Drie maanden na omstreden verkiezingen in Mozambique is oppositieleider Venancio Mondlane teruggekeerd in het land. Bij de luchthaven hebben zich honderden van zijn aanhangers verzameld. Ordetroepen hebben traangas ingezet en wegen naar het vliegveld zijn door de politie geblokkeerd om te voorkomen dat meer mensen eropaf komen.
De verkiezingen waren begin oktober. Regeringspartij Frelimo, die al 50 jaar aan de macht is, werd als winnaar uitgeroepen. Maar volgens de oppositie en internationale waarnemers is er massaal gefraudeerd, wat leidde tot grote protesten en geweld. Sindsdien zijn meer dan honderd mensen, en volgens sommige schattingen honderden, gedood.
Mondlane was het land ontvlucht. Hij verklaarde te vrezen voor zijn leven nadat twee partijgenoten kort na de verkiezingen in een auto waren doodgeschoten. Vanuit het buitenland had hij opgeroepen tot vreedzaam protest.
Duizenden Mozambikanen zijn vanwege het geweld het land uit gevlucht. Ook het bedrijfsleven wordt erdoor geraakt. Eind december werd een grote mijn stilgelegd.
Kort voor het kerst, nadat de uitslag officieel was bekrachtigd, braken grootschalige rellen uit. Winkels werden geplunderd en politieauto's, politiebureaus en andere gebouwen in brand gestoken. Ook werd een gevangenis bestormd, waarna duizenden gevangenen zouden zijn ontsnapt.
Na aankomst in de hoofdstad Maputo zei Mondlane dat hij is teruggekeerd om tegenwicht te bieden aan het narratief dat er geen dialoog kan plaatsvinden omdat hij niet in het land is. Ook wil hij dat het geweld tegen betogers stopt en dat zijn aanhangers niet langer vervolgd worden. Verder zei Mondlane dat hij dichter in de buurt wil zijn van de protestbeweging.
Mozambique heeft zo'n 35 miljoen inwoners, van wie velen in armoede leven. Frelimo regeert het land sinds de onafhankelijkheid in 1975 van Portugal. De partij is vaker beschuldigd van fraude bij verkiezingen.
"Er zijn grote zorgen dat de chaos en het geweld gaan toenemen de komende dagen omdat oppositieleider Mondlane heeft gezegd dat hij terug in het land is om een nieuwe golf van protesten aan te voeren. En die worden dus met heel harde hand neergeslagen. De woede is groot onder de Mozambikanen, vooral de werkeloze jongeren, die in dit grondstofrijke land weinig toekomst hebben en hun economische situatie en de corruptie in het land zat zijn.
De leider van Frelimo wordt op 15 januari beëdigd maar Mondlane heeft gezegd dat hij zichzelf uit gaat roepen tot president. Mondlane stond kandidaat voor oppositiepartij Podemos, maar het lijkt erop dat hij die steun verliest en hij er dus alleen voor kan komen te staan.
Ook de buurlanden kijken gespannen mee. Zuid-Afrika vervoert veel vracht over de weg naar Maputo voor de export en sloot de afgelopen maanden al verschillende keren de grens vanwege de onrust. In Malawi zijn er al Mozambikaanse vluchtelingen aangekomen. In andere landen in de regio stopten afgelopen jaar protesten van de jeugd tegen zittende machthebbers na geweld van leger en politie, zoals in Kenia. De vraag is nu of de jongeren van Mozambique tot het uiterste gaan voor verandering."
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws