerikaanse Sonic Youth tot de Ethiopiër Getatchew Mekuria (1935-2016), drukten het haar allemaal op het hart: doe wat jíj in je hoofd hebt.
‘Als jong meisje zong ik in een kinderkoor. We zongen in de Stopera in Amsterdam en ik herinner me dat ik toen besloot dat ik later wilde zingen voor publiek, op een podium. Toen ik 8 was, werd ik een Swiftie: fan van Taylor Swift. Dat ben ik nog steeds, maar tegelijkertijd was ik ook het meisje dat het moeilijk vond om tijdens pianoles in een vierkwartsmaat te spelen, omdat bij ons thuis de hele dag Ethiopische muziek klonk – en dat is allemaal in drievierde.’
Haar loopbaan (‘haha, loopbaan!’) als recording artist begon vrijwel direct na haar middelbareschool. Ze sloot zich een maand op in een studio en kwam naar buiten met Billow, een album met acht liedjes dat nog voor haar 18de verjaardag verscheen via Terp, in november 2018.
Vanaf dat moment konden we bijna in realtime volgen hoe hoe de tienermeid-met-gitaar loskwam van de zwaartekracht van de Villa en de electropopmuzikant werd die ze nu is. Dat ging, als ze er zo op terugblikt, in vijf stappen, gezet door vijf verschillende Lena’s.
1. ‘Gitaar-Lena’
Te horen op: Billow (2018)
‘Toen ik besloot dat ik liedjes ging maken, was het als kind van de Villa en dochter van Terrie bijna een automatisme om een gitaar op te pakken. Ze stonden bij ons thuis binnen handbereik en ik wist ook niet beter dan dat het zo moest beginnen. Vanaf het begin werkte ik ook met gekke samples uit een kleine sampler.
‘Je moet bedenken dat ik geen muzikanten van mijn eigen leeftijd kende: ik woonde in Wormer en deed alles alleen, zoals ik dacht dat het moest. Mijn vader moedigde dat aan: liedjes schrijven, proberen, opnemen, uitbrengen. Of iemand het wil horen, maakt niet uit.
‘Bij mijn muziek heb ik ook altijd een visueel concept in mijn hoofd. Dat leidde tijdens mijn eerste optredens al heel snel tot frustratie, want door die gitaar, de microfoonstandaard en die sampler ernaast stond ik vast, terwijl ik in mijn hoofd een vrij bewegende Lena voor me zag. De conclusie was simpel: die gitaar moest weg.’
2. ‘Indie-Lena’
Te horen op: -
‘Dit is de fase waarin ik als muzikant voor het eerst naar buiten ging. Ik kwam in de Amsterdamse indiescene terecht en ontmoette, eigenlijk voor het eerst, muzikanten van mijn eigen leeftijd. Er ging een wereld voor me open.’
Het was de wereld van Pip Blom, Personal Trainer, Teddy’s Hit, Steve French en noem ze maar op. Hessels kwam in contact met in de Amsterdamse scene alomtegenwoordige figuren als Willem Smit en Casper van der Lans.
‘Met Casper heb ik in die tijd een ep opgenomen. Van de gitaar had ik afstand gedaan, ik werkte steeds meer met samples en beats, maar het was nog wel echt indiepop. Het idee was om liedjes te schrijven vanuit verschillende persoonlijkheden: de narcist, de pessimist, etcetera.
‘Die ep heb ik nooit uitgebracht. Ik heb hem weggegooid, dus dit is de enige fase die je niet hebt kunnen beluisteren, maar hij is wel ontzettend belangrijk voor me geweest.’
3. ‘Covid-Lena’
Te horen op: ep’s: If not now – Then when will it – Be all I ever wanted (2022)
‘Ik had een podiumconcept in mijn hoofd, waarvoor ik een lichtdak had gemaakt van 1 meter bij 1,80 meter. Dat hing 20 centimeter boven mijn hoofd. Op het podium stond ik dan in een soort kooi van licht: nog wel een afgebakende ruimte, maar al wel vrijer.
‘Maar toen kwam covid en kon ik niet meer optreden. Dus wat doe je dan? Liedjes schrijven. Zo veel mogelijk. Elke dag.’
Ze verschenen als losse singles, die de vorm aannamen van drie digitale ep’s: If not now, Then when will it en Be all I ever wanted, met de single Pop!! als klapstuk. Eind 2022 verscheen het allemaal op een compilatie-lp (A Collection), die vanaf januari 2023 ook gestreamd kon worden.
De ep’s zijn afwisselend en verkennen veel stijlen. Er staan zelfs weer wat gitaarliedjes op, zoals 6, of een rudimentair pianoliedje als Rigastraat 2 106.
‘Veel schrijven, in een veel hoger tempo dan ik daarvoor had gedaan, heeft me veel geleerd over hoe een pakkend liedje in elkaar steekt, maar het was ook een deprimerende tijd. Optreden is voor mij niet alleen je muziek live uitvoeren, maar ook een artistiek concept op zichzelf: belichting, podium, mode. Met dat thuiszitten heb ik het wel moeilijk gehad.’
4. ‘Pop-Lena’
Te horen op: de singles Heat, The Car en Dance! (2023)
‘Waar ik naar toe wilde, wist ik altijd al. Ik wist alleen niet hoe ik er moest komen. Dat was voor mij een heel onderzoek. Op mijn drie losse singles uit 2023 hoor je, vind ik, voor het eerst de pop-Lena die ik nu ben. Daar heeft Tender Blom een heel belangrijke rol in gespeeld.
‘Tegelijkertijd zat ik niet lekker in mijn vel, was ik onzeker over mijn lijf. Jij hoort het misschien niet, maar die onzekerheid hoor ik dus wel: in de liedjes en in mijn stem. En je kon het zien: ik droeg alleen maar wijde kleding. Cool, daar niet van, maar altijd wijd. Een rokje of een beetje bloot: no way.
‘Voor mij dateren die singles, al liggen ze muzikaal al dichtbij wat ik nu doe, toch uit een andere tijd. En toen ging mijn relatie ook nog uit.’
5. ‘Taxi-Lena’
Te horen op: de single New Coat en de ep Taxi (voorjaar 2025)
‘De liedjes voor Taxi maakte ik in de lente van 2024, vanaf het moment dat mijn antidepressiva gingen werken en ik de wereld weer aankon. Dat was een euforisch moment. Ik voel me weer licht.
‘Qua liedjes en popsound ben ik nu echt waar ik wilde zijn, denk ik. Ik houd van catchy. Van pop. Omdat ik lang heb gewacht met het uitbrengen, voelen de liedjes voor mij alweer een beetje oud, maar nieuwe liedjes zullen niet radicaal anders zijn.’
Missie geslaagd dus. Ze is losgekomen van haar muzikale vertrekpunt, de Villa, al wilde niemand daar haar creativiteit sturen of inkapselen.
‘Het heeft me op weg geholpen, maar ik denk dat het daardoor ook iets langer heeft geduurd om te komen waar ik nu sta. Ik heb een muzikaal omweggetje gemaakt.’
‘Taxi-Lena’ heeft zich, aan een klein publiek, alvast live voorgesteld. In september 2024 gaf ze een kort optreden in het kleine Cinetol in Amsterdam. Een voorproefje.
We zagen een totaal andere Lena dan in alle fasen ervoor: een vrije, sensueel bewegende Lena, die nu wél haar lijf durft te tonen. Ze ging gekleed in hotpants en een topje met in glitterletters (‘ik ben dol op glitter!’), met haar voornaam erop. Ze bewoog in een simpel, maar effectief decor van discobollen die, met een beetje rook, het zaaltje veranderden in een broeierige club.
‘De liedjes en het visuele concept lopen continu door elkaar: het een kan niet zonder het ander. Daarom vind ik mainstream pop zo interessant, want juist in die wereld gebeurt dat. Zie bijvoorbeeld Charli XCX.’
Daarbij hebben de liedjes en het visuele aspect iets gemeen: ze moeten simpel zijn, maar het simpel houden is niet altijd makkelijk.
‘Ik droom van grote optredens’, zegt ze, ‘van zingen voor heel veel mensen, want ik wil zo’n groot publiek pákken, veroveren en bij de les houden. Met een wens om heel beroemd te worden, heeft dat weinig te maken, want die mensen hoeven bij wijze van spreken niet eens te weten wie ik ben. Dat ik popster wil zijn, is alleen omdat je dan in de gelegenheid komt om zulke optredens te doen. Om het ster-zijn gaat het me niet.’
Eerst maar eens een flitsoptreden op een autodak, donderdag, ergens in de binnenstad van Groningen. Die auto zal geen taxi zijn. Ze zal zich iets warmer moeten kleden dan in Cinetol. Maar over het concept heeft ze nagedacht. Reken maar.
Lena Hessels: New Coat. Eigen beheer.
Live: 16/1 binnenstad Groningen (tijdens ESNS)
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant