Poetin mag Oekraïne, Georgië en Kazachstan annexeren, Trump mag Groenland inlijven en het Panamakanaal terugpakken en Xi Jinping krijgt de vrije hand in Taiwan en Mongolië.
Dat klinkt heel cynisch, maar het zal niet de eerste keer zijn dat wereldleiders de wereld verdelen zonder rekening te houden met de soevereiniteit van naties. In februari 1945 was er een andere ‘Grote Drie’ – Roosevelt, Churchill en Stalin – die in Jalta nieuwe grenzen intekende en invloedssferen regelde.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Churchill had in Moskou al op een kladje wat voorstellen gedaan voor de verdeling van de Balkan: Roemenië was 90 procent Sovjet-invloed, Griekenland voor 90 procent Britse invloed, Hongarije 50 tot 80 procent Sovjet-invloed, Bulgarije 75 procent Sovjet-invloed en Joegoslavië fiftyfifty. ‘Zal ik dit kladje maar weggooien?’, zei Churchill tegen Stalin. ‘Houd het maar even’, was het antwoord.
Roosevelt was vanwege zijn herverkiezingscampagne niet bij de ontmoeting aanwezig, maar ging akkoord. De VS gunden Stalin in het Verre Oosten ook nog het zuidelijke deel van het eiland Sachalin en de nabijgelegen eilandengroep Koerilen, op voorwaarde dat de Russen zouden meevechten tegen Japan.
Groenland is een grote ijsklomp, maar toch begeerlijk. De VS zouden Rusland wat betreft grootte van het grondgebied iets dichter kunnen benaderen. Groenland is ruim vijftig keer groter dan Nederland, de huidige VS 236 keer. Rusland is nog altijd 411 keer groter dan Nederland. Daarom wil Trump ook nog Canada erbij, zodat de VS ook geografisch de grootste zijn.
De VS kunnen vervolgens Rusland naar de kroon steken met claims op het Noordpoolgebied en noordelijke scheepsroutes die door de opwarming van de aarde steeds toegankelijker worden. En dan liggen er onder het dikke ijs van Groenland ook nog belangrijke grondstoffen verscholen: kolen, olie, gas, grafiet, edelmetalen, -stenen en uranium. Maar het meest verleidelijk zijn de voorraden zeldzame aardmetalen. Liefst 43 van de 50 zeldzame aardmetalen zijn in Groenland te vinden, zoals molybdeen (voor windturbines), neodymium (voor industriële magneten) en terbium (voor halfgeleiders). Chinese en Amerikaanse investeerders azen al jarenlang op vergunningen om die te mogen exploiteren.
De Russen kijken argwanend toe. Die slaan zich voor de kop dat de tsaren in 1867 voor slechts 7,2 miljoen Amerikaanse dollar Alaska (ruim 40 keer Nederland) aan de VS verkochten. Later bleek ook daar een enorme rijkdom aan grondstoffen onder de permafrost te schuilen. Alaska is een melkkoe geworden voor de VS, iets dat ook met Groenland zou kunnen gebeuren. In principe zullen de 60 duizend Groenlanders in een referendum mogen beslissen door wie ze worden geregeerd. De VS zijn rijk genoeg om ze de mooiste worst voor te houden – bijvoorbeeld een vakantievilla in Florida voor alle Groenlanders om te overwinteren. En als ze nog niet overstag gaan, kunnen ze het land politiek en militair onder enorme druk zetten.
Het lijkt bluf. Maar als Poetin en Xi Jinping naast Oekraïne en Taiwan ook Mongolië (goud, koper) en Kazachstan (olie, gas) mogen inlijven, zullen ze best bereid zijn de wereldkaart op de tekentafel te leggen.
Wie dat cynisch noemt, hoeft de geschiedenisboekjes er maar op na te slaan.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant columns