Waar zijn de media in het buitenland vol van? Vandaag: correspondent Latijns-Amerika Joost de Vries ziet hoe Mexico kritisch is over een Amerikaanse reportage vanuit een fentanyl-lab.
De Mexico-correspondent van The New York Times publiceerde op 29 december een spectaculaire reportage onder de kop ‘Hier worden we rijk mee: in een fentanyl-lab van het Sinaloa-kartel’. Journalist Natalie Kitroeff, de bureau chief voor Mexico, met een lange reeks uitstekende reportages op haar naam, had toegang gekregen tot een lab waar de synthetische drug fentanyl werd bereid in opdracht van het machtige Sinaloa-kartel.
Kitroeff en twee collega’s deden in het stuk verslag in de ik-vorm, een uitzonderlijke vorm voor een uitzonderlijk verhaal. Sinds september bevonden ze zich in Culiacán, hoofdstad van deelstaat Sinaloa, wachtend op het juiste moment om een ‘keuken’ te kunnen bezoeken. Meermaals moesten ze de missie afblazen vanwege ontvlammend geweld tussen twee rivaliserende fracties van het Sinaloa-kartel. ‘Toen, tijdens onze vierde poging, we finally got in.’
De reportage, die in het Engels en het Spaans werd gepubliceerd, deed het nodige Mexicaanse stof opwaaien. Het leest als een trein, die ik-vorm, maar ook als een wel erg stoer verhaal. Het artikel was daardoor extra kwetsbaar voor de kritiek, die achteraf in bakken over de Amerikaanse krant werd uitgestort.
Met gasmaskers op betraden de drie journalisten een geïmproviseerd drugslab in een doorsnee keuken. De twee ‘koks’ die ze boven dampende pannen aantroffen, waren slechts uitgerust met een mondkapje en een bivakmuts. De mannen hadden een zekere ‘resistentie’ opgebouwd voor de drug, beweerden ze.
Onmiddellijk volgde het Mexicaanse hoongelach. Het was onmogelijk dat de koks daadwerkelijk met hun bijna blote neuzen boven stomende fentanyl stonden, zo hoonden commentatoren. Kijk naar de VS, waar jaarlijks tienduizenden drugsgebruikers aan de kleinste doses overlijden.
The New York Times had het misschien niet zo bedoeld, maar het sensationele verhaal sloot naadloos aan op het populistische discours van komend president Trump, die Mexico afschildert als de bron van alle kwaad: van migranten en dodelijke drugs.
De kwestie kreeg landelijke proporties toen president Claudia Sheinbaum Pardo in haar dagelijkse persconferenties hoge ambtenaren liet uitleggen waarom het artikel ‘ongeloofwaardig’ was. Er bestaat niet zoiets als een verhoogde weerstand tegen fentanyl, stelde scheikundige Armida Zúñiga Estrada, werkzaam bij de Mexicaanse marine. ‘Het artikel biedt te weinig aanknopingspunten om te concluderen dat op deze plek fentanyl werd gemaakt.’ Op een grote powerpoint ontleedde ze de reportage.
Alejandro Schwartz, directeur van landelijk zorgstelsel IMSS, vatte samen: ‘Als hier werkelijk fentanyl werd bereid, dan was de kok door de dampen binnen dertig seconden neergevallen.’ Het stuk, net als veel andere (Amerikaanse) interpretaties van de Mexicaanse drugswereld, was niet meer dan een karikatuur van de werkelijkheid, concludeerde hij.
Het publiek heeft recht op ‘waarachtige informatie’, stelde president Sheinbaum. Ze bracht in herinnering dat de Amerikaanse krant begin vorig jaar had beweerd dat haar voorganger en mentor Andrés Manuel López Obrador ooit drugsgeld had aangenomen. De toenmalige president haalde destijds woest uit naar de ‘tendentieuze’ krant en toonde in zijn persconferentie het telefoonnummer van correspondent Kitroeff.
Waarom gingen de Amerikanen niet bij zichzelf te rade over hun eigen immense drugsprobleem, vroeg president Sheinbaum zich af. Een journalist en onverbloemd voorstander van haar regering kopte via een ‘vraag’ de voorzet in. ‘Ik zou dit geen journalistiek noemen, maar een verhaal dat Amerikaanse overheidsbelangen dient. Wat denkt u, mevrouw de president?’
The New York Times nam het in twee X-berichten op voor haar journalisten. ‘Hoe gevaarlijk ook, de productie van fentanyl onder geïmproviseerde omstandigheden, zoals waargenomen door The Times, is wijdverbreid in Mexico.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant