Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
De voormalige Syrische president Bashar al-Assad heeft meerdere verzoeken van Iran geweigerd om pro-Iraanse milities in Syrië een aanval op Israël uit te laten voeren. Dat zegt de Iraanse generaal Behrouz Esbati, tot voor kort de belangrijkste vertegenwoordiger van het Iraanse leger in Syrië. In de maanden voor Assads val zou Iran uitgebreide plannen aan de Syrische president hebben voorgelegd voor een aanval op Israël, maar volgens Esbati voerde hij die plannen nooit uit.
Na de val van Assads regime, begin vorige maand, moest Esbati Syrië verlaten. De generaal omschrijft het omverwerpen van het Syrische regime als een ‘zeer grote klap’ voor Iran. Esbati deed deze uitspraken op 31 december in een toespraak in Teheran, waarvan de in Zwitserland gevestigde nieuwssite Abdi Media een opname heeft verspreid.
In de opname spreekt de generaal opvallend openlijk over de val van Assad en de verzwakte militaire positie van Iran. Zo stelt de generaal dat Iran momenteel niet in staat is om een nieuwe raketaanval uit te voeren op Israël, terwijl de Iraanse autoriteiten daar meermaals mee hebben gedreigd. Ook haalt Esbati uit naar Rusland, dat onvoldoende luchtsteun zou hebben geleverd om Assad te ondersteunen in zijn strijd tegen de oprukkende rebellengroepering HTS.
Onder Assad was Syrië een belangrijke uitvalsbasis voor Iran en door Iran gesteunde milities, waaronder het Libanese Hezbollah. De afgelopen weken hebben hooggeplaatste Iraniërs de gevolgen van de val van Assad gebagatelliseerd. Het is dan ook opmerkelijk dat generaal Esbati in het openbaar afwijkt van deze lijn.
Daan de Vries
Bij gevechten in het noorden van de Gazastrook zijn woensdag drie Israëlische soldaten omgekomen. Dat heeft het Israëlische leger bekendgemaakt. Volgens het leger ging een explosief af bij een tank in Beit Hanoun. Ook raakten drie Israëlische soldaten gewond.
Redactie
Hamas heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor een schietpartij van maandag op de bezette Westelijke Jordaanoever, waarbij drie Israëliërs werden gedood. De aanval werd volgens Hamas uitgevoerd in samenwerking met de Al Aqsa Martelarenbrigade, een coalitie van milities die is gelieerd aan Fatah, en de Islamitische Jihad.
De aanval vond plaats in de buurt van de Israëlische nederzetting Kedumim. De daders openden het vuur op een bus en enkele andere voertuigen. Vervolgens sloegen zij op de vlucht, volgens het Israëlische leger naar een Palestijns dorp. Zij zijn nog voortvluchtig.
Het brein achter de aanval, Jaafar Ahmed Dababseh, is volgens Hamas gisteren door Israël gedood in het dorp Talluza, in de buurt van de noordelijk gelegen stad Nablus. Volgens het Palestijnse ministerie van Gezondheid werd ook een 40-jarige man doodgeschoten in Talluza. In het nabijgelegen dorp Tamun kwam bovendien een 17-jarige om bij een Israëlische luchtaanval.
De spanningen op de bezette Westelijke Jordaanoever zijn sinds de aanval van Hamas op 7 oktober en de daaropvolgende oorlog in de Gazastrook sterk toegenomen. Israëlische kolonisten voeren aanvallen uit op Palestijnen, met als doel hen uit hun huizen te verdrijven. Daarin worden zij aangespoord door extreemrechtse Israëlische kabinetsleden, die openlijk spreken over het annexeren van het volledige gebied.
Thom Canters
Het Israëlische leger zegt het lichaam van een Israëlische gijzelaar gevonden te hebben in de Gazastrook. Het gaat om de 53-jarige bedoeïen Yosef Ziyadne. Zijn lichaam werd aangetroffen in een tunnel in de zuidelijke stad Rafah.
In diezelfde tunnel heeft het leger naar eigen zeggen een vondst gedaan die doet vrezen voor het leven van Yosefs 22-jarige zoon Hamzah. Wat er precies is aangetroffen, is onduidelijk. Israëlische media berichtten eerder op basis van informatie van familieleden dat het leger beide lichamen had gevonden. De Israëlische defensieminister Israel Katz heeft in een bericht op X de familie Ziyadne gecondoleerd met de dood van zowel Yosef als Hamzah.
Yosef werd met drie van zijn kinderen op 7 oktober 2023 gegijzeld door Hamas-strijders. Zij waren op dat moment aan het werk in een koeienstal in de kibboets Holit, op enkele kilometers van de grens met Gaza. Yosef en zijn gezin woonden in de nabijgelegen stad Rahat. De bevolking van die stad bestaat voornamelijk uit bedoeïenen, een semi-nomadisch volk dat door Israël is gedwongen in huizen te wonen. Hoewel bedoeïenen Arabieren zijn (evenals Israëlische burgers) werden zo'n twintig van hen vermoord op 7 oktober.
Twee van Yosefs kinderen, de 18-jarige Bilal en de 17-jarige Aisha, kwamen samen met ruim honderd andere gijzelaars twee maanden later vrij als onderdeel van het zes dagen durende staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas.
Israël en Hamas onderhandelen al maanden tevergeefs over een nieuw staakt-het-vuren en een bijbehorende gevangenenruil. Hamas bracht eerder deze week een lijst van 34 gijzelaars naar buiten die vrijgelaten zouden kunnen worden als Israël zich volledig terugtrekt uit Gaza. Yosef stond ook op die lijst. Op dit moment zijn er nog zo’n honderd gijzelaars in de Gazastrook. Israël gaat ervan uit dat twee derde van hen nog in leven is.
Thom Canters
Lees hier ook de reportage die buitenlandredacteur Sacha Kester maakte in Rahat, enkele maanden na de aanval van Hamas: Bedoeïenen voelen zich, als Israëlische burgers, aan Hamas overgeleverd
Aanvallen van het Israëlische leger hebben zeker 22 Gazanen het leven gekost, aldus plaatselijke hulpdiensten. Bij een luchtaanval op een buitenwijk van Gaza-Stad zouden zeker tien mensen zijn omgekomen. Het Israëlische leger heeft niet gereageerd op de berichten.
Terwijl Israël dagelijks aanvallen uitvoert in Gaza, is in Qatar een nieuwe ronde onderhandelingen over een staakt-het-vuren gaande. Egypte, Qatar en de Verenigde Staten treden daarbij op als bemiddelaars. Ondanks hoopvolle berichten over de vooruitgang van de onderhandelingen lijken zowel Israël als Hamas geen concessies te willen doen om een staakt-het-vuren te bereiken. Hamas eist dat Israël zich militair terugtrekt uit Gaza, Israël weigert dat vooralsnog.
Eerder vanochtend berichtten Libanese media dat Hamas bereid zou zijn een lijst te overhandigen met namen van gijzelaars die nog in leven zijn in ruil voor een bestand van zes tot acht weken. Ook de namen van gedode gijzelaars van wie de locatie bekend is, zouden overhandigd worden. Het kantoor van de Israëlische premier Netanyahu ontkent die berichten echter en beschuldigt de Libanese media van ‘psychologische oorlogsvoering’.
Dana Holscher
Libanon ontvangt ruim 100 miljoen dollar (ruim 96 miljoen euro) aan militaire steun van de VS, in een poging het staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah kracht bij te zetten. Dat schrijft het buitenlandministerie van de VS in berichten aan het Amerikaanse Congres. De betaling is mogelijk door een verschuiving in de budgetten; het geld was oorspronkelijk bedoeld voor Israël en Egypte.
Eind november kwamen Israël en Hezbollah een 60 dagen durend staakt-het-vuren overeen in Libanon. Leden van Hezbollah zouden daarbij terugtrekken tot boven de rivier de Litani, het Israëlische leger zou Libanon helemaal verlaten. Een versterkt Libanees leger zou in samenwerking met een VN-vredesmacht toezicht houden op het zuiden van Libanon, het gebied tussen de strijdende partijen.
Israël en Hezbollah beschuldigen elkaar van schendingen van de wapenstilstand, dat in grote lijnen stand lijkt te houden. De Israëlische minister van Defensie, Israel Katz, waarschuwde zondag nog dat de overeenkomst zou klappen als de door Iran gesteunde beweging zich niet aan de afspraken zou houden.
Het geld dat de Amerikaanse regering heeft vrijgemaakt, is grotendeels bedoeld om het Libanese leger te helpen bij de inzet van troepen in het zuiden van het land. Voor een ‘succesvolle implementatie’ van het bestand is een sterk Libanees leger nodig, schrijven de VS. Van het Amerikaanse budget was 95 miljoen dollar oorspronkelijk bedoeld voor Egypte, 7,5 miljoen zou naar Israël gaan.
Jasper Daams
De onderhandelingen tussen Hamas en Israël over een staakt-het-vuren lijken muurvast te zitten. Beide partijen tonen zich vooralsnog niet bereid concessies te doen, en beschuldigen elkaar ervan een deal in de weg te zitten.
Delegaties van Israël en Hamas zijn vorige week begonnen aan een nieuwe onderhandelingsronde in de Qatarese hoofdstad Doha. Onder bemiddeling van de VS, Egypte en gastland Qatar zijn de partijen in gesprek over een wapenstilstand, de vrijlating van de Israëlische gijzelaars en de terugtrekking van Israël uit de Gazastrook.
Hamas benadrukte vandaag nog maar eens de Israëlische gijzelaars alleen vrij te laten als Israël instemt met een einde aan de oorlog en de terugtrekking van alle troepen uit Gaza. Israël blijft juist volhouden dat het de oorlog pas wil beëindigen als de militante beweging is ontmanteld en alle gijzelaars op vrije voeten zijn. In afzonderlijke persmomenten schoven hooggeplaatste functionarissen uit beide kampen vandaag de schuld voor de impasse bij de ander in de schoenen.
Het geweld in de Gazastrook gaat ondertussen onverminderd door. Bij Israëlische luchtaanvallen op verschillende plekken zijn vandaag zeker tien Palestijnen gedood, melden artsen in het gebied. Het door Hamas geleide gezondheidsministerie waarschuwt bovendien dat de brandstofvoorraden van Gazaanse ziekenhuizen op dreigen te raken, en roept internationale donateurs op zo snel mogelijk brandstof te leveren. Ziekenhuizen gebruiken die onder meer om generatoren draaiende te houden.
Jasper Daams
Vandaag hebben Israëlische troepen al zeker drie Palestijnen gedood, schrijft persbureau Reuters. Maandag kwamen drie Israëliërs om het leven nadat een vooralsnog onbekende dader het vuur had geopend op een bus en een aantal andere voertuigen. Meerdere mensen raakten gewond.
Het gaat volgens het Palestijnse ministerie van Gezondheid vandaag om een 18-jarige man die omkwam door een Israëlische luchtaanval in Tamun, dicht bij de stad Nablus. Een 40-jarige man zou zijn doodgeschoten in het nabijgelegen dorp Taluza. Daar is volgens het Israëlische leger ook nog een Hamas-militant gedood. Hamas heeft dat bevestigd. Meerdere militanten van de groepering zijn gearresteerd.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu keurde in een reactie op de beschieting van maandag ‘offensieve en defensieve acties’ op de Westoever goed. Het Palestijnse staatspersbureau Wafa bericht vandaag al meerdere keren over aanvallen van Israëlische kolonisten op Palestijnen in het gebied. Ook zouden er meerdere militaire checkpoints zijn opgezet en zijn er een aantal wegen afgesloten.
Het vluchtelingenkamp Jenin wordt al twee weken belegerd door Palestijnse Autoriteit (PA). Daar zijn doorgaande clashes tussen PA-militanten en andere Palestijnse milities. PA voert daar ‘het grootste offensief sinds haar dertigjarig bestaan’ uit. Inwoners zitten zonder elektriciteit en water.
Het geweld op de Westoever neemt sinds 7 oktober 2023 toe. Extreemrechtse politici die deel uitmaken van de regering van Netanyahu willen alle Palestijnen verdrijven uit het gebied. Nieuwszender Al Jazeera berichtte vandaag over Ozal Vatik, hoofd van het lokale beraad van Kedumim, een Israëlische nederzetting op de Westoever. Hij zou hebben gezegd dat de dorpen Tulkarem en Funduq, bewoond door Palestijnen, net zo gebombardeerd moeten worden als Jabalia in Gaza.
Yassin Boutayeb
Bekijk ook deze fotoserie: Kolonisten in dikke rookgordijnen gehuld om landje-pik Israël
Het Israëlische leger zou maandag in de Gazastrook een hulpkonvooi van het Wereldvoedselprogramma hebben beschoten. Dat schrijft de VN-organisatie in een verklaring.
Het zou gaan om een konvooi van drie voertuigen met acht medewerkers aan boord, dat net de grenscontrole bij Wadi Gaza had gepasseerd. Volgens de organisatie was op de voertuigen duidelijk gemarkeerd dat het een konvooi betrof van het Wereldvoedselprogramma.
DE VN-organisatie spreekt van een ‘gruwelijk’ en ‘angstaanjagend’ incident, waarbij zeker zestien kogels zouden zijn afgevuurd. Er zijn geen gewonden gevallen. Israël heeft nog niet op de beschuldigingen gereageerd.
Het zou niet de eerste keer zijn dat Israël een konvooi met hulpgoederen aanvalt. Zo kwamen bij een aanval op een konvooi van World Central Kitchen in april vorig jaar zeven hulpverleners om het leven.
Dylan van Bekkum
Bij een aanval op een bus en andere voertuigen op de Westelijke Jordaanoever zijn drie Israëliërs gedood. Dat meldt de hulporganisatie Magen David Adom, het Israëlische equivalent van het Rode Kruis. Meerdere mensen raakten gewond. De Israëlische veiligheidsdiensten zijn nog op zoek naar de daders.
De aanval vond plaats in de buurt van de Israëlische nederzetting Kedumim. Terroristen openden het vuur op een bus en meerdere auto’s, meldt het Israëlische leger op Telegram. Volgens het radiostation van het Israëlische leger hebben de strijdkrachten alle nabijgelegen dorpen afgezet om naar de daders te zoeken, die naar een Palestijns dorp zouden zijn gevlucht.
Hamas heeft de verantwoordelijkheid niet opgeëist, maar omschrijft de aanval als een ‘heldhaftige reactie’ op Israëls ‘voortdurende misdaden, waaronder de genocideoorlog in Gaza’. Hoewel de militante beweging voornamelijk vanuit Gaza opereert, is ze ook actief op de Westoever. De Palestijnse autoriteiten in het gebied hebben nog niet gereageerd op de aanval.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft op X zijn medeleven getoond voor de nabestaanden, en de daders gewaarschuwd. ‘We zullen de afschuwelijke moordenaars vinden en afrekenen met hen en met iedereen die hen hielp’, schrijft de premier. ‘Niemand zal wegkomen.’
Jasper Daams
De BBC zegt een lijst te hebben ontvangen van Hamas met daarop de namen van 34 gijzelaars die de beweging zou willen vrijlaten als er met Israël overeenstemming wordt bereikt over een staakt-het-vuren. Onder hen zouden vrouwen, oudere mannen en jonge kinderen zijn. Het is onduidelijk hoeveel van de gijzelaars nog in leven zijn.
Delegaties van Israël en Hamas voeren sinds vorig weekend opnieuw gesprekken in Qatar, onder bemiddeling van de VS, Egypte en het gastland. Zij onderhandelen naast de vrijlating van de gijzelaars en een staakt-het-vuren ook over de terugtrekking van het Israëlische leger uit Gaza. Een anonieme Hamasfunctionaris zegt echter tegen de BBC dat de onderhandelingen nog geen stap verder zijn gekomen.
Een functionaris van Hamas maakte gisteravond al bekend een lijst van 34 gijzelaars te hebben goedgekeurd, maar benadrukte dat zij alleen vrij komen als Israël akkoord gaat met een permanent staakt-het-vuren en de terugtrekking van het Israëlische leger. Israël zei kort daarna nog geen lijst te hebben ontvangen van Hamas.
Hamas hield vorige maand nog zo’n honderd gijzelaars gevangen, al is niet bekend hoeveel van hen nog leven. Om de druk op Israël op te voeren, deelde Hamas gisteren een video waarin een 19-jarige gijzelaar Liri Albag te zien is. Ze vraagt de Israëlische regering daarin een deal te sluiten voor haar vrijlating. Ook zei ze al 450 dagen vast te zitten, wat zou betekenen dat het gaat om recente beelden.
Ondanks de moeizame gesprekken tussen beide partijen zei de Amerikaanse buitenlandminister Antony Blinken vanochtend te hopen dat de partijen binnen nu en twee weken tot een overeenkomst komen. Daarna begint de nieuwe ambtstermijn van de aanstaande president Donald Trump.
Jasper Daams
In de buurt van het Askar-vluchtelingenkamp ten oosten van Nablus op de bezette Westelijke Jordaanoever hebben Israëlische soldaten het vuur geopend op een groep jongemannen. Een 17-jarige jongen is daarbij gedood. Volgens het ministerie van Volksgezondheid van de Palestijnse Autoriteit raakten twee anderen gewond.
De gedode jongeman zou volgens medische en lokale bronnen ter hoogte van de borst zijn geraakt. 'De bezetters hebben hem enige tijd vastgehouden voor ze hem hebben overgedragen aan de Palestijnse medische teams', aldus een verklaring van het ministerie van Volksgezondheid. De andere twee werden in hun benen geschoten.
De Westelijke Jordaanoever wordt sinds 1967 bezet door Israël. Sinds het begin van de oorlog tussen Israël en de islamistische beweging Hamas op 7 oktober 2023 is ook het geweld op de Westelijke Jordaanoever toegenomen.
Redactie
Dit was het belangrijkste nieuws van vorige week:
• Het Israëlische leger zegt dat het afgelopen meer dan honderd Hamas-doelen heeft geraakt in Gaza, bericht de Israëlische krant The Jerusalem Post. Volgens persbureau Reuters zijn tussen vrijdag en zaterdag zeker 70 mensen zijn omgekomen in Gaza als gevolg van Israëlische luchtaanvallen.
• Delegaties van Israël en Hamas hebben vrijdag in de Qatarese hoofdstad de onderhandelingen over een staakt-het-vuren hervat. Het zou tijdens deze nieuwe gespreksronde naast een wapenstilstand gaan over de vrijlating van een deel van de Israëlische gijzelaars en de terugtrekking van het Israëlische leger uit Gaza.
• De Amerikaanse regering van Joe Biden gaat een wapendeal ondertekenen van 8 miljard dollar (7,76 miljard euro) aan munitie voor straaljagers en helikopters voor Israël. Dat schreef het Amerikaanse nieuwsmedium Axios vrijdag op basis van twee anonieme interne bronnen. Het is waarschijnlijk Bidens laatste wapendeal met Israël.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant