Ik kan er niets aan doen, maar de laatste tijd denk ik bij vrijwel elk televisieprogramma: waar is Huub Stapel? Het nieuwe seizoen van De slimste mens? Je mist een type-Huub. Weer een nieuw seizoen vol net iets te mysterieus kijkende deelnemers in Wie is de Mol? Dat kan wel een vleugje Huub Stapel gebruiken. Zelfs in The Masked Singer koester ik altijd een stiekeme hoop: zal Stapel dan toch de Baviaan of de Marmot zijn?
Het is onzin natuurlijk, want Stapel heeft zijn eigen hoekje de afgelopen jaren allang veroverd in het televisielandschap. In Libelle werd hij onlangs de ‘favoriete aardrijkskunde- en geschiedenisleraar van Nederland genoemd’, vooral door zijn documentaireseries over onder meer de Zuiderzee (Eens ging de zee hier tekeer), de Maas (Langs de Maas), de Friese identiteit (Het vuur van de Friezen).
Over de auteur
Alex Mazereeuw schrijft voor de Volkskrant over film en televisie en is eens in de vijf weken tv-recensent.
De reisseries van Stapel zijn een soort colleges vol geschiedenis, aardrijkskunde en een vleugje antropologie: series in de categorie ‘meeslepend educatief’.
De nieuwste toevoeging aan de Stapel-canon begon zaterdag, met de vijfdelige serie Langs de Schelde, waarin Stapel de Schelde volgt van ‘haar prille oorsprong in de Franse heuvels, door de Belgische valleien, tot aan haar majestueuze monding in Vlissingen’.
Een serie over een rivier klinkt op papier misschien niet zo meeslepend, maar laat het maar aan Stapel over om er toch iets geweldigs van te maken. Aan het begin van de eerste aflevering zegt hij niet voor niets: ‘Ik weet niet wat we gaan meemaken, maar ik denk dat het heel spectaculair wordt.’ Huub Stapel heeft inmiddels die zeldzame tv-gave dat het niet eens meer zoveel uitmaakt waarover hij vertelt, je luistert toch wel.
Of je geschiedenis en aardrijkskunde vroeger leuke vakken vond, hing toch vooral af van je docent. Wie de pech had om géén bevlogen docenten te treffen, kan nu terecht bij geschiedenisleraar Stapel. Een presentator kan een charmante persoonlijkheid zijn, een goede vragensteller, of extreem goed zijn ingevoerd in een land of regio, maar voor dit tv-genre hebben we bovenal voortreffelijke, bevlogen vertellers nodig. En vertellen, dat kan Stapel, met dat ietwat grommende, overtuigende stemgeluid, terwijl zijn ogen permanent op standje ‘nieuwsgierig’ en wereldwijs staan. Zijn programma’s worden zo meestal avonturenserie, geschiedenisles, en enthousiaste ontdekkingsreis ineen.
Ook Langs de Schelde slaagt er weer knap in om een rivier daadwerkelijk tot een boeiend hoofdpersonage te maken, vol inzichtelijke observaties over de rivier zelf, de omgeving, maar toch zeker ook over het belang van de rivier voor de mensen. Zoals we horen in de eerste aflevering: ‘We hoeven de rivier niet te zien, we voelen haar aanwezigheid.’ De Schelde wordt zo veel meer dan een rivier, en krijgt haast iets mythisch. Wissel dat af met beelden van Stapel op ontdekkingsreis door kerken, in trekschuiten en langs oevers en je weet: dit is educatieve televisie op zijn best.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns