De laatste eigenaar van het failliete Big Bazar, Heerke Kooistra, voerde al voordat hij de koopjesketen overnam financieel wanbeheer, zegt het OM. Dat eiste donderdag een celstraf van 18 maanden, waarvan 6 voorwaardelijk, voor het achterhouden van informatie bij de belastingdienst over meerdere bv’s.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant en was aanwezig in de rechtbank in Zwolle.
Een rommelaar. Een sjacheraar. Iemand die stelselmatig zijn fiscale verplichtingen niet nakwam en keihard fraudeerde. Die zichzelf bedriegt, én de maatschappij. De keiharde woorden kwamen donderdag uit de mond van de officier van justitie, donderdag in de rechtszaal in Zwolle en gaan over ondernemer Heerke Kooistra, de laatste eigenaar van het failliete Big Bazar.
Dat het OM hem nu vervolgt heeft te maken met het niet voldoen aan de inlichtingen- en administratieplicht van zijn bv’s in de periode tot medio 2021, vóór de overname van Big Bazar.
Veel stukken ontbraken of zijn opzettelijk niet verstrekt aan de fiscus, zo betoogt de officier van justitie. De fiscale opsporingsdienst Fiod begon een onderzoek nadat Kooistra Big Bazar had overgenomen van Mirage, het moederbedrijf van Blokker. Bij de Belastingdienst stond hij toen al niet bekend als een ‘modelbelastingbetaler’, aldus de officier van justitie.
Heerke Kooistra, een Friese ondernemer in het opkopen van restpartijen die schade hebben, neemt Big Bazar in 2021 over. Volgens Kooistra moest het ‘zijn grote doorbraak worden’, na ‘25 jaar keihard werken’, zo zei hij in de rechtbank.
In de zomer van 2023 blijkt echter dat Big Bazar in de problemen zit, als meerdere verhuurders van winkelpanden openlijk klagen dat de koopjesketen de huur niet betaalt. Kooistra stelt dat de pandjesbazen veel te veel huur vragen en houdt naar buiten toe lang goede moed.
Zo zegt hij in augustus 2023 tegen de Volkskrant dat ‘de toekomst al in september begint’. Eind september wordt Big Bazar failliet verklaard. Sindsdien is Kooistra onbereikbaar. In de rechtszaal in Zwolle blijkt dat ook instanties als de Fiod en de reclassering hem in die periode zeer moeilijk kunnen bereiken. Kooistra verklaart in de rechtszaal dat hij na het faillissement mentale en fysieke gezondheidsproblemen krijgt, die in oktober 2023, een maand na het faillissement, leidden tot een hartstilstand.
Inmiddels is Kooistra, die zichzelf Jerke noemt, ook persoonlijk failliet verklaard; hij moet gedwongen zijn huis verkopen en zegt te leven van een WW-uitkering, al kreeg hij wonderlijk genoeg tot september vorig jaar nog een salaris van Big Bazar België. Hoe dit precies zit, wordt donderdag niet opgehelderd.
Bovendien moet Kooistra nog 200 uur taakstraf uitvoeren, een straf die hij in oktober vorig jaar van de politierechter kreeg omdat hij tien jaar lang zijn persoonlijke belastingaangifte niet deed. Ook kreeg hij daarvoor een voorwaardelijke celstraf van 6 maanden.
Al in aanloop naar het faillissement bleek dat deugdelijke jaarverslagen ook bij Big Bazar ontbraken, zo concludeerde de Volkskrant. De curatoren stelden Kooistra in november mede wegens wanbeheer bestuurlijk aansprakelijk voor het faillissement, en daarmee mogelijk ook voor het tekort dat is opgelopen tot zo’n 45 miljoen euro.
De zaak die donderdag dient gaat niet over Kooistra’s periode als eigenaar van de keten met meer dan 900 werknemers in zo’n 100 winkels, maar geeft wel een inkijkje hoe hij zakelijk te werk ging. De officier van justitie noemt Kooistra een ‘luchtkastelenbouwer’, ‘van wie zich grootheidswaanzin meester heeft gemaakt, met de overname van Big Bazar als grootste en recentste voorbeeld’.
Zo is bij al zijn bv’s nooit een jaarverslag gemaakt. Ook deed Kooistra geen aangifte voor de vennootschapsbelasting en de omzetbelasting. Als de belastingdienst hem in 2021 sommeert de juiste stukken alsnog te verstrekken, lukt hem dat niet.
Kooistra geeft hier in de rechtszaal meerdere verklaringen voor. Zo legde hij de schuld neer bij de verschillende boekhouders die hij had. De administratie was incompleet. Het was een rommelige periode. Zijn boekhouding werd digitaal gedaan en hij wist niet hoe hij die moest aanleveren, aldus het verweer. In verhoren, die de rechter donderdag aanhaalt, zei Kooistra bovendien het leiden van Big Bazar prioriteit te hebben geven.
Alle nodige informatie over zijn bv’s is beschikbaar, zegt Kooistra, maar het is volgens hem nog een hele klus is dat tot een jaarverslag te verwerken. Het overtuigt de officier van justitie niet. ‘De heer Kooistra heeft zelf bij de boekhouder gevraagd niets actief te archiveren’, bijvoorbeeld op een harde schijf, zo wijst volgens hem uit het Fiod-onderzoek uit. ‘Hieruit blijkt een kwade opzet.’
De Fiod vond bij een inval in zijn huis bovendien geen enkele vorm van administratie: niet fysiek, niet op aangetroffen harde schijven, niet in zijn e-mail en niet in zijn mobiele telefoon. Het bewijs voor kwade opzet is overvloedig, meent het OM. De officier eist naast gevangenisstraf een beroepsverbod voor 5 jaar, de maximale termijn.
Kooistra houdt vol dat er van opzet nooit sprake was. ‘Ik heb nooit iets in de weg willen staan’, zegt hij in zijn slotwoord. ‘Ik schoof soms dingen voor mij uit, omdat de timing slecht was, of de spanning te groot.’
De rechtbank doet over twee weken uitspraak.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant