Wat doe je als je tegenover twee leden zit van het uiterst gewelddadige Colombiaanse drugskartel La Oficina (‘Het Kantoor’)?
Juist. Je vertelt ze eerst giechelend wat een curieuze naam ‘Het Kantoor’ is voor een criminele organisatie, en daarna vraag je ze om, ter ere van Moederdag, hartjes te tekenen op papier.
Een onverschrokken bazin, is de eerste kwalificatie die opkomt als je journalist Barbara Smit aan het werk ziet in de nieuwe vierdelige VPRO-serie De stem van Colombia, over hoe het Zuid-Amerikaanse land probeert op te krabbelen na decennia aan drugs- en oorlogsgeweld.
Smit is ook niet uit het veld te slaan als ze in een zwaarbewapende gevangenis tegenover een veroordeelde paramilitair zit, die het bloed van honderden burgers aan zijn handen heeft. Als de paramilitair zich uit lastige vragen probeert te wringen met slappe excuses, leest Smit hem een passage uit een officieel verslag voor, waaruit onomstotelijk blijkt hoe beestachtig hij en zijn mannen tekeer zijn gegaan. Oeps, zie je de paramilitair - een enorme vent - denken.
Dit is de eerste keer dat Smit vóór de camera staat, vertelde ze vorige week in de Volkskrant. Daarvoor was ze vooral werkzaam als researcher, degene die het voorwerk doet voor al die (doorgaans) VPRO-mannetjes die zulke fantastische avonturen beleven in verre exotische oorden.
Uitstekend dat Smit besloot nu eens zelf voor de camera te verschijnen, want het resultaat is boeiende tv, vrij van al te nadrukkelijk aanwezig tv-ego.
Het boeiende van De Stem van Colombia zit ’m vooral in een opmerkelijke mix van droogkomische vertelling en een schokkend verhaal over een land ondergedompeld in bloed en geweld.
Smit presenteert het programma met een heuse sidekick, een houten Spaans sprekende marionet, die af en toe opduikt om context te geven bij de complexe en soms tegenstrijdige realiteit in Colombia. Moederdag is bijvoorbeeld zo’n Colombiaans raadsel. Spreek een Colombiaan aan over zijn moeder, en de tranen biggelen over zijn wangen. Tegelijkertijd is Moederdag ook een gevreesde dag, want op geen enkel ander moment in het jaar vallen er in Colombia zoveel doden en gewonden.
Moederdag scheurt oude wonden open, verduidelijkt de marionet. Sluimerende familievetes escaleren. Voeg daar alcohol aan toe en bloed zal vloeien.
De marionet begeleidt Smit bij nog meer van zulke Colombiaanse tegenstrijdigheden en staat altijd klaar met wat ‘context’. Absurdistisch hoogtepunt is Smits bezoek aan de leden van het drugskartel La Oficina. Het kartel heeft vanuit de gevangenis een persbericht verstuurd met daarin het verzoek aan andere criminele organisaties om tijdens Moederdag de vrede te bewaren.
‘Dat vonden wij Colombianen ook vreemd, hoor’ aldus de marionet over bendeleden die persberichten versturen.
‘Zijn jullie moeders trots op jullie?’ vraagt Smit, nadat ze de twee bonkige kartelleden zover heeft gekregen om hartjes voor hun moeder te tekenen.
De stem van Colombia is schokkend, verwarrend, en dan weer onnavolgbaar geestig. We hebben hier te maken met ‘een complex land’ aldus de marionet, en dat kunnen we na het zien van deze serie alleen maar beamen.
Over de auteur
Hassan Bahara is tv-recensent voor de Volkskrant.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns