Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Oekraïne heeft een droneaanval uitgevoerd op de Russische steden Saratov en Engels, meldt gouverneur Roman Boesargin van de regio Saratov. In Engels is volgens verschillende media een grote brand uitgebroken in een oliedepot. De stad ligt op zo’n 730 kilometer van de Oekraïense grens.
Volgens Boesargin zijn er geen slachtoffers gevallen bij de aanval. In de stad Engels ligt een vliegbasis van het Russische leger waar strategische bommenwerpers gestationeerd zijn. Of die basis geraakt is, is vooralsnog niet duidelijk.
De Oekraïense adviseur van president Volodymyr Zelensky bevestigt de aanval met een bericht op X. ‘Engels on fire, your defense is terrified’, schrijft Oleksandr Kamyshin. ‘Weer een Russisch oliedepot geraakt op lange afstand.’
De luchtmachtbasis in Engels geldt als een belangrijke post voor het Russische leger, waarvandaan Rusland vaak aanvallen op Oekraïne uitvoert. De basis is al meerdere malen doelwit geweest van Oekraïense aanvallen. In december 2022 kwamen drie technische dienstverleners om door een Oekraïense drone. De meest recente aanval op de basis was in april vorig jaar, toen raakten volgens The Kyiv Independent meerdere bommenwerpers beschadigd.
Dana Holscher
Drie Oekraïense kinderen – een jongen van 17 en twee jongere kinderen – zijn uit door Rusland bezette gebieden teruggebracht naar delen van het land die in handen zijn van Oekraïne. Dat zegt de ombudsman voor de mensenrechten van het Oekraïense parlement, Dmytro Loebinets. De oudste van het drietal zou daarmee vervolging van de Russische autoriteiten ontlopen.
Twitter bericht wordt geladen...
Moskou maakt er geen geheim van dat het sinds de invasie van Oekraïne op grote schaal kinderen uit dat land naar Rusland heeft gedeporteerd. Van de kinderen werd een deel ter adoptie aangeboden en ondergebracht bij Russische gezinnen, anderen werden in heropvoedingskampen vastgehouden. Hoewel Rusland nooit exacte aantallen heeft genoemd, gaat het volgens Children of War om zo’n 20 duizend kinderen. Nog geen vierhonderd van hen zijn teruggekeerd.
Het deporteren of ontvoeren van kinderen uit oorlogsgebied en hen omvormen tot eigen staatsburgers is, onder meer naar de maatstaven van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag, een oorlogsmisdaad. Vanwege zijn veronderstelde betrokkenheid bij de deportaties vaardigde het ICC twee jaar geleden een arrestatiebevel uit tegen de Russische president Vladimir Poetin.
Vanuit het bezette gebied is de 17-jarige jongen zijn vaderland volgens Loebinets altijd trouw gebleven, ondanks ‘ondervragingen, bedreigingen en intimidatie’ van de Russen. De twee jongere jongens verbleven bij hun biologische vader in een bezet gedeelte van de provincie Donetsk, nadat hun moeder was gevlucht uit Oekraïne. De broers konden met behulp van het kantoor van de ombudsman worden geëvacueerd en herenigd met hun moeder.
Jasper Daams
In de Russische grensprovincie Koersk wordt voor de derde dag op rij hard gevochten. Volgens de Oekraïense legerleiding vonden op 94 plekken gevechten plaats, een verdubbeling van de aantallen een dag eerder. Zowel Rusland als Oekraïne maakt vandaag melding van militair succes in de regio, waar het Oekraïense leger zondag een verrassend offensief begon.
De Oekraïense legerleiding schrijft op Telegram dat de Oekraïense strijdkrachten een Russische commandopost in het gebied hebben getroffen. De aanval is onderdeel van een nieuw offensief, aldus het Oekraïense leger.
Ook Rusland meldt nieuwe gevechten in Koersk. Volgens het Russische ministerie van Defensie heeft het leger zware aanvallen uitgevoerd op Oekraïense eenheden in de grensprovincie. Dat zou op zes plekken zijn gebeurd. Een van de aanvallen zou hebben plaatsgevonden op Oekraïens grondgebied. De Russische en Oekraïense claims kunnen niet onafhankelijk worden geverifieerd.
Jasper Daams
Een Oekraïense F-16-piloot heeft zes Russische raketten uit de lucht gehaald in één vlucht. Dat gebeurde ‘waarschijnlijk’ op 13 december, schrijft de Oekraïense krant Kyiv Independent op basis van informatie van de Oekraïense luchtmacht. Rusland voerde toen een grootschalige luchtaanval uit. Grofweg tweehonderd drones en 93 raketten werden afgevuurd op Oekraïne. Het zou de eerste keer zijn dat een piloot in één vlucht zes raketten uit de lucht haalt. De Volkskrant kan dit bericht op dit moment niet onafhankelijk verifiëren.
De F16’s die Oekraïne heeft, zijn gemaakt in de Verenigde Staten en aan het land gegeven door Nederland en Denemarken. De toestellen worden onder meer ingezet voor de afweer van Russische luchtaanvallen op steden en infrastructuur en zijn uitgerust met een boordkanon en kunnen raketten en bommen meedragen.
Oekraïense militairen hebben in de VS via simulaties geleerd hoe ze raketten uit de lucht moeten schieten, maar hebben dit volgens de Oekraïense luchtmacht eerder nog niet in het echt gedaan, bericht Kyiv Independent. Afgelopen augustus verloor Oekraïne de eerste F-16 bij een Russische aanval. De piloot kwam daarbij om het leven. Wat er precies gebeurde, is niet duidelijk.
Om de vliegtuigen sneller de lucht in te krijgen, heeft Oekraïne recentelijk de trainingsduur van piloten met drie maanden ingekort. Daar is kritiek op omdat de F-16’s complexer zijn dan de Sovjet-straaljagers die ze tot dan toe gewend waren. Militaire analisten stellen dat er juist meer geïnvesteerd moet worden in goede trainingen van westerse partners.
Yassin Boutayeb
Rusland zegt dat zijn strijdkrachten het Oost-Oekraïense dorp Koerachove volledig hebben ingenomen. Onder andere persbureau Reuters bericht over de inname. Ook zijn er beelden van een Russische militair verschenen die een Russische vlag omhoog houdt in het dorp. Die beelden zijn geverifieerd door onderzoekscollectief Geoconfirmed. Het zou de eerste grote winst voor Rusland betekenen in het nieuwe jaar.
De inname van Koerachove is belangrijk voor Rusland, omdat het dorp via een weg is verbonden aan de cruciale stad Pokrovsk. Die gebruikt Oekraïne om zijn troepen te bevoorraden en ligt op 32 kilometer afstand van Koerachove. Rusland probeert Pokrovsk al maanden te bereiken.
Oekraïne heeft de inname van het dorp nog niet bevestigd. Wel is bekend dat Rusland al een paar maanden progressie boekt in Oost-Oekraïne en de Oekraïense strijdkrachten verliezen lijden in de regio. Een woordvoerder van de Oekraïense militie Khortytsua zei dat Oekraïense militairen maandag nog in gevecht waren met Russische troepen in Koerachove, schrijft de BBC.
Het dorp is de afgelopen maanden een van de zwaarst bevochten gebieden in het zuidwesten van de regio Donetsk, bericht Kyiv Independent. De Oekraïense monitor DeepState toont al langer dat Koerachove bijna volledig in Russische handen is.
Yassin Boutayeb
Bij een Russische droneaanval op de zuidelijke Oekraïense stad Cherson is zeker één dode gevallen. Dat meldt de gouverneur van de gelijknamige regio waarvan de stad deel uitmaakt op Telegram.
De drone zou in een passagiersbus zijn geslagen. Bij de aanval zijn ook zeker negen gewonden gevallen. De aanval is niet onafhankelijk te verifiëren en Rusland heeft nog niet gereageerd. In een video die de gouverneur deelde, is te zien hoe een bus en de ramen daarvan vernield zijn. Ook liggen er plassen bloed op de grond.
De regio Cherson, een van de huidige frontlinies in de oorlog, is voor een deel bezet door Rusland. De gelijknamige hoofdstad werd in november 2022 door Oekraïne terugveroverd, maar wordt nog regelmatig door de Russen bestookt.
Dylan van Bekkum
De Franse president Emmanuel Macron vindt dat Oekraïne moet overwegen territorium op te geven tijdens eventuele onderhandelingen met Rusland over een einde aan de oorlog in het land. ‘De Oekraïners moeten realistische gesprekken voeren over territoriale kwesties’, zei hij in Parijs tijdens een toespraak voor Franse ambassadeurs.
Nu de inauguratie van Donald Trump als president van de Verenigde Staten aanstaande is, gaan er in het Westen meer stemmen op om te beginnen met vredesonderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland. De Republikein heeft kenbaar gemaakt een snelle vrede te willen en lijkt matig bereid Oekraïne nog lang financieel en militair te steunen.
Westerse leiders als Macron zeiden tot voor kort nog dat zulke vredesgesprekken helemaal aan Oekraïne zijn, maar beginnen zich de laatste weken voorzichtig uit te spreken vóór onderhandelingen. Macrons woorden van vandaag sluiten daarbij aan.
De Franse president voegde er wel aan toe dat zulke gesprekken ‘alleen door Oekraïne kunnen worden gevoerd’. Ook zei hij dat er geen gemakkelijke oplossing was en dat Europa veiligheidsgaranties moet bouwen voor Oekraïne, mocht het komen tot een vredesovereenkomst.
Dylan van Bekkum
Inwoners van de pro-Russische, Moldavische regio Transnistrië dreigen binnenkort zonder stroom te zitten als gevolg van het dichtdraaien van de Russische gaskraan. Daarvoor heeft een hoge ambtenaar van het Moldavische ministerie van Energie gisteren gewaarschuwd.
Het gas dat Moldavië voor zijn stroomopwekking gebruikt, kwam binnen via een pijplijn door Oekraïne. Omdat Kyiv het contract met het Russische staatsbedrijf Gazprom niet heeft verlengd, pompt dat zijn gas sinds 1 januari niet langer door dat land. Met name Moldavië – en Transnistrië in het bijzonder – voelen daarvan de gevolgen.
Waar de rest van Moldavië zich nog kan redden door onder andere duur gas in te kopen vanuit Roemenië, ligt de situatie in Transnistrië ingewikkelder. De Kremlingezinde regio opereert de facto als een soevereine staat, en is zwaar afhankelijk van gas uit Rusland. De ongeveer 450 duizend inwoners van Transnistrië zitten daardoor sinds de jaarwisseling al zonder warm water. Mogelijk komt daar nu dus een stroomcrisis bij.
De Moldavische premier Dorin Recean sprak vorige week al van een veiligheidscrisis in de regio. Hij beschuldigde Rusland ervan het gas te gebruiken als politiek wapen, in een poging om pro-Russische krachten aan de macht te helpen in Transnistrië.
Rusland ontkent de beschuldigingen. Ondanks dat het beëindigen van het contract met Oekraïne en het afsluiten van Moldavië van Russisch gas op dezelfde dag vielen, hebben de twee gebeurtenissen volgens Gazprom niets met elkaar te maken. In plaats daarvan wijst Rusland op betalingsachterstanden die het Moldavische staatsgasbedrijf zou hebben bij Gazprom, iets dat Moldavië op zijn beurt weerspreekt.
Jasper Daams
De Amerikaanse president Joe Biden is van plan om Rusland meer sancties op te leggen vanwege de oorlog in Oekraïne, zeggen bronnen tegen persbureau Reuters. Het nieuwe sanctiepakket zou zijn gericht op de Russische oliehandel, en olietankers in het bijzonder.
De nieuwe sancties treffen volgens de bronnen meer dan honderd olietankers van de zogenoemde ‘schaduwvloot’. Deze tankers verschepen Russische olie die voor meer dan 60 dollar per vat worden gekocht. De G7-landen en de Europese Unie hebben dat bedrag in 2022 ingesteld als prijsplafond; Russische schepen mogen alleen westerse havens aandoen en handel drijven met westerse bedrijven als ze hun olie voor dat bedrag of minder verkopen.
Omdat de Russen hun olie wilden blijven verkopen voor bedragen boven het prijsplafond, vervoeren ze de vaten sindsdien op andere tankers, zonder (westerse) financiering en verzekering. Met deze ‘schaduwvloot’ van naar schatting zes- tot zevenhonderd schepen omzeilt Rusland de westerse sancties, en kan het olie verhandelen tegen prijzen die boven het prijsplafond liggen. Turkije, India en China zijn grote afnemers van deze olie.
De nieuwe Amerikaanse sancties zijn erop gericht om individuele schepen uit de schaduwvloot te sanctioneren; ook deze schepen mogen dan niet aanleggen in westerse havens of handel drijven met westerse bedrijven. Op die manier hopen de VS de Russische economie een nieuwe dreun toe te brengen. Daarnaast worden twee oliebedrijven, oliehandelaren en Russische verzekeringsmaatschappijen getroffen, aldus een van de bronnen. Om welke entiteiten het precies gaat, geeft deze niet prijs.
Omdat nog veel onduidelijk is over de Amerikaanse steun aan Oekraïne wanneer Trump de sleutels van het Witte Huis in handen krijgt, is de regering-Biden in haar laatste weken naarstig op zoek naar manieren om Oekraïne te steunen in de oorlog tegen Rusland. De goedkeuring voor de inzet van Amerikaanse langeafstandsraketten op Russisch grondgebied, twee maanden geleden, was daarbij de meest in het oog springende maatregel.
Jasper Daams
Lees ook: Zit de ‘schaduwvloot’ van Rusland achter de sabotage in de Oostzee?
Het Oekraïense leger gaat voor de tweede dag op rij ten aanval in de Russische grensprovincie Koersk. Daar begon het gisteren een verrassend offensief, waarna hevige gevechten ontstonden met de Russen. Russische oorlogsbloggers melden vandaag dat die gevechten nog niet zijn opgehouden, ondanks de claim van het Russische defensieministerie dat het gisteren de eerste Oekraïense aanvallen had afgeslagen. De situatie is ‘zorgwekkend’, citeert Reuters een van de bloggers.
Rusland claimt op zijn beurt opnieuw een stad te hebben ingenomen in het oosten van Oekraïne. Het gaat volgens het Russische ministerie van Defensie om Koerachove, in de provincie Donetsk. De stad was al langer in Russische handen, maar nu zouden de Oekraïeners er helemaal zijn verdreven.
De Russische strijdkrachten boeken sinds enkele weken gestaag terreinwinst in Donetsk. Meerdere dorpen in de Oost-Oekraïense provincie vielen de afgelopen tijd in Russische handen. Koerachove ligt op ruim 30 kilometer ten zuiden van Pokrovsk, een strategisch belangrijke stad die al maanden geldt als een van de topprioriteiten van de Russische legerleiding.
Naast de gevechten rond de Oekraïens-Russische grens in het oosten, bestookt Rusland Oekraïne nog altijd dagelijks met raketten en drones. Het Oekraïense leger zegt vannacht 79 van 128 Russische drones uit de lucht te hebben geschoten. Ook de overige drones zouden hun doel niet hebben getroffen. Daarnaast heeft Oekraïne twee Russische raketten uit de lucht geschoten, meldt de Oekraïense luchtmacht.
Jasper Daams
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft zijn hoop gericht op een beslissende rol voor aankomend president Donald Trump om een einde te maken aan de oorlog met Rusland. Dat zei hij in een interview met de Amerikaanse podcaster Lex Fridman dat zondag op YouTube werd gepubliceerd.
Zelensky prees Trump, die heeft gezegd snel een eind te kunnen maken aan de oorlog, zonder overigens te zeggen hoe. Hij wil Trump ontmoeten om over dat vredesplan te praten en daarna met de Russische president Vladimir Poetin onderhandelen.
Alleen met veiligheidsgaranties van de Verenigde Staten is het volgens Zelensky mogelijk een eind te maken aan de oorlog. Een staakt-het-vuren zonder die garanties zou Rusland alleen maar tijd geven om zich te herbewapenen voor een nieuwe aanval.
Ook Europa moet volgens de Oekraïense president een rol spelen in een eventueel vredesproces. Zelensky zei een situatie als met de huidige president Joe Biden te willen voorkomen waarbij sancties en wapenleveranties te laat kwamen.
Gevraagd of hij bij de beëdiging van Trump op 20 januari zal zijn, zei Zelensky dat dat van de oorlog in Oekraïne afhangt en dat hij daarvoor ook een formele uitnodiging van Trump afwacht.
ANP
Dit was het belangrijkste nieuws van vorige week:
• De Oekraïense strijdkrachten zijn zondag begonnen aan een nieuw verrassingsoffensiefoffensief in de Russische regio Koersk. De generale staf van het Oekraïense leger meldde 42 verschillende gewapende gevechten in de West-Russische regio. Eerder maakte de Oekraïense president Zelensky al melding van zware Russische en Noord-Koreaanse verliezen in de regio.
• Gazprom heeft de gaslevering aan Europa via Oekraïne gestaakt. Het Russische staatsbedrijf had tot dit jaar nog een vijfjarig transportcontract met de beheerder van het Oekraïense gasnetwerk. Dat contract heeft Oekraïne met tegenzin uitgediend, maar niet verlengd. Met name pro-Russische Moldavische regio Transnistrië heeft er flink onder te lijden.
• Rusland en Oekraïne hebben aan de vooravond van het nieuwe jaar opnieuw krijgsgevangenen uitgeruild. De ruil is bemiddeld door de Verenigde Arabische Emiraten, net zoals het geval was bij eerdere deals in september en november. Volgens Zelensky zijn er 189 Oekraïense krijgsgevangenen vrijgelaten. Het Russische leger spreekt van 150 Russische gevangenen.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant