Het was een bitterzoet moment toen Kamala Harris afgelopen maandag in het Amerikaanse Congres de stemmen telde die het kiescollege had uitgebracht. Bitter omdat ze niet haar eigen overwinning bekrachtigde, maar die van Donald Trump. Zoet omdat het certificeren van de stemmen deze keer gebeurde zonder bloedvergieten.
Bitter ook omdat mijn voorspelling dat Joe Biden zou worden herkozen niet is uitgekomen. Die voorspelling baseerde ik op de uitslag van de tussentijdse verkiezingen in 2022, waarin de Democraten het onverwacht goed deden. Dat was een beetje dom, om met Máxima te spreken. Ik had immers net kunnen zien dat de overwinning van Frans Timmermans bij de Europese verkiezingen in 2019, toen de PvdA de grootste partij werd, geen garantie bood voor de toekomst.
Zelfs voor wie De Telegraaf niet leest en WNL op Zondag niet kijkt, is het gênant om de verrichtingen van deze coalitie te volgen. Van Caroline van der Plas die op camera bevestigt dat Pieter Omtzigt tijdens vertrouwelijke overleggen schreeuwt en huilt tot Omtzigt die beweert dat tijdens de formatie serieus is gesproken over de strafbaarstelling van koranbezit en moskeebezoek. Ze zijn aan elkaar gewaagd.
Over de auteur
Heleen Mees is columnist van de Volkskrant. Eerder promoveerde ze op de Chinese economische groei. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het experiment met een nieuwe partij onder leiding van Omtzigt is faliekant mislukt. De vraag is hoeveel tijd de partij nodig heeft om alle fasen van rouwverwerking te doorlopen. Ze zijn halverwege, getuige Nicolien van Vroonhovens uitspraak in NRC dat haar partij de gunfactor verdient. Dat suggereert dat er voor het eind van 2025 ruimte is voor herstel en een nieuw begin.
Het grootkapitaal buigt bij voorbaat voor Trump, getuige de donaties aan Trumps inauguratiefonds. Maar ook ‘de kleine luyden’ buigen. Trumps populariteit is nu groter dan ooit tevoren. Het bewijst dat een groot deel van de macht van autoritaire leiders vrijelijk wordt gegeven. Mensen en bedrijven bedenken wat een repressieve leider wil en beginnen dat te doen, zonder dat erom wordt gevraagd.
Alleen de financiële markten laten zich niet intimideren. Begin deze week steeg de rente op langlopende Amerikaanse staatobligaties sterk. Donald Trump wil invoerheffingen instellen en illegale migranten deporteren, wat de inflatie zal aanwakkeren. Ook wil Trump de belastingen fors verlagen terwijl het financieringstekort al hoog is. Als Trump niet inbindt, wacht hem een soortgelijke afstraffing als de Britse premier Liz Truss.
Oekraïne en Rusland zullen in 2025 een staakt-het-vuren overeenkomen. De toekomst van Oekraïne na een wapenstilstand zal afhangen van de vraag of het Westen veiligheidsgaranties biedt. Noord- en Zuid-Korea werden gescheiden door een scherp afgebakende gedemilitariseerde zone, ondersteund door Amerikaanse troepen en kernwapens. Zuid-Korea werd vervolgens een groot succes.
Finland begon de Koude Oorlog als een door Rusland gedomineerde neutrale staat, maar wist vervolgens te bloeien en is nu lid is van de Navo. Niet alleen de toekomst van Oekraïne hangt af van de veiligheidsgaranties, ook die van Europa. Als Trump de militaire steun voor de Navo intrekt, moet Europa klaar zijn om zichzelf te verdedigen.
Terwijl Elon Musk de politieke leiders in Europa tart met zijn luidkeelse steun aan extreemrechtse partijen, zal Musk in de relatie met China een matigende invloed hebben op Donald Trump. Van alle Tesla’s wordt de helft in Shanghai geproduceerd. Zolang Musk in het Witte Huis zit, zal er geen grote handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China uitbreken.
Dat betekent niet dat Trump en de Chinese president straks zullen samenwerken om de grote wereldvraagstukken op te lossen, zoals Oekraïne, het Midden-Oosten en de klimaatcrisis. Xi Jinping heeft zijn ambitie om samen met Poetin de door de Verenigde Staten gedomineerde liberale internationale orde omver te werpen niet opgegeven.
Musks pogingen om extreemrechtse partijen in Europa in het zadel te krijgen kunnen niet los worden gezien van zijn wens, en die van Trump, om de oorlog in Oekraïne snel te beëindigen op voor Poetin gunstige voorwaarden. Als extreemrechtse partijen als de AfD, die tegen steun voor Oekraïne zijn, het voor het zeggen krijgen, kan Trump zijn handen van het conflict aftrekken en Poetin zijn gang gaan in Oekraïne en Europa.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant columns