Liet Nicolas Sarkozy, de voormalige Franse president, zijn verkiezingscampagne financieren door de Libische dictator Kadhafi? Maandag start een nieuw proces tegen de oud-president, die verdacht wordt van illegale campagnefinanciering en corruptie. Sarkozy riskeert onder meer 10 jaar gevangenisstraf.
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
1. Waarvoor staat Sarkozy dit keer terecht?
Zijn elektronische enkelband is nog onderweg, maar Nicolas Sarkozy staat maandagmiddag alweer voor de rechter in een nieuwe rechtszaak – de vijfde in vijf jaar tijd. Half december werd de oud-president van Frankrijk (2007-2012) na hoger beroep definitief veroordeeld voor corruptie en omkoping, waarvoor hij een jaar lang een enkelband moet dragen.
In deze nieuwe zaak wordt Sarkozy opnieuw verdacht van corruptie, naast illegale campagnefinanciering en het indirect verduisteren van Libisch overheidsgeld. Om zijn verkiezingscampagne voor het presidentschap in 2007 te financieren, zou Sarkozy het op een akkoord hebben gegooid met Moammar Kadhafi, de voormalige Libische dictator die in 2011 ten val werd gebracht en gedood.
In ruil voor donaties uit de Libische staatskas zou Sarkozy onder meer het imago van Kadhafi op het wereldtoneel oppoetsen – zijn regime werd ervan beschuldigd internationaal terrorisme te financieren en was daardoor internationaal geïsoleerd geraakt. Eenmaal tot president verkozen bezocht Sarkozy de dictator in Libië, die op zijn beurt op een groots onthaal in Parijs kon rekenen.
Naast Sarkozy staan twaalf andere verdachten terecht, onder wie drie voormalige Franse ministers. Tegen vier andere verdachten, onder wie de voormalig kabinetschef van Kadhafi, loopt een internationaal arrestatiebevel.
2. Hoeveel geld zou Kadhafi aan Sarkozy hebben geschonken?
In voorbereiding op de rechtszaak hebben Franse onderzoeksrechters zich tien jaar lang over de affaire gebogen. Desondanks wisten ze bedrag noch bewijs vast te stellen. In hun rapport beklagen ze zich over de moeizame juridische samenwerking, zowel binnen als buiten Frankrijk. Zo weigerde de Franse geheime dienst notities te openbaren. Ook spreken de onderzoeksrechters van pogingen tot manipulatie.
3. Hoe kwam de zaak dan toch aan het rollen?
De zoon van Kadhafi verklaarde in 2011 bij tv-zender Euronews dat het Libische regime de campagne van Sarkozy had betaald – een verhaal dat de voormalige dictator later herhaaldelijk zou bevestigen. Dat veranderde een jaar later in serieuze verdenkingen met een reeks publicaties van het Franse Mediapart. Dat haalde onder meer een bericht aan van het hoofd van de Libische buitenlandse inlichtingendienst aan de toenmalige kabinetschef van Kadhafi, waarin hij goedkeuring gaf voor een financiering van 50 miljoen euro voor de verkiezingscampagne van Sarkozy.
4. Wat speelde er in eerdere zaken?
De Libische affaire is de derde grote zaak rond Sarkozy. De veroordeling in december – waarvoor hij in afwachting is van de enkelband – draaide om een telefoongesprek via een geheime verbinding, waarin Sarkozy een voormalig topambtenaar een baan in Monaco aanbood in ruil voor informatie over een rechtszaak tegen hem. Daarvoor werd Sarkozy in 2021 al veroordeeld, maar hij ging, tevergeefs, tegen het vonnis in beroep. Dat een voormalig president veroordeeld wordt tot het dragen van een enkelband, is een primeur voor Frankrijk.
De andere grote zaak, bekend onder de naam Bygmalion, ging over illegale financiering van zijn presidentscampagne in 2012. Daarbij betaalde het campagneteam bijna dubbel zoveel geld als wettelijk toegestaan aan het evenementenbureau Bygmalion – uitgaven die buiten de boekhouding werden gehouden. Sarkozy werd daarvoor in hoger beroep veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf, maar ging in cassatie.
5. Wat staat Sarkozy dit keer te wachten?
Als hij schuldig wordt bevonden, hangt hem een maximale celstraf boven het hoofd van maximaal 10 jaar, 375 duizend euro boete en vijf jaar onverkiesbaarheid voor politieke functies. Daarmee is dit de zwaarste zaak van de drie. Het proces duurt tot 10 april.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant