De rechtbank in Zwolle heeft woensdag geweigerd de zaak tegen oud-burgemeester van Groningen Koen Schuiling te behandelen. De reden daarvoor is een door het Openbaar Ministerie (OM) gemaakte procedurele fout.
is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
Schuiling (65) wordt verdacht van ‘schending van de eerbaarheid’. Hij zou maart vorig jaar op de snelweg A7 tussen Hoogezand en Groningen in zijn auto aanstootgevend gedrag hebben vertoond. Daarvoor kreeg hij een boete opgelegd.
In oktober nam Schuiling afscheid als burgemeester van Groningen. Volgens hem was de zaak niet de reden van zijn vertrek, maar is zijn afscheid erdoor ‘versneld’. Zijn termijn liep nog een jaar door. Hij verklaarde eerder te zeer belast te worden door zijn baan, onder meer vanwege de problemen met de gaswinning en het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel.
Het Dagblad van het Noorden berichtte woensdag echter dat minister van Binnenlandse Zaken Judith Uitermark (NSC) Schuiling ‘dwong’ op te stappen, omdat ze hem anders zou schorsen. Het ministerie ontkent die voorstelling van zaken. Het zou Schuilings eigen keuze zijn geweest te stoppen als burgemeester, al zou de optie van schorsing wel aan de orde zijn gekomen als hij zich zou verzetten tegen de strafoplegging.
Omdat Schuiling ten tijde van het incident nog burgemeester was en in die hoedanigheid in ‘de driehoek’ opereerde met de politie en het OM, vond het OM in Noord-Nederland het beter de zaak door het OM in Oost-Nederland af te handelen. Daarop kreeg Schuiling in juni 2024 een zogeheten strafbeschikking, waarbij hem een boete van 250 euro werd opgelegd. Schuiling verzette zich tegen die boete.
Welk gedrag Schuiling precies had vertoond werd niet bekendgemaakt, maar volgens hem betrof het een ‘pijnlijk misverstand’. ‘Door mijn medische situatie had ik plotseling heftige buikpijn’, verklaarde hij eerder. ‘Een poging die pijn te bestrijden is door een andere weggebruiker opgevat als aanstootgevend. Daar was uiteraard geen sprake van. Dat heb ik aan de politie uitgelegd, inclusief een medische verklaring. Tot mijn verbazing heeft het OM toch een boete opgelegd.’
De politierechter zou zich woensdag over de zaak buigen, maar de inhoudelijke behandeling ging uiteindelijk niet door. Het OM in Oost-Nederland had de zaak formeel aanhangig moeten maken bij de rechtbank in Noord-Nederland, omdat Schuiling daar woont. Maar dat gebeurde niet; er ging alleen een mailtje naar de teamleider.
Alleen een rechter kan een zaak echter formeel verwijzen, oordeelde de politierechter in Zwolle woensdag. En dat is niet gebeurd. Daarom achtte de rechtbank zich niet bevoegd de delicate zaak woensdag in behandeling te nemen. ‘De bedoelingen waren goed, maar het is niet volgens de regels gegaan’, aldus persrechter Anja van Holten van de rechtbank in Zwolle.
Het OM Oost-Nederland vindt nog steeds dat het mailtje genoeg was om de zaak te verwijzen. ‘Maar met de kennis van nu was het beter geweest dat zwart op wit te hebben’, aldus een persofficier. Het OM gaat de zaak nu alsnog aanhangig maken in Noord-Nederland. ‘En dat zal de zaak dan waarschijnlijk verwijzen naar Oost-Nederland.’
Schuilings advocaat Peter Koops benadrukt dat hij en Schuiling hadden kunnen leven met behandeling van de zaak in Zwolle. ‘Dit is geklungel van het OM en vervelend voor mijn cliënt, in wat toch al een vervelende zaak is. Nu is het weer afwachten.’ Koops herhaalde dat Schuiling inzet op vrijspraak.
Bij aanvang van de zitting verzocht Koops de zaak achter gesloten deuren te behandelen, omdat Schuilings verweer raakt aan zijn ‘medische situatie’ en vanwege de ‘intieme details’. Dat verzoek wees de rechtbank af. ‘Het uitgangspunt bij een rechtszitting is openbaarheid’, aldus de politierechter. Volgens haar past het bovendien bij het vervullen van een publiek ambt dat een burgemeester ‘meer aandacht krijgt dan gemiddelde burger’.
Schuiling had ervoor kunnen kiezen de publieke aandacht te ontlopen door de boete onder protest te betalen. Maar dat was voor hem geen optie, zegt advocaat Koops. ‘Dan teken je bij het kruisje en aanvaard je een onjuist besluit. Dat gaat in tegen het rechtsgevoel van de jurist die Schuiling is.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant