is columnist voor de Volkskrant.
Nu ik aan deze nieuwe rubriek begin over mijn favoriete – en soms ook niet favoriete, maar vermeldenswaardige – boeken, een bekentenis: ik ben sinds mijn jeugd geobsedeerd door boeken waarin mensen zich voorbereiden op de winter.
Een vrij specifiek genre, zou je zeggen, maar toevallig, of niet toevallig, spelen winterrituelen een grote rol in mijn twee lievelingskinderboeken, die op zich twee klassiekers uit de kindercanon zijn.
In De kinderen van Bolderburen van Astrid Lindgren gaan de moeders van het uit drie huizen bestaande gehucht Bolderburen in de tijd voor kerst van alles bakken, knutselen en schoonmaken (mij staat vooral bij dat ze alle vloerkleedjes in huis wassen), en in Het kleine huis op de prairie van Laura Ingalls Wilder staat een voor mij iconische tekening van Ma, de moeder in het boek, die in een holle boom hertenvlees aan het roken is.
Van dat soort noeste taferelen word ik heel rustig, en dat was exact de reden dat ik een paar jaar geleden het boek Wintering van Katherine May kocht – in het Nederlands Winteren.
Ik citeer vaak losjes uit dit boek, en dat gaat dan vooral over de noodzaak om in de winter weinig te doen en veel in de sauna te liggen. Nu ik het herlas, blijken er een hoop zijpaden in het boek te zitten – veel passages over medische klachten van de auteur en haar gezin. Het boek gaat dan ook niet alleen over ‘de winter aankunnen’ maar ook over ‘het leven aankunnen’. Vandaar de vermeldingen van ziektes en burn-outs.
Mijn lievelingsdelen in het boek blijven die waarin Finse vrienden van de auteur aan het woord komen, want die weten pas echt wat winteren is. Katherines vriendin Hanne komt uit Liminka, een Fins oord waar het in januari min 10 graden wordt. Hanne zit veel in de sauna, wat zij ‘in sauna’ noemt, waaruit Katherine May concludeert dat de sauna niet zozeer een plek is, als wel een staat van zijn. Je zit niet in de sauna, je bent in sauna.
Hanne vertelt ook over talvitelat, een onvertaalbaar Fins woord dat zoveel betekent als ‘je voorbereiden op de winter’. Je voorbereiden op de winter is eigenlijk super-ANWB-achtig: ‘Je hakt hout voor de haard en stapelt het netjes op. Je koopt winterbanden voor je auto. Je bakt je hele vriezer vol, want als er iemand langskomt, moet je koffie en cake aanbieden. En natuurlijk ga je foerageren.’
Een hele passage over het familiebreed zoeken naar bessen en paddenstoelen volgt.
Heerlijk om te lezen, over talvitelat. Misschien minder om te doen: sommige paddenstoelen moet je drie keer koken om het gif eruit te krijgen, bij talvitelat hoort ook dat je het hele dak moet repareren, en eindeloos veel moet wecken.
Misschien is mijn winterstrategie gewoon: lezen over hoe andere mensen de winter doorkomen. Eventueel in sauna.
Source: Volkskrant