Na ruim twee jaar zonder staatshoofd heeft Libanon een nieuwe president. De 60-jarige legerleider Joseph Aoun kreeg donderdag ruim driekwart van de stemmen van het parlement. Hij werd benoemd voor zes jaar.
is correspondent Midden-Oosten van de Volkskrant. Hij woont in Beiroet.
Een verrassing is zijn uitverkiezing niet: vanwege de steun van onder meer Amerika, Frankrijk en Saoedi-Arabië gold hij als de meest kansrijke kandidaat.
De verkiezing van Aoun is van cruciaal belang voor Libanon, aangezien het staakt-het-vuren met Israël eind deze maand afloopt. Volgens de tekst van dat bestand moet het Libanese leger het gat vullen dat de militante beweging Hezbollah in de zuidelijke grensstreek achterlaat.
Dat klinkt eenvoudig, maar is het in de praktijk allerminst. Het leger is zwakker dan Hezbollah, en kan de groepering alleen ontwapenen met een stevig politiek mandaat. Dat mandaat, zo hopen velen, zal van Aoun komen. In delen van de hoofdstad Beiroet werd donderdag in de lucht geschoten, een teken van grote blijdschap.
Dit alles roept meteen de vraag op wat voor profiel Aoun heeft. Hij is bepaald niet de eerste legercommandant in Libanons honderdjarige geschiedenis die de overstap maakt naar de politiek – dat gebeurde vier keer eerder. Sinds 1998 zijn alle presidenten oud-generaals geweest. Het leger geniet groot aanzien onder de Libanezen, omdat het zich in een land met achttien erkende religieuze groepen als enige onttrekt aan het religieus-politieke gekissebis.
In zijn openingstoespraak liet de nieuwe president geen misverstand bestaan over zijn prioriteiten. De Libanese staat moet een ‘monopolie’ krijgen op het dragen van wapens, aldus Aoun, een duidelijke middelvinger naar de tienduizenden gewapende strijders van Hezbollah die zich altijd aan de controle van de staat hebben onttrokken. Op die opmerking volgde luid applaus.
In eigen land geniet Aoun een onberispelijke reputatie, maar veel belangrijker nog is zijn steun buiten de landsgrenzen. Zijn prowesterse houding is geen geheim. Het Libanese leger waarvan hij sinds 2017 de commandant was, wordt sinds jaren financieel overeind gehouden door Amerika en Qatar. In de jaren tachtig voltooide Aoun als officier in opleiding twee trainingen in de VS.
Ook Saoedi-Arabië, eind december door Aoun bezocht, lobbyde nadrukkelijk voor zijn kandidatuur, in de hoop dat hij de invloed van Hezbollah (plus diens bondgenoot Iran) kan terugdringen.
De grote vraag is hoe. Het roekeloos ontwapenen van Hezbollah geldt in Libanon als een recept voor een burgeroorlog, aangezien de groepering veel populariteit geniet onder met name sjiitische moslims (samen ruwweg een derde van de bevolking). Niemand heeft zin in een scenario waarbij de ene neef (legersoldaat) de andere neef (Hezbollah-strijder) moet ontwapenen.
Zo zwak als nu is de militante groepering echter in twintig jaar niet geweest, zowel vanwege de moord op leider Hassan Nasrallah als door het wegvallen van bondgenoot Bashar al-Assad in Syrië. Het lijkt er sterk op dat zowel Israël als Amerika een historische kans ruikt om met Hezbollah’s wapenarsenaal af te rekenen.
Commentatoren spreken van een aanstaande ‘Pax Americana’. Van die nieuwe orde wordt Aoun het gezicht. Een bron nabij Hezbollah mopperde tegenover dagblad L’Orient-le Jour over een president die het land wordt ‘opgelegd.’
Rami Khouri, politicoloog verbonden aan de American University of Beirut, verwacht een ‘gestage dialoog’ tussen Aoun, Hezbollah en de andere politieke facties, met als einddoel de integratie van Hezbollah’s strijders in het nationale leger. Voor Aoun is dit alles geen onbekend terrein: als legerleider moest hij voortdurend zaken met Hezbollah afstemmen. Nu zal hij dat opnieuw doen. Niet in camouflage-uniform, maar in driedelig pak.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant