Aankomend president Donald Trump bestempelt zichzelf als anti-oorlog, maar dreigt ondertussen met militair ingrijpen in Groenland en Panama. Bovendien omschrijft hij Canada als een mogelijke 51ste Amerikaanse staat. We bellen met Amerika-correspondent Thomas Rueb.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Thomas! Kort nadat de Canadese premier Justin Trudeau zijn aftreden had aangekondigd, zei Trump opnieuw dat hij van Canada de 51ste Amerikaanse staat wil maken. Hoe serieus moeten we dat nemen?
‘Trump moet je altijd serieus nemen, maar niet altijd letterlijk. Na de verkiezingen trok hij al direct van leer tegen Canada. Hij kondigde hoge importheffingen aan, waarop Trudeau in paniek naar Trump in Florida vloog. Tijdens dat gesprek grapte Trump al over het inlijven van Canada.
‘Dat leidde tot ongemak in dat land; Canadezen wisten niet wat hij daarmee bedoelde. Deze week herhaalde hij de uitspraak weer, maar stelliger. Het is nu niet duidelijk of dit een truc van Trump is om Canada zijn wil op te leggen of dat hij echt voor ogen heeft dat de Amerikaanse vlag straks wappert in Canada.
‘Ik verwacht vooral het eerste: dit is een pressiemiddel om Canada te dwingen tot economische gehoorzaamheid. Trump herhaalt steeds dat Canada geen bondgenoot is, maar een concurrent, omdat het land meer exporteert naar de VS dan dat het importeert.
Waarom wil Trump Groenland zo graag bij de VS inlijven? En wat vinden Groenlanders daarvan?
‘Dat ziet Trump als een verlies en dat is typisch aan zijn denken: het voordeel van de een is, per definitie, het nadeel van de ander. Canada ziet daarentegen juist wederzijdse economische belangen en benadrukt de goede banden.’
Zinspelen op het inlijven van Canada past bij de expansieve taal die Trump de afgelopen tijd spreekt. Zo sloot hij militair ingrijpen niet uit om Groenland en het Panamakanaal te bemachtigen. Hoe kijk jij daarnaar?
‘Het lijkt misschien in contrast te staan met wat hij beloofde in de campagne, de terugtrekkende rol van de VS op het wereldtoneel. Tegelijk past dit bij zijn wereldvisie. Trump hecht geen waarde aan bondgenootschappen zolang daar geen tastbaar, materieel belang voor de VS aan kleeft.
‘Groenland en het Panamakanaal zouden volgens hem de Amerikaanse macht vergroten, en daarom wil hij ze bezitten. Dat gaat voor hem boven eerdere afspraken of, zeg, het internationaal recht.
‘Ook hierbij geldt: wil Trump dit echt of gaat het om angst aanjagen? Ik als journalist moet die afweging ook steeds maken. Als president Joe Biden een uitspraak deed, kon je er doorgaans vanuit gaan dat hij daar beleid van maakte.
‘De komende vier jaar zullen er heel anders uitzien. Bij Trump weet je het nooit. Die onvoorspelbaarheid gebruikt hij als wapen. Met dit soort dreigementen in het achterhoofd zullen landen als Panama of Denemarken zich mogelijk eerder voegen naar zijn wil.
‘Zo zie je nu al dat Denemarken redelijk mild reageert op Trumps idee. Waarschijnlijk omdat ze hem te vriend willen houden en niet goed weten hoe serieus ze dit moeten nemen.’
Wat sowieso echt lijkt te gebeuren is het verlenen van gratie aan leden van de fascistische militante groep Proud Boys. Zij speelden een hoofdrol in de bestorming van het Capitool in 2021. Hoe verhoudt Trump zich tot hen?
‘Trump heeft nog niet duidelijk gemaakt wie hij precies gratie gaat verlenen. Wel omschrijft hij al deze mensen al jaren als ‘politieke gevangenen’. De vraag is hoever hij daarin wil gaan. Je zou denken dat hij begint met de groep die niet van geweldsmisdrijven wordt verdacht.
‘De aankomende president heeft Proud Boys vaker genoemd en ook gehint naar hun gedachtegoed. Hij steunt ze niet openlijk, dus dat blijft altijd een beetje ongrijpbaar. Meestal houdt hij het ambigu genoeg, zodat mensen uit die groepen het snappen en het met een knipoog ontvangen. Het grote publiek voelt meestal geen noodzaak om er iets van te zeggen, maar hij wil ze al sinds zijn politieke opkomst te vriend houden. Het is een groep die zijn visie van Amerika onderstreept.
‘Enrique Tarrio, een prominente leider van Proud Boys, is veroordeeld tot 22 jaar cel en hij vroeg Trump om gratie. Als iemand als Tarrio die krijgt, dan is dat een duidelijk signaal en een opsteker voor extreemrechts in Amerika.’
Op maandag 20 januari neemt Trump het stokje over van president Joe Biden. Hoe zien zijn laatste dagen eruit?
‘Bidens zichtbaarheid is gigantisch afgenomen. Dat hebben we nooit eerder zo gezien: Trump is als aankomende president echt voor Biden gaan staan.
‘Tegelijk is Biden achter de schermen druk bezig om te redden wat er nog te redden valt. Zo benoemt hij in moordend tempo rechters, wat hem al een record heeft opgeleverd. Ook geeft hij veel geld uit om zijn klimaatbeleid zoveel mogelijk te verankeren.
‘Een groot deel van Bidens wetgeving kan Trump terugdraaien. Dus Bidens idee is: elke dollar die is al uitgegeven, daar kan Trump niet meer bij. Maar alle dollars die nog in de staatskas liggen, daar zal Trump straks zijn armen omheen slaan. Daarom vliegen de miljarden nu de deur uit.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant