Wat heeft Joe Biden in het Witte Huis bereikt? Hoe zullen we ons de 46ste Amerikaanse president herinneren? Amerikadeskundigen over de complexe nalatenschap van Biden, die nog altijd ervan overtuigd is dat hij de verkiezingen had kunnen winnen.
De tijd van Joe Biden in het Witte Huis loopt ten einde. De Amerikaanse president rondt op 20 januari zijn enkele termijn af als opperbevelhebber van de Verenigde Staten en zal na bijna vijftig jaar de politieke arena verlaten.
Biden vertrekt op een manier die bijna geen enkele andere Amerikaanse president ooit voor hem heeft gedaan: hij zal worden vervangen door de president die hij zelf had vervangen. En dan te bedenken dat Biden in 2019 de race voor het Amerikaanse presidentschap instapte omdat hij naar eigen zeggen van Donald Trump een one-term president wilde maken.
Terwijl Biden zelf met elke vezel van zijn wezen, met heel zijn hart het antwoord op de vraag of hij Amerika in een betere staat achterlaat dan dat hij het land aantrof met een volmondig ‘ja’ beantwoordt, blijft de vraag hoe te oordelen over diens nalatenschap. Behoort Biden inderdaad tot een van de beste Amerikaanse presidenten met slechts één termijn? Of moeten we ‘Uncle Joe’ vooral zien als de man die de terugkeer van Trump mogelijk heeft gemaakt?
Koen Petersen, politicoloog en Amerikanist, schreef Einddoel Witte Huis. Hoe de Amerikanen hun president kiezen:
‘Hoewel hij er zelf anders over denkt, is het presidentschap van Joe Biden uitgelopen op een teleurstelling voor hem en voor zijn Democratische partij. Zijn halve eeuw politieke ervaring heeft hij in het Witte Huis niet kunnen verzilveren. Bijna tweederde van de Amerikanen vond op de verkiezingsdag dat het niet goed gaat met hun land. Met als gevolg dat niet allen zijn vicepresident Kamala Harris als opvolger werd afgewezen, maar zijn partij ook de meerderheid kwijtraakte in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat. De Amerikaanse kiezers vonden het onder Bidens leiding blijkbaar niet echt goed gaan.
‘Dat is niet vreemd. Onder Biden was de gemiddelde inflatie hoger dan onder elke president sinds Jimmy Carter ruim veertig jaar geleden, dat merken Amerikanen dagelijks in de supermarkt en bij de benzinepomp. Ook voor wat betreft immigratie verloor Biden het vertrouwen van de bevolking. Daarnaast is de wereld onder Bidens leiderschap onveiliger geworden. Het desastreuze vertrek van Amerika uit Afghanistan betekende een keerpunt in Bidens populariteit. En de Russische inval in Oekraïne, de oorlog tussen Israël en Hamas, en de assertievere opstelling van China maakten de Amerikanen niet trots op hun land en hun leider.
‘Volgens onderzoeksbureau Gallup was kort na de verkiezingen slechts 39 procent van de Amerikanen positief over Bidens presidentschap, net zo beroerd als de score van Donald Trump in 2020. Van alle na-oorlogse presidenten scoorde alleen de onlangs overleden Carter slechter. Schrale troost voor Biden is dat Carter veertig jaar na zijn aftreden positiever wordt beoordeeld dan destijds. Mogelijk wacht Biden hetzelfde lot, maar zelf zal hij dat waarschijnlijk niet meer meemaken.’
Kenneth Manusama, volkenrechtjurist, Amerikadeskundige en auteur van Democratie van het Wilde Westen:
‘Voor sommige progressieven is Biden inderdaad de beste president ooit geweest. Neem de structurele, langetermijnwetgeving die hij door het Congres heeft geloodst, maar die voor veel conservatieven een gruwel zijn.
‘President Biden won door de coronapandemie in 2020, maar de Democraten verloren in 2024 doordat het bestrijden van de pandemie werd gecompliceerd door de polarisatie in Amerika en een oorlog in Europa. Het lukte Biden niet om zijn land te kalmeren of te verenigen en hij weifelde te veel en te lang in het buitenland. De extreme polarisatie en de voedingsbodem voor Trump en het trumpisme zijn daardoor gebleven, ondanks het ogenschijnlijke herstel van de Amerikaanse economie.
‘Bidens beleid en figuur hebben niet kunnen overtuigen, omdat de oorzaken van het trumpisme dieper liggen dan de pandemie of de figuur van Donald Trump, namelijk in de ontstaansgeschiedenis van Amerika en de verwerking van het slavernijverleden.’
Willem Post, verbonden aan Instituut Clingendael en auteur van De ziel van Amerika, democratie op drift:
‘Nu in onze democratische wereld een stevige populistische wind is opgestoken is het bon ton om mee te huilen met de wolven in het bos. Joe Biden is een ‘loser’! Maar het unieke feit is dat te midden van het meest gepolariseerde klimaat sinds de Amerikaanse Burgeroorlog, van 1861 tot 1865, juist deze gematigde middenpoliticus de kampioen der moderne populisten in 2020 heeft verslagen.
‘In zijn eerste jaar kampte Biden ook met de enorme economische gevolgen van de coronacrisis. Als een nieuwe Roosevelt moest Biden opeens diepgaand interveniëren in de Amerikaanse economie. Inmiddels draait de economie op volle toeren en laat concurrenten ver achter zich. Pas de laatste maanden wordt ook micro-economisch verbetering zichtbaar. Lonen van veel gewone Amerikanen stijgen meer dan de gedaalde inflatie. Trump erft ‘een vermogen’. En is dus een geluksvogel.
‘Goede kans dat Amerikanen en ook wij Europeanen nog wel eens met heimwee zullen terugdenken aan de oude Europavriend Joe. Ja, ja, hij maakte ook fouten. Maar toch. Een president kan groeien na zijn presidentschap. Vooral in relatie tot zijn opvolger(s).’
Manon Portos Minetti, Amerikanist en historicus gespecialiseerd in koloniaal geweld in de VS:
‘Het is nog te vroeg om tot een afgewogen oordeel te komen over het presidentschap van Biden en diens beleidskeuzes. Waar de focus van Bidens nalatenschap op dit moment voornamelijk ligt op zijn beslissing zich nog één keer verkiesbaar te stellen, zal hij met wat meer afstand in de tijd ook om andere dingen herinnerd en beoordeeld worden. Zoals zijn beleid rond de genocide in Gaza, de Inflation Reduction Act (die vooral impact had op het klimaatbeleid), het terugtrekken van de Amerikaanse troepen uit Afghanistan en een aantal van zijn zeer progressieve benoemingen voor hoge ambtelijke posities.
‘Het is ook maar de vraag of Bidens beleid genoeg langetermijn-impact kan hebben nu Trump opnieuw verkozen is en ongetwijfeld veel beleid dat onder Biden is ingezet zal terugdraaien. Vanuit historisch perspectief wordt duidelijk hoe de meningen over de legacies van veel van zijn voorgangers, zoals bij Harry Truman, Dwight Eisenhower, Lyndon B. Johnson, door de jaren heen zijn veranderd. Het is dus nog maar afwachten hoe we over vijftig jaar naar Bidens presidentschap kijken, wel is duidelijk dat one-term presidents meestal niet al te hoog scoren in de historische ranglijsten.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant