De Autoriteit Persoonsgegevens maakt zich zorgen over de publicatie van de omvangrijke namenlijst uit het archief over de naoorlogse rechtspleging. Volgende week gaat de toezichthouder daarom langs in het Nationaal Archief om ‘ernstige vragen’ te stellen.
De namenlijst, die op 2 januari is gepubliceerd, geeft de kans om eenvoudig onlinedossiers op te vragen van personen die voorkomen in het zogeheten CABR-archief. Na de bevrijding is onderzoek gedaan naar ruim 400 duizend mensen die zijn beschuldigd van collaboratie of oorlogsmisdaden. Van al die mensen zijn de dossiers aanwezig. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) wil weten wie deze mogen bekijken en of deze gebruikers vooraf wel voldoende verduidelijken waarom ze de informatie willen inzien. Formeel hebben alleen mensen met een belang, zoals nabestaanden, journalisten en onderzoekers, recht op toegang tot de dossiers.
Meteen al na de publicatie van de lijst kwam er kritiek op het gemak waarmee dossiers zijn aan te vragen. Belangstellenden kunnen doorklikken op een naam, een dossier aanvragen en krijgen te lezen dat ze daarmee ‘verklaren’ dat ze een historisch of wetenschappelijk belang hebben. In de studiezaal krijgen bezoekers een voorgedrukt inzagebesluit waarin wordt gewezen op de privacyrisico’s. Bezoekers mogen de documenten niet fotograferen of kopiëren.
De toezichthouder is verder bezorgd dat iedereen nu vrijelijk kan grasduinen in het omvangrijke online namenregister. Wie een naam intikt, krijgt een lijst van iedereen met dezelfde achternaam, met bijbehorende geboorteplaats en -datum. Dat het Nationaal Archief besloot die namenlijst te publiceren, kwam voor de AP ‘als een verrassing’, zegt een woordvoerder. ‘We waren bereid geweest daarover te adviseren, maar het Nationaal Archief heeft ons er niet over geraadpleegd.’
Aanvankelijk was het idee dat het Nationaal Archief alle beschikbare dossiers vanuit de huiskamer toegankelijk zou maken. Daar stak de AP eind november een stokje voor, omdat de documenten bijzondere persoonsgegevens van nog levende personen bevatten. Het archief besloot daarop alleen de lijst te publiceren van mensen van wie een dossier aanwezig is. Geïnteresseerden kunnen de dossiers vervolgens in de studiezaal van het archief komen inzien.
De lijst veroorzaakte al snel commotie, omdat er ook namen van getuigen en slachtoffers op bleken te staan, zelfs van in concentratiekampen vermoorde Joden. Het archief over de naoorlogse rechtspleging is samengesteld uit de cartotheek van tweehonderd opsporingsdiensten en gerechtelijke instanties, die allemaal hun eigen administratie hadden. Dinsdag besloot het archief om voorlopig 25 duizend namen van de lijst te schrappen omdat van hen, om uiteenlopende redenen, geen dossier aanwezig is.
Het voorgenomen bezoek van de AP aan het Nationaal Archief betekent niet dat de toezichthouder een formeel onderzoek heeft ingesteld, benadrukt een woordvoerder. De inspecteurs zullen vooral ‘ernstige vragen’ stellen. ‘We zijn bijvoorbeeld ook benieuwd of het archief een privacyrisico-analyse heeft uitgevoerd voordat de namenlijst werd gepubliceerd. En of de functionaris gegevensbescherming hierover een advies heeft uitgebracht.’ Eerder tikte de AP het Nationaal Archief op de vingers omdat deze functionaris niet was geraadpleegd bij de plannen om alle oorlogsdossiers vanuit huis doorzoekbaar te maken.
Het Nationaal Archief laat weten dat de AP zich inderdaad heeft gemeld. ‘Ze zijn natuurlijk welkom voor een gesprek’, zegt een woordvoerder. Meer vragen wil hij op dit moment niet beantwoorden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant