Sinds december kunnen Belgische sekswerkers legaal in loondienst hun werk doen. Ze krijgen daarbij dezelfde rechten als niet-sekswerkers en zijn op hun Nieuw-Zeelandse collega’s na de best beschermde ter wereld. Maar hoe dit in de praktijk gaat? ‘Sekswerkers zijn nog niet voldoende geïnformeerd.’
Met haar hoge leren laars schopt Lina (‘mijn werknaam’) een peuk richting een lichtgevend rendier. De Française staat voor bordeel Baby Doll’s, dat met kleurrijke belichte muren vrolijk afsteekt tegen de verder donkere straat. Ooit stond deze straat bekend als de chaussée d’amour van Gent, maar nu is Baby Doll’s een van de laatste drie plekken in de straat waar je liefde kunt kopen.
In het bordeel verlichten roze lichtstrips de bar waar de klanten peperdure drankjes kunnen bestellen. Nippend van een glaasje champagne (50 euro) kan een klant plaatsnemen in de lounge, waar een danspaal staat. De trap op kan ook, naar een van de drie verschillend ingerichte peeskamers, met attributen als een ronddraaiende tafel, een groot kruis met handboeien en natuurlijk een bed.
In december is in België nieuwe wetgeving ingegaan waardoor sekswerkers voortaan in loondienst kunnen zijn. Voordat Lina haar nieuwe contract tekende, stond ze bij de belasting ingeschreven als ‘serveerster’, zoals veel andere sekswerkers. Daardoor was het lastig voor de overheid om hun arbeidsomstandigheden te controleren en stonden veel eigenaren van bordelen met één been in de illegaliteit.
De vierde kamer boven is het kantoor van eigenaar Hayko Sahakyan (42). Van daaruit houdt hij ‘de beste club van de Benelux en Duitsland, volgens onze condoomleverancier’ in de gaten, terwijl hij via zijn computer de wereld rondvliegt met een vliegsimulator: ‘Mijn echte passie.’
Sahakyan is een van de eerste bordeeluitbaters in België die hun werknemers als sekswerker in dienst hebben. Bij controles van de gemeente hoeft hij zich dan ook geen zorgen te maken. Wel moet hij nog wel aan een paar andere eisen voldoen, zoals de installatie van een alarmknop in elke werkkamer. ‘Die komt hier’, zegt Sahakyan, wijzend naar de zijkant van het kruis in de bdsm-kamer. ‘Zodat de meisjes de knop ongezien kunnen indrukken.’
Naast een veiligere werkomgeving hebben sekswerkers onder meer het recht om een klant af te wijzen of een handeling te weigeren zonder vervelende gevolgen te hoeven vrezen. ‘Voor mij niet nodig, hoor’, zegt Lina, die intussen op de hoge kruk voor het raam zit. ‘Als er iets gebeurt wat ik niet wil, zeg ik gewoon heel hard nee.’ En er gelden ook regels voor de uitbaters. Ze mogen bijvoorbeeld niet veroordeeld zijn voor zaken als misbruik, fraude en verkrachting.
Utsopi, de Belgische belangenvereniging voor sekswerkers, zet zich al bijna tien jaar in voor bescherming van hun rechten. Volgens directeur Daan Bauwens was de coronatijd een keerpunt voor de sector. ‘De sekswerkers hadden van de ene op de andere dag geen inkomen meer en waren op elkaar aangewezen om te overleven. Toen werd duidelijk hoeveel behoefte er was aan betere bescherming.’
Hoewel Sahakyan de wettelijke kant goed heeft geregeld, worstelt hij met de financiën. ‘Volgens het contract krijgen de meisjes het minimumloon, maar in feite verdienen ze veel meer’, zegt de uitbater terwijl hij ijsklontjes in een champagne-emmer schept. ‘Het was makkelijker toen de klanten nog cash betaalden.’
Voor Lina zitten er andere nadelen aan het contract. De Française is in een rechtszaak verwikkeld waarbij ze de volledige voogdij over haar kinderen hoopt te krijgen, want haar ex is nogal agressief. Lina stopt met het poederen van haar neus. ‘Sekswerk is in Frankrijk niet gelegaliseerd en een nog groter taboe dan in België.’ Ze is bang dat het in haar nadeel uitpakt als de rechter in haar contract ziet dat ze sekswerk doet.
‘Die vrees is onterecht, want het is juist wél mogelijk om anoniem te blijven in het contract’, zegt Victoria (‘liever zonder achternaam in de krant’), de voorzitter van Utsopi, die zelf ook in het vak heeft gezeten, aan de telefoon. Omdat de wet pas net is ingegaan, zijn veel uitbaters en sekswerkers volgens haar onvoldoende geïnformeerd.
De komende tijd zal Utsopi daarom zo veel mogelijk bordeelhouders en sekswerkers voorlichten over de nieuwe regelgeving. ‘Zodat sekswerkers anoniem en veilig hun werk kunnen doen’, zegt Victoria. ‘De machtsverhouding tussen sekswerkers en exploitanten is in België nu meer in evenwicht dan in Nederland, waar ik niet graag sekswerker zou willen zijn.’
In Nederland is sekswerk wel gelegaliseerd maar zijn de machtsverhoudingen inderdaad een probleem, volgens Irina Hornstra, sekswerker en coördinator bij De Sekswerk Alliantie Destigmatisering. Per gemeente verschillen de regels. ‘Veel gemeenten verlenen te weinig vergunningen aan zelfstandige sekswerkers’, zegt ze. ‘En daardoor worden sekswerkers in de armen van uitbuiters gedreven.’
Veel sekswerkers in Nederland werken als zelfstandige voor een bordeel of escortbureau, dus zonder vast dienstverband. De bordeelhouder of het bureau zorgt voor klanten en regelt de financiële zaken, maar zorgt niet altijd voor goede werkomstandigheden. Als prostituees bijvoorbeeld een klant weigeren, kost dat ze vaak hun werkplek. Nederlandse sekswerkers zitten daardoor meer onder de plak bij de bazen dan hun Belgische collega’s, zegt Hornstra.
Intussen zijn er in Baby Doll’s nog geen klanten gearriveerd. ‘Het is nog te vroeg’, zegt Sahakyan. ‘Ze komen vaak pas na middernacht.’ Ook Lina lijkt zich geen zorgen te maken. Achter het raam wacht ze geduldig tot er mensen langskomen. En wat de toekomst haar brengt? ‘Ik hoop dat sekswerk snel wordt gelegaliseerd in Frankrijk, zodat het taboe minder wordt.’ Al denkt ze toch in België te blijven werken. ‘De mannen zijn hier vriendelijker.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant