Als het over het afbreken van zwangerschappen gaat, ligt de nadruk vaak op cijfers en ethische debatten. Wat hierin ontbreekt zijn de persoonlijke verhalen van vrouwen die een abortus hebben ondergaan.
Abortus is een onderwerp dat al lange tijd besproken wordt, maar de vraag die vaak onbeantwoord blijft, is met welke intentie het wordt benaderd, vooral omdat het zowel gaat om het recht op zelfbeschikking als om het recht op zorg. Verschillende media behandelen het onderwerp vanuit uiteenlopende perspectieven: BNNVara publiceert cijfers over de verhoogde babysterfte door Amerikaanse anti-abortusactivisten, de NOS bespreekt de rol van anticonceptie en de aanname dat veel vrouwen in abortusklinieken geen anticonceptie gebruiken, terwijl Het Parool een standpunt publiceert over het recht op abortus en de noodzaak om dit wettelijk vast te leggen.
Maar de vraag blijft of deze benaderingen de diepte ingaan of dat ze voorbijgaan aan de complexiteit van het onderwerp, zoals de persoonlijke ervaringen van de mensen die direct met abortus te maken hebben. In veel debatten blijven die verhalen onbenoemd.
Een voorbeeld hiervan is het NOS Radio 1 Journaal, waarin recent werd ingegaan op cijfers uit het onderzoek van Rutgers. De nadruk lag op verkeerd gebruik van anticonceptie door vrouwen, zonder de verantwoordelijkheid van mannen in het voorkomen van zwangerschappen te benoemen. Hierdoor komt de verantwoordelijkheid voor anticonceptie wederom volledig bij vrouwen te liggen.
Over de auteur
Stefanie Gordin is schrijver, journalist en werkzaam bij mensenrechtenorganisatie Justice & Peace. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Gelukkig zijn er initiatieven zoals belangenorganisatie Ava, die zich richt op de behoeften van vrouwen en personen met een baarmoeder in de context van anticonceptie en abortus. Deze platforms bieden ruimte voor persoonlijke verhalen en onderzoeken belangrijke kwesties zoals de impact van anticonceptie en de behoefte aan keuzevrijheid.
Campagnes zoals ‘Maak van pijn een punt’ benadrukken niet alleen het belang van zorg, maar ook de noodzaak om ervaringen te delen, bijvoorbeeld over de pijn die kan ontstaan bij het plaatsen van een spiraaltje. Door zulke initiatieven ontstaat er ruimte voor verschillende mensen om hun verhalen te delen en bij te dragen aan een breder en inclusiever gesprek.
Zelf heb ik een abortus ondergaan en ik weet uit ervaring hoe het is om voor zo’n keuze te staan. Net als vele andere vrouwen en personen met een baarmoeder, moest ik moeilijke afwegingen maken. Er waren momenten van onzekerheid en angst, maar ook opluchting, gemengd met verdriet. Mijn ervaring – net als die van zovelen – laat zich niet vangen in cijfers, noch in het debat dat vaak de complexiteit van zo’n situatie mist.
Wat ik vaak voel als ik de publieke discussies volg, is frustratie. Het gesprek gaat zelden over wat abortus werkelijk is: een persoonlijke, kwetsbare beslissing die veel van mensen vraagt. Er is weinig ruimte voor het delen van persoonlijke ervaringen, vaak uit angst voor oordeel. We moeten erkennen dat niet iedereen die een abortus ondergaat zich als vrouw identificeert, en dat niet elke beslissing puur emotioneel is. Daarom is het belangrijk om te luisteren naar de verschillende ervaringen. Hoe minder verhalen gedeeld worden, hoe abstracter het debat wordt.
Abortus is niet slechts een politiek of maatschappelijk vraagstuk; achter elk cijfer in de statistieken schuilt een persoonlijk verhaal. Het verhaal van iemand die worstelt met een onverwachte zwangerschap, van iemand die na veel wikken en wegen tot de soms pijnlijke, maar noodzakelijke keuze komt, of van iemand die zich gesteund voelt door de omgeving en met zekerheid weet dat dit de juiste beslissing is.
Mijn verhaal is er één van. Toen ik ontdekte dat ik zwanger was, zat ik midden in mijn masteropleiding aan de Universiteit van Amsterdam en begon ik net een stage bij Het Parool. Mijn leven zag er anders uit, en ik had geen ruimte of stabiliteit om een zwangerschap te dragen. Dankzij de keuze die ik had, hoefde ik mijn identiteit, mijn toekomst en mijn recht op zelfbeschikking niet op te geven.
Maar er is meer. De verantwoordelijkheid voor anticonceptie en het voorkomen van ongewenste zwangerschappen wordt vaak als iets vanzelfsprekends voor vrouwen en mensen met een baarmoeder beschouwd. Vrouwen worden zich steeds meer bewust van de effecten van anticonceptie op hun lichaam, van hormonen tot bijwerkingen. Toch blijft de rol van mannen vaak buiten beeld. Zoals auteur Gabrielle Blair in haar boek Ejaculate Responsibly stelt, is het tijd om dit gesprek breder te trekken. Mannen hebben, net als vrouwen, een rol in reproductieve keuzes, en het is belangrijk om hen daarin ook verantwoordelijk te houden.
Abortus is een fundamenteel recht en onmisbare zorg waar iedereen toegang toe moet hebben, ongeacht overtuigingen. Stigmatisering van vrouwen moet stoppen, en het idee dat meer abortussen worden veroorzaakt door vrouwen die bewust kiezen voor hormonenvrije anticonceptie is onterecht. Krantenkoppen zoals ‘Als je écht niet zwanger wil worden, kun je beter niet kiezen voor natuurlijke anticonceptie‘ dragen bij aan het in stand houden van stigma’s en taboes. Taal speelt een belangrijke rol in hoe we abortus zien, en een respectvolle benadering is nodig om zorg en keuzevrijheid centraal te stellen.
Voor mij was abortus geen abstract debat maar een beslissing die zowel mijn leven beschermde als dat van vele andere vrouwen die dezelfde keuze hebben moeten maken. Het is dus tijd om abortus te zien voor wat het is: een cruciaal onderdeel van gezondheidszorg en een fundamenteel recht dat niet alleen vrouwen, maar de samenleving als geheel ten goede komt.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant