Het verhaal wil dat Herbert Kickl, zoon uit een arbeidersgezin uit het Oostenrijkse Vallis, na een afgebroken studie filosofie en geschiedenis, zich meldde bij FPÖ, en alleen maar zei: ‘Ik kan eigenlijk niks.’ De partij liet hem toch binnen, en Kickl begon aan zijn lange weg naar het bondskanselierschap.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Herbert Kickl heeft de lange adem van een triatleet en een bergbeklimmer, en hun geduld: hij was 51 toen hij leider werd van de populistische FPÖ, wat oud is. Zijn bekendste voorganger Jörg Haider werd partijvoorzitter toen hij 36 was, en Heinz-Christian Strache moest nog 36 worden toen hij in 2005 de leiding overnam. Maar Kickl kwam op het juiste moment om van de FPÖ in september vorig jaar de grootste partij van Oostenrijk te maken. En nu heeft hij zelfs zicht op het bondskanselierschap.
De FPÖ voerde campagne voor het kanselierschap, en noemde Kickl ‘volkskanselier’, een term waarmee in de jaren dertig Adolf Hitler zichzelf aanduidde. Dat er een kleine mediastorm ontstond over dit ‘naziwoord’, dat ooit was bedacht door Joseph Goebbels, was mooi meegenomen. Hoe meer media, hoe beter, denkt Kickl.
De ‘volkskanselier’ staat bekend om zijn provocaties. De Tagesschau (de Duitse tegenhanger van het NOS Journaal) noemt hem ‘de meest polariserende politicus van allemaal’, een man die bekendstaat om zijn ‘provocerende retoriek’. Hoe hij de partij, die in 2019 ver was weggezakt, naar een grandioze overwinning heeft geloodst, is de Tagesschau echter een raadsel.
Herbert Kickl bezit geen noemenswaardige charme en geen charisma, zegt de omroep: je loopt hem zo voorbij op straat. Hij komt ook niet over als ‘een mensenvanger’, maar toch kun je niet anders zeggen dan dat de enorme overwinning van de FPÖ vooral zijn verdienste is geweest.
In de media verschijnt Kickl als een man met twee hartstochten: politiek en extreme sporten. Je kunt je Kickl niet voorstellen als een partytijger en als drinkebroer zoals de vroegere FPÖ-coryfeeën Haider en Strache. Haider kwam in 2008 om het leven bij een verkeersongeluk, Strache moest in 2019 aftreden. Een schandaal met de naam ‘Ibizagate’ dwong hem zich uit de politiek terug te trekken; hij wilde illegaal zaken doen met een Russische oligarch op Ibiza.
Dat zal Kickl nooit gebeuren. Hij drinkt niet, hij feest niet, en komt nooit op Ibiza, of er moet net een triatlon zijn of een klimwedstrijd. Hij geldt als een eenling. Met geduld en ijver en talent heeft hij zich op het juiste moment op de juiste plaats gemanoeuvreerd. Hij hing als secretaris-generaal van de partij al jaren rond in de subtop van de FPÖ en wachtte daar op zijn kans.
De jonge Kickl die ‘niks kon’ toen hij aanklopte bij de partij, bleek talent te hebben en ging redevoeringen schrijven voor Haider, die hij zeer bewonderde. Onder Haider groeide de partij en won zij de eerste zetels bij regionale verkiezingen.
Kickl bedacht voor Haider en de partij anti-islamitische en anti-buitenlandersleuzen als ‘Daham statt Islam’ (thuis in plaats van islam) of ‘Mehr Mut für Wiener Blut – zu viel Fremdes tut niemandem gut’ (meer moed voor het Weense bloed – te veel vreemd doet niemand goed). Zijn leuzen bleken goed in het gehoor te liggen. Eenmaal in het parlement ontpopte Kickl zich als een agressieve provocateur met een populistische agenda.
Kickl wil van Oostenrijk een soort Hongarije maken, zegt hij. Hij maakte furore met zijn uitspraak dat ‘het recht de politiek moet volgen en niet de politiek het recht’. Hij wil dat media zich minder kritisch uitlaten over de FPÖ, die hij zelf met alweer een knipoog naar het nationaal-socialisme een ‘sociale Heimat-partij’ noemt. Hij is fel gekant tegen de gevestigde orde, de politieke ‘elite’, de ‘woke-gekte’, lockdowns en verplichte vaccinaties.
Kickl klom op tot secretaris-generaal van de partij, en werd verantwoordelijk voor de verkiezingscampagnes. Dat deed hij van begin af aan al meer dan goed. In 2017 werd hij minister van Binnenlandse Zaken in de rechtse regering van de oude conservatieve partij ÖVP met de radicale FPÖ als juniorpartner.
Hij werd ‘de eerste blauwe minister van Binnenlandse Zaken’, stelt hij trots. Als minister maakte hij meteen werk van het terugdringen van immigratie, hij wilde zelfs een nachtelijk uitgaansverbod voor asielzoekers invoeren. Het Ibiza-schandaal maakte een voortijdig einde aan het kabinet, en daarmee aan zijn ministerschap.
ÖVP-leider en tot vorige week bondskanselier Karl Nehammer noemde Kickl ‘gevaarlijk’. ‘Kickl heeft zichzelf geradicaliseerd’, zei Nehammer.
Nehammer weigerde met de FPÖ te regeren zolang Kickl partijleider is, maar hij beslist daar niet over. Kickl is de grote winnaar van de verkiezingen van september. Hij gaat niet weg. Dus stapte Nehammer maandag op, nadat coalitieonderhandelngen met andere partijen waren mislukt. Daarmee maakte hij de weg vrij voor voor een nieuw kabinet, met de gehate provocateur en ‘volkskanselier’ Herbert Kickl dit keer in de bestuurdersstoel.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant