Drones zijn belangrijke wapens in de oorlog tussen Oekraïne en Rusland, maar ze zijn ook kwetsbaar voor verstoring van het signaal waarmee ze worden bestuurd. Daarom zet Oekraïne nu drones in aan een glasvezelkabel. Die methode kent weer nieuwe uitdagingen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Na maanden achter te hebben gelopen op de Russen kondigde de Oekraïense legerleider Oleksandr Syrsky zondag aan dat zijn eenheden inmiddels ook ‘glasvezeldrones’ inzetten. Omdat deze niet afhankelijk zijn van radiosignalen, kunnen ze niet uit de lucht vallen door ‘elektronische oorlogsvoering’ van de Russen.
‘Wij staan niet stil’, aldus Syrsky over twaalf nieuwe modellen die in sneltreinvaart zijn ontwikkeld door Oekraïense dronefabrikanten. Een van de nieuwe kamikazedrones heeft een kabel van 20 kilometer lengte en kan drie kwartier in de lucht blijven. Ook Rusland beschikt over dergelijke drones ‘dus het is cruciaal om hun voordeel op dit gebied te neutraliseren’, aldus luitenant-kolonel Jevheni Tkatsjenko, die belast is met drone-innovatie op het ministerie.
De innovatie is het gevolg van het succes van elektronische oorlogsvoering, een cruciaal strijdmiddel in elke oorlog. De Franse legerchef Pierre Schill schatte vorig jaar dat 75 procent van de drones in Oekraïne verloren gaat vanwege elektronische oorlogsvoering. Vooral het Russische leger zet veel middelen in om drones en satellietgestuurde precisiebommen nutteloos te maken door ze elektronisch te storen of te hacken.
Zo beschikken de Russen over de R-330 Zhitel, een mobiel communicatiestation op een vrachtwagen dat satellietsignalen verstoort. Zo zijn commandoposten beschermd tegen hightechwapens. Het Russische leger is hierin zo succesvol dat het Pentagon in 2023 de noodklok luidde; een deel van de satellietgestuurde Jdam-bommen die aan Oekraïne zijn geleverd, mist doel.
Volgens de Britse militaire denktank Rusi, hebben de Russen langs elke 10 kilometer van de frontlinie een systeem voor elektronische oorlogsvoering geïnstalleerd. Maar omdat Oekraïne soortgelijke systemen inzet, krijgt Rusland nu een koekje van eigen deeg. Russische drone-eenheden moeten toekijken hoe vlak voor een inslag op een Oekraïense tank of pantserwagen het beeld verloren gaat door een succesvolle sabotageactie.
Als reactie daarop doken begin vorig jaar de eerste Russische ‘glasvezeldrones’ op. Rusland loopt wereldwijd voorop in het gebruik ervan. In de maanden daarna voerde het opperbevel in Moskou de inzet fors op, aangemoedigd door het succes.
‘Dit soort drones is geen magic bullet’, zegt Wim Zwijnenburg, dronedeskundige van vredesorganisatie Pax, over de glasvezeldrones. ‘Maar ze zijn wel een van de effectieve middelen tegen elektronische oorlogsvoering. Oekraïne krijgt ook steeds meer hulp van het Westen bij elektronische oorlogsvoering, dus ze worden op dit gebied steeds beter.’
De nieuwe drones kunnen niet alleen moeilijk gestoord worden, de dronebestuurder heeft dankzij de kabel ook een stabielere verbinding en de kwaliteit van het beeld is veel beter. Nadeel is wel dat de drone veel zwaarder is, minder snel vliegt en de verbinding kwijt kan raken als de kabel wordt gesneden.
Ook moet de dronebestuurder oppassen voor hindernissen zoals bomen en struiken. Zo werd tijdens de Oekraïense tests een passerende fietser geraakt door de kabel.
Zwijnenburg: ‘Je kunt best ver komen met zo’n drone, maar je moet geen bizarre manoeuvres gaan uitvoeren, anders raak je ergens verstrikt. Deze drone is onder andere geschikt om stations voor elektronische oorlogsvoering ongehinderd te naderen en te vernietigen. Hierna kunnen de gewone aanvals-en verkenningsdrones weer hun werk ongestoord doen.’
Dat blijft van groot belang voor Oekraïne. Volgens Syrsky slaagden de Oekraïense drone-eenheden er in december in 54 duizend Russische doelwitten te vernietigen. Bijna de helft werd geraakt door kamikazedrones.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant