PostNL gaat driekwart van de brievenbussen voor 5 uur ’s middags legen. Op die manier wil de post- en pakkettenreus het hoofd bieden aan aanhoudende bezorgproblemen. Maar is er nog wel een weg uit de brievenmalaise?
is economieredacteur. Ze is specialist arbeidsmarkt en sociale zekerheid.
Wie nog weleens een brief post – en toegegeven, dat zijn er steeds minder– zal er woensdagochtend zuchtend kennis van hebben genomen: PostNL gaat de brievenbussen vanaf februari eerder legen. Een sprintje naar de straathoek om 5 voor 5 om die verjaardagskaart de volgende dag bezorgd te krijgen, heeft bij driekwart van de brievenbussen geen zin meer. Alleen in de stadscentra en bij stations worden ze nog om 5 uur geleegd.
Het is de zoveelste maatregel die PostNL neemt om de problemen in de brievenbezorging het hoofd te bieden. Vorige week nog ging de prijs van de postzegel verder omhoog: kostte die tien jaar geleden nog 69 cent, nu is dat 1,21 euro. Zakelijke post wordt sinds dit jaar niet meer binnen een dag bezorgd en als het aan PostNL ligt gaat die bezorgtermijn ook voor de consument van tafel. Daarnaast vraagt het voormalige staatsbedrijf om staatssteun.
Volgens PostNL maken de oplopende (personeels)kosten en dalende postvolumes ingrijpen noodzakelijk. Als gevolg van de digitalisering gaan felicitaties, facturen en flirts steeds vaker via apps in plaats van per brief. Ontving de gemiddelde Nederlander twintig jaar geleden nog drie brieven per dag, inmiddels zijn het er nog maar vier per week − en dat is inclusief reclame voor de postcodeloterij en de blauwe envelop.
Toch heeft PostNL volgens Maarten Pieter Schinkel, hoogleraar mededingingseconomie en regulering aan de Universiteit van Amsterdam, ook last van iets heel anders: typisch monopolistengedrag. ‘Dit is de zoveelste vermindering van kwaliteit tegen een hogere prijs’, constateert hij. ‘En het probleem is dat we niet kunnen controleren in hoeverre deze stap echt noodzakelijk is.’
Sinds PostNL vijf jaar geleden − tegen het advies van de Autoriteit Consument en Markt in − zijn enige concurrent Sandd had ingelijfd, is het alleenheerser in de post. ‘Daardoor worden de tarieven niet meer door de markt gecontroleerd’, aldus Schinkel. ‘Als de ene bakker hogere prijzen vraagt en die twee straten verderop dat niet doet, weet je dat het niet klopt. Nu moeten we PostNL steeds maar weer op de blauwe − of oranje − ogen geloven.’
Dat Den Haag niet doof is voor de eisen van PostNL bleek dit najaar. Toen kondigde minister Dick Beljaarts van Economische Zaken aan dat hij bereid is de Postwet uit 2009 te wijzigen. In plaats van de wettelijke bezorgtermijn van 24 uur zou PostNL de consumentenpost binnen 48 uur mogen gaan bezorgen. Maar de Kamer stak daar een stokje voor: die wil eerst meer informatie over de financiële positie van de postdivisie voor ze akkoord gaat.
PostNL wil het gedraai van die Haagse molen niet lijdzaam afwachten. Volgens een woordvoerder is er nu actie nodig omdat de brievenpost per 2025 volledig verlieslatend dreigt te worden. ‘We doen daarom nu wat we zelf kunnen om efficiënter te werken binnen de kaders van de huidige wet, en die verplicht ons niet om pas om 5 uur de bus te legen.’ De zegsvrouw benadrukt dat in veel landen al is afgezien van postbezorging binnen 24 uur. De postzegelprijs is hier bovendien lager dan gemiddeld in de EU.
Volgens hoogleraar Schinkel is er iets heel anders nodig om de bezorgmalaise op te lossen: nationalisering van de infrastructuur voor brievenpost. ‘Als die brievenbussen en sorteercentra worden opgekocht en elke vijf jaar het recht wordt geveild om die te gebruiken, dan kunnen ook andere aanbieders zoals DHL meebieden. Willen we samen dat er elke dag bezorgd blijft worden, dan zal er misschien alsnog subsidiegeld bij moeten. Maar dan heb je als overheid in ieder geval wel wat te kiezen; de mededinger die de beste prijs-kwaliteitverhouding biedt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant