Het medicijnentekort is vorig jaar fors gedaald ten opzichte van 2023. Minder patiënten hebben in 2024 hun voorgeschreven medicijnen niet kunnen ophalen uit de apotheek.
is zorgverslaggever van de Volkskrant.
Het aantal medicijntekorten daalde in 2024 van 2.292 naar 1.563, het aantal mensen dat er last van had van 5 naar 4,5 miljoen. Toch, zegt voorzitter van apothekersvereniging KNMP Aris Prins, ‘is er geen enkele reden optimistisch te zijn over deze cijfers en de genomen maatregelen van overheid, zorgverzekeraars en andere stakeholders.’
Sinds 2019 schommelt het aantal tekorten rond de 1.500, met uitschieters naar beneden (coronajaar 2021) en naar boven (2023). De stijging van 2023 was waarschijnlijk eenmalig en had te maken met een wijziging in het preferentiebeleid van Zilveren Kruis, de grootste zorgverzekeraar, denkt Prins. ‘De markt was nog niet klaar voor die nieuwe manier van werken.’
De medicijntekorten in de praktijk
Zelfs speciale antibioticadrankjes voor kinderen en baby’s zijn soms niet leverbaar. Waarom lukt het maar niet de levering van essentiële geneesmiddelen op orde te krijgen? ‘Dit soort situaties gaat nog veel vaker voorkomen.’
Hoe het medicijntekort in Nederland de baby van Edwin en Anne in gevaar bracht: ‘Ga nú naar België of Duitsland’
Apothekersassistenten zijn er klaar mee: boze patiënten en te weinig salaris
Een medicijn telt mee voor de tekorten als het landelijk minstens twee weken niet leverbaar is. Apothekers moeten dan op zoek naar alternatieven voor de patiënt: in verreweg de meeste gevallen lukt dat.
Maar dat extra werk brengt kosten, onvrede en een hoop rompslomp met zich mee. Volgens de apothekersorganisatie is er in elke apotheek één medewerker fulltime bezig met het oplossen van de tekorten, hetgeen een kostenpost van 220 miljoen euro per jaar is. Daarbij is het voor patiënten onhandig en onoverzichtelijk dat zij steeds van medicijn moeten wisselen.
Prins: ‘We merken aan niets dat het minder erg wordt. Voor ons niet. Voor de patiënt niet. Voor de maatschappij niet.’
Onder de tekorten waren bekende middelen als antibioticadrankjes voor kinderen, salbutamol voor acute benauwdheid bij astma, methyldopa bij een hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap en ontstekings- en afstotingsremmer prednison.
De oorzaken van de medicijntekorten, die al zeker tien jaar op een onwenselijk hoog niveau zijn, zijn veelzijdig en complex: productieproblemen in landen als China en India, transportproblemen door geopolitieke onrust bij het Suez-kanaal en de lage prijzen in Nederland, waardoor farmaceuten bij het aanvullen van de voorraden eerder voor andere landen kiezen dan Nederland.
Bovendien daalt al jaren het aantal farmaceuten per medicijn dat in Nederland actief is. Dat maakt de medicijnmarkt kwetsbaar: is er een middel niet leverbaar, dan zijn er steeds minder alternatieven om het tekort aan te vullen.
Om de meest voorkomende tekorten het hoofd te bieden, zijn er al jaren plannen om de verplichte voorraden van groothandels, farmaceuten en apothekers op te hogen. ‘Dat is ook de enige oplossing die ik op korte termijn zie’, zegt Prins, ‘maar we zijn nog steeds aan het bakkeleien wie dat dan moet betalen. We moeten bedenken wat we over hebben voor een goed lopend gezondheidssysteem.’
Ondanks de hardnekkigheid van het probleem is Prins ‘licht optimistisch’. ‘We hebben nu goede gesprekken. Soms moeten de problemen heel groot worden voordat iedereen aanstaat. Iedereen staat nu aan.’
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant