Gemiddeld zestig wijnen per dag proefde Nicolaas Klei als hij werkte aan een nieuwe wijngids. Hij verwierf grote populariteit met zijn vermakelijke en kritische besprekingen. Hij durfde wijnen ‘compleet af te fakkelen’.
is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
‘Nicolaas was uitermate kritisch’, zegt wijnkenner Harold Hamersma over zijn zaterdag onverwacht overleden collega Nicolaas (‘Nico’) Klei. ‘Als wijn slecht was, kon hij zo genadeloos en geestig zijn dat sommige importeurs of ketens de wijnen waarover ze zelf twijfelden niet eens meer naar hem durfden te sturen.’
Klei was een van de weinigen die het aandurfden ‘wijnen compleet af te fakkelen’, bevestigt Onno Kleyn, wijnschrijver bij de Volkskrant. ‘En dat deed hij op een zeer vermakelijke wijze. Hij was creatief en bezat een enorme taalrijkdom.’ Klei werd vooral bekend van het begrip ‘omfietswijnen’: wijnen waarvoor je wel een stukje wilde omfietsen. ‘Op dat woord ben ik heel jaloers’, aldus Hamersma.
Klei was een van de bekendste wijnschrijvers van Nederland dankzij zijn boeken, krantencolumns in onder meer Elseviers Weekblad, de bekende website De Grote Hamersma, en radiopraatjes in onder meer VPRO’s Mangiare! Ook had hij lange tijd een wijncolumn in het AD.
Zijn eerste boek over wijn (Over de Tong) verscheen in 1994. Maar bekend werd hij vooral van de bestseller Supermarktwijngids uit 2001, waarin hij de wijnen in de schappen van supermarkten beoordeelde.
Later werd dat de Omfietswijngids. Hij concurreerde hierbij met de Wijnalmanak van Hamersma. Jaarlijks verschenen van de boeken nieuwe edities die ze ook naar elkaar stuurden. Andere boeken van Klei waren Tot op de bodem en Van druif tot dronk.
In de aanloop naar een nieuwe uitgave van zijn wijngidsen proefde Klei gemiddeld zestig wijnen per dag. Daarbij nam hij ook de nodige snacks. Want drinken maakt hongerig.
‘Wat ik at was afkomstig van blije varkens, en moet je zien hoe gezond die zijn. Bovendien werd dat vet gesmoord in de alcohol, zuren en tannines van de lichtvoetige puurnatuurwijnen die ik erbij dronk. De alcohol, voor zover die al kwalijk zou zijn, wordt geabsorbeerd door dat blije spek, dus veel gezonder kun je niet leven’, zo dacht hij.
Tot er iets knapte. ‘Geen aorta en gelukkig ook geen stoelzitting, maar een knoopje van m’n hemd. En het was al de grootste maat.’ Uiteindelijk besloot hij, geïnspireerd door Adriaan van Dis’ Stadsliefde, scènes in Parijs, de overtollige kilo’s er weer af te wandelen. Minimaal 10 duizend stappen per dag. ‘Niet happen, maar stappen’, werd zijn parool.
Wandelen vond hij vooral zo fijn, omdat hij deze sport in ‘ordentelijke kleding kon doen’. Hij liep in zijn driedelige pak, liefst gemaakt van Engelse wol. Een regenjas droeg hij nooit. Wollen kleding kon best tegen regendruppels. In 2021 publiceerde hij over zijn wandelervaringen in De Slankwandelaar.
Ondanks zijn nieuwe gezonde levensstijl is Klei maar 63 jaar geworden. Hij overleed totaal onverwacht afgelopen zaterdag, twee dagen voor zijn 64ste verjaardag. De doodsoorzaak staat niet vast.
Klei werd geboren in 1961 in Amsterdam als zoon van de bekende Trouw-columnist A.J. (‘Bert’) Klei.Toen hij 15 jaar oud was, verhuisde het gezin naar een woning aan de Jan Luijkenstraat. Hij en zijn ouders zouden daar hun hele leven blijven wonen, de ouders in de benedenwoning en Klei met zijn echtgenoot Marieke Cobelens op de bovenverdieping.
Cobelens had hij leren kennen tijdens een college paleografie. Klei studeerde toentertijd rechtsgeschiedenis aan de VU, zij volgde een studie aan de UvA. Vanaf zijn 18de jaar raakte hij gefascineerd door wijn. Hij werd kind aan huis bij wijnkoperij Ockhuijsen in Haarlem, waar hij met de bus naartoe ging.
Terwijl de andere studenten zich hulden in spijkerbroeken, vale overhemden en slobbertruien, droeg hij een colbert en een zegelring aan de vinger. Hij leefde toen al een beetje in zijn eigen wereld en meed studentenbars. Hoewel hij het uiterlijk had van een bourgondiër was hij het liefst op zichzelf. Hij proefde zijn wijnen ook niet buitenshuis in gezelschap, maar in zijn eentje thuis. ‘Heel introvert, heel bescheiden’, zegt Hamersma. ‘Ik noemde hem een keer een kluizenaar in een glasbak’.
Na zijn studie werd Klei onderdeel van het Koninklijk Genootschap ter Bevordering en Verbreiding van Nutteloze Kennis, waarmee hij columns schreef in de NRC. Ook werkte hij nog een tijdje bij slijterij Gall & Gall. Daar werd hij ontslagen omdat hij eens op de radio zei dat hun wijnen niet te drinken waren.
Cobelens: ‘Hij was iemand die alles precies uitzocht. Niet alleen met wijn. Als hij een mandarijn wilde, bekeek hij er minimaal twintig. Ook zijn wandelsessies waren weloverwogen en uitgekiend.’
Behalve over wijn schreef hij met zijn echtgenote ook een gids over herenkleding. In 2017 werkte hij met wijntips mee aan het boek Armeluiseten: goed en goedkoop eten voor nestverlater, krenten en baliekluivers van Sylvia Witteman. ‘Hij deelde veel met Sylvia. Ook die zocht de publiciteit niet op. En net zoals zij begon hij zijn stukjes met een klein intiem verhaaltje, voordat het product ter sprake kwam’, aldus Cobelens.
Nicolaas Klei wordt komende maandag op de Nieuwe Ooster in Amsterdam gecremeerd.
Drie maal Nicolaas Klei over:
Blauwe chardonnay: ‘Volstrekte onzin. Ik wil het niet eens proberen. Hoe verzin je zoiets? Het zal wel een marketingtruc zijn. Als het maar opvalt, daar gaat het tegenwoordig over. Vorige zomer wilde men ons ineens massaal aan de cider hebben, ook zoiets. En dan hebben een paar mensen een heel lucratieve zomer.’
Alcoholvrij: ‘Je kunt beter naar de markt gaan, vers fruit kopen en daar een sapje van maken.’
Wijn in een pak in plaats van een fles: ‘Ik wil lezers bekeren tot goede betaalbare wijn. De verpakking maakt niets uit.’
Peter de Waard is journalist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Klaar? Vergeet de doorleessuggesties niet!
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant