De basketballers uit de Amerikaanse competitie NBA ontpoppen zich de afgelopen jaren als stijliconen. De gang naar de kleedkamer is hun catwalk. Zelfs wie niet veel speelt, kan een ster worden dankzij zijn kleding.
schrijft voor de Volkskrant vanuit New York over Amerikaanse sporten.
Voorafgaand aan elke wedstrijd van basketbalploeg Oklahoma City Thunder is het een vraag die veel fans bezighoudt: in welke outfit zal Shai Gilgeous-Alexander vandaag naar het stadion komen? Wordt het een uitbundige, lange bontjas, een zwartleren trenchcoat of toch een designerjack van Louis Vuitton?
De Canadese sterspeler, door stijlblad GQ uitgeroepen tot best geklede basketballer, stelt vrijwel nooit teleur. Bij een wedstrijd in november kwam hij opdagen in een vintage Cannondale-wielertruitje, dat hij droeg boven een glanzende zilveren broek. Op sociale media kreeg een foto van de outfit een stortvloed aan hartjes.
Gilgeous-Alexander is een van de vele basketballers uit de Amerikaanse NBA die hun kledingkeuze uiterst serieus nemen. De competitie is van oudsher de hipste van de VS. Toonaangevend op het gebied van stijl, vooral in de zwarte gemeenschap, waar het gros van de spelers (ongeveer 70 procent) toe behoort.
De populariteit van het Amerikaanse basketbal drijft op de zichtbaarheid van de sterren, meer dan bij het American football, ijshockey of honkbal, waar spelers helmen dragen of anoniemer zijn. De basketballers uiten hun soms bonte persoonlijkheden met behulp van hun garderobes.
De afgelopen jaren kreeg het pronken met outfits een welhaast competitief element. Op het veld wordt gestreden om de winst, daarbuiten draait het om de strakste look.
Vooral de zogeheten ‘tunnel walk’, wanneer de basketballers voorafgaand aan wedstrijden van de parkeerplaats door de catacomben van het stadion naar de kleedkamer lopen, wordt aangegrepen om de nieuwste aanwinsten te etaleren. Het is de catwalk van de NBA, al vormen de grijze, betonnen gangenstelsels een decor dat de glamour van professionele modeshows ontbeert.
De basketballers zetten er hun beste beentje voor, want miljoenen mensen kijken mee. De entree van de sterren wordt live meegenomen in de voorbeschouwingen op televisie. In een interview met The New York Times bekende Stephen Curry, spelverdeler van Golden State Warriors, dat hij al dagen voor een wedstrijd bezig is met zijn outfit. Voor hij uit zijn auto stapt en aan zijn loopje begint, checkt hij in de binnenspiegel of alles goed zit. ‘Je wilt niet hebben dat je een knoop mist of dat je shirt gekreukt is.’
Foto’s of filmpjes van de best geklede spelers verschijnen op het populaire Instagramaccount ‘League Fits’, met ruim een miljoen volgers. Het zijn niet alleen de sterren die zich in de kijker kunnen kleden.
Volgens Ian Pierno, beheerder van het account, doen zeker driehonderd van de ongeveer 450 NBA’ers hun best om zo stijlvol mogelijk in beeld te komen. ‘Zo kunnen ze online naam maken, ook als ze nauwelijks spelen’, zei Pierno tegen blog Yahoo Sports. Soms vragen spelers hem na een wedstrijd om feedback; was hun kledingkeuze wel opvallend genoeg?
De interesse van basketballers in mode valt indirect te herleiden naar een omstreden regel die in 2005 werd ingevoerd door toenmalig NBA-baas David Stern. Zijn competitie zou kampen met een imagoprobleem.
Een jaar eerder had een massale vechtpartij in het stadion van Detroit Pistons een flinke smet nagelaten. Spelers van het bezoekende Indiana Pacers raakten op de tribune slaags met beschonken supporters, die hen met volle drinkbekers en – volgens getuigen – racistische opmerkingen belaagden. Stern greep keihard in en deelde lange schorsingen uit aan enkele spelers van Indiana. Een jaar later kwam hij met een nieuwe maatregel: een dresscode.
Onder meer koptelefoons, kettingen, zonnebrillen, petjes en shirts zonder mouwen werden verboden. Het waren uitgerekend populaire items in de zwarte straat- en hiphopcultuur waarmee veel basketballers zich identificeerden.
Volgens critici had de regel van Stern een racistische ondertoon: hij zou de kledingkeuze van jonge, zwarte mannen willen beperken omdat die voor ongemak zorgde bij het overwegend witte publiek. De cultuur die de basketballers uitdroegen, de dreadlocks, juwelen en wijde kleding, werd in bepaalde media gekoppeld aan criminaliteit.
Voortaan moesten spelers die geblesseerd op de reservebank plaatsnamen, zich een zakelijk pak laten aanmeten. ‘Business casual’, klonk de opdracht. ‘Ik droeg alleen pakken als ik naar de kerk of een begrafenis ging’, blikte voormalig superster Allen Iverson onlangs terug in GQ. Het basketbalicoon bracht de straatcultuur in de jaren negentig naar de NBA. De maatregel van Stern zou specifiek tegen hem gericht zijn geweest.
De basketballers moesten overduidelijk wennen aan de nieuwe kledingvoorschriften. De veel te wijde pakken, met slordig geknoopte stropdassen en broekspijpen die over de schoenen hingen, werden regelmatig bespot. Het viel voor veel basketballers niet mee om een pak in hun maat te vinden. De grote, luxe modehuizen hielden geen rekening met klanten van boven de 2 meter.
Om beter voor de dag te komen, schakelden sommige sterspelers de hulp in van deskundigen. LeBron James (Los Angeles Lakers) was een van de eerste basketballers met een persoonlijke stylist. James’ generatie, in de NBA vanaf 2003, zette de toon met strakke maatpakken en accessoires van de duurste luxemerken. De trend leidde tot een vruchtbare kruisbestuiving: steeds meer beroemde ontwerpers en merken zagen dankbare mannequins in de charismatische, ultrafitte basketballers.
De NBA en de modewereld zijn inmiddels stevig met elkaar vergroeid. Jaarlijks kunnen fans op de website van de competitie stemmen op de best geklede basketballer. (De huidige titelhouder: Gilgeous-Alexander.) In 2015 organiseerde tv-zender TNT een modeshow waarbij basketballers tussen de modellen meeliepen. De dresscode is inmiddels versoepeld.
Veel spelers zijn tegenwoordig bevriend met bekende ontwerpers of worden gekleed door de grote modehuizen, al kiest de jongere generatie vaker voor vintage kleding van start-ups. Sommige basketballers staan net zo vaak in modeblad Vogue als in het sportkatern van de Amerikaanse dagbladen.
Elke zichzelf respecterende basketballer heeft tegenwoordig een contactpersoon die hem bij uitwedstrijden in het spelershotel welkom heet met koffers en rekken vol kleding. De persoonlijke stylisten worden door spelers ingevlogen om hun dure designerkleding voor te schotelen. In de tunnel voor wedstrijden worden de gekozen outfits vastgelegd door fotografen die voor het eerste fluitsignaal alweer zijn vertrokken.
Ook bij de grootste internationale modeshows zijn altijd basketballers te vinden, aan of op de catwalk. Gilgeous-Alexander liep in 2022 tijdens de Paris Fashion Week mee in een show van de ontwerper Thom Browne. De Canadees droeg een zwarte broek met Schotse ruit, een jasje met krijtstrepen, een zwart masker en een handtas in de vorm van een hondje. Onder een topje was zijn navel te zien. ‘Een droom die uitkomt’, zei Gilgeous-Alexander tegen Vogue over zijn debuut als model.
De spelverdeler van Oklahoma City nam het stokje van trendsetter in de NBA de afgelopen jaren over van Russell Westbrook (Denver Nuggets), die de lat het afgelopen decennium een stukje hoger legde met zijn extravagante, soms zelfs ontworpen outfits - een overall van spijkerstof, een gerafelde trui met flinke gaten of een genderneutrale jurk. ‘Ik doe dit voor mezelf’, zei Westbrook, ‘en niemand anders.’
In zijn kielzog koos Kyle Kuzma (Washington Wizards) de afgelopen jaren geregeld voor opzienbarende creaties waarmee hij steevast viraal ging op sociale media. Vooral de enorme roze trui van de Belgische ontwerper Raf Simons die hij in 2021 droeg, met mouwen tot op zijn knieën, lokte veel reacties uit. Een andere keer kwam hij opdagen in een glanzend, opgeblazen zwart jack van Rick Owens, een designer uit Californië.
Bij modefanaten onder de NBA-volgers was de verbazing groot toen Kuzma vorig jaar zijn pensioen als stijlicoon aankondigde. De verkleedpartijen voorafgaand aan wedstrijden begon hij te ervaren als een verplichting. ‘Ik wil hier geen onderdeel meer van zijn’, verklaarde Kuzma tegenover Vogue. Sindsdien is hij op weg naar de kleedkamer alleen nog maar te zien in een sober, grijs trainingspak.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant