Sommige lezers hadden liever niet geweten dat Elon Musk deze week AfD-leider Alice Weidel ging interviewen. ‘De website van de Volkskrant opent met het bericht ‘Musk zet rechts-radicale AfD-leider Alice Weidel in schijnwerpers met gesprek op X’’, schreef er een. ‘In het bijbehorende artikel staat dat Musk waarschijnlijk wordt gedreven door zijn behoefte om te ontregelen, en
zodoende maximale aandacht te genereren. Moet de Volkskrant daar zijn steentje aan bijdragen?’
Sinds de opkomst van populistische politici wier belangrijkste politieke wapen de provocatie is, worstelen we met de vraag hoeveel aandacht we hun moeten geven. Omdat ze een steeds grotere electorale macht hebben, zijn hun uitlatingen op zich nieuwswaardig. Ze vertolken of beïnvloeden het denken van een steeds groter deel van de bevolking.
Tegelijkertijd zijn hun uitspraken vaak losse flodders, uitspraken zonder praktische consequenties. Ze krijgen pas waarde en betekenis doordat media er veel aandacht aan besteden. In het geval van Geert Wilders is het meestal onmogelijk om hem te bevragen over wat hij precies bedoelt en welke concrete stappen hij eraan verbindt. Als onduidelijk is wat de status van zijn uitspraken is, is het devies steeds vaker: negeren.
Bij Donald Trump is dat lastiger. Ook bij hem weten we vaak niet of hij het echt meent: wil hij echt Canada inlijven of Groenland opkopen? Of wil hij gewoon provoceren en onrust stoken, en kun je hem soms beter negeren?
Trump lijkt nog steeds vooral als een platte vastgoedhandelaar te redeneren, waarbij alles geoorloofd is om de prijs naar zijn hand te zetten. Moeten we dat altijd even serieus nemen? Voorlopig doen we dat wel. Trump heeft door het benoemen van loyalisten en het kaltstellen van tegenmacht ruimte gecreëerd om zijn buitenissige voornemens ook echt uit te voeren.
Elon Musk heeft zich vanaf het begin kunnen verheugen op enorme media-aandacht. Aanvankelijk vooral vanwege de spectaculaire opkomst van automaker Tesla, zijn ruimtevaartbedrijf en zijn satellieten, maar ook al snel vanwege zijn bizarre, onberekenbare gedrag. Omdat nieuws vaak gaat over de uitzondering, het onverwachte, hebben grillige en onvoorspelbare CEO’s en politici in de meeste media een voorsprong op solide bestuurders met een consistente boodschap. Het grote gevaar daarbij is dat uitspraken niet meer worden beoordeeld op hun maatschappelijke betekenis, maar vooral op hun amusementswaarde. Zeker bij Musk ligt dat continu op de loer.
Tegelijk begint hij een steeds serieuzere politieke macht te worden. Hij heeft het oor van de machtigste man ter wereld en zelfs een positie in zijn regering. Het is dus van belang om te weten hoe hij die macht gaat gebruiken. Daarbij moeten we wel voor ogen blijven houden dat je zijn macht vergroot door elke stap uitgebreid te verslaan. Schrijven over Musk is dus een balanceeract, waar we ter redactie vrijwel dagelijks over discussiëren.
Je moet de rol van Musk niet onderschatten, want hij heeft een grote ontregelkracht, maar ook niet overschatten, want daarmee vergroot je zijn ontregelkracht.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns