Bezoekers van de Vakantiebeurs voor Bijzondere Reizen zijn op zoek naar ‘unieke ervaringen’, ver weg van ‘de massa’. De zaaltjes waar reisleiders hun aanbod presenteerden, in de Amsterdamse Beurs van Berlage, puilden dit weekend uit van de geïnteresseerden.
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over asiel, migratie en de multiculturele samenleving.
‘Mount Fuji slaan we over.’ De 58-jarige reisleider Theo Leerintveld laat een korte stilte vallen na deze boodschap, om de verbazing van zijn toehoorders even de ruimte te geven. ‘Het is daar stervensdruk’, gaat hij dan verder. ‘Alsof je naar de Albert Heijn gaat op zaterdagmiddag.’
Het is de eerste zaterdag van januari, buiten mengt ijzige regen zich met de laatste vuurwerkresten. De zon is niet zichtbaar, laat staan voelbaar. Een ideale dag kortom voor een bezoek aan de Vakantiebeurs voor Bijzondere Reizen, die sinds 2011 jaarlijks in Amsterdam wordt georganiseerd en het hele weekend duurt.
Het doel van de beurs is ‘een omgeving te scheppen waar het massatoerisme niet de toon aangeeft, maar waar selectief gekozen wordt voor kwaliteit en authenticiteit’. Het moet tegenwicht bieden aan de ‘meer commerciële' Vakantiebeurs in de Jaarbeurs in Utrecht, die later deze week plaatsvindt.
Zo kun je naar ‘Oeganda zoals je het nog nooit eerder zag, met lokale passie en persoonlijke aandacht’, skiën in Iran, of ‘Varen van Vlissingen naar Spitsbergen; op zoek naar de ijsbeer’. Opvallend veel aanbieders beloven ‘een ervaring door de ogen van de locals’.
Leerintveld, van reisbureau Grensloos Genieten, houdt in een afgeladen zaaltje van het Amsterdamse congrescentrum een presentatie over de Japanreizen die hij organiseert. ‘Je kunt ook op eigen houtje naar Japan’, geeft hij toe. ‘Maar dan kom je vooral met vragen terug. Het is een ingewikkeld land, en op internet staat veel onzin.’
Het is druk op de beurs. Gehuld in praktische kleding en op stevige schoenen struinen de bezoekers door de zalen, bekijken ze de glimmende folders en staan te dringen voor de ruimtes waar de presentaties plaatsvinden. ‘Mag je foto’s maken van de inheemse bevolking’, vraagt een vrouw op de informatiebijeenkomst over een boottocht door Congo.
‘Wij komen vooral om ons te oriënteren', zegt de 61-jarige José (‘liever geen achternaam in de krant’) uit Enkhuizen. ‘We denken aan een safari in Afrika, maar we willen absoluut geen file lopen met andere toeristen.’ Haar man, die net als José een korte rode jas draagt, knikt instemmend. ‘We willen op avontuur’, zegt hij lachend. ‘Maar wel met smaak.’
Je kunt je afvragen waarom je nog naar een vakantiebeurs zou gaan als ook online volop inspiratie is te vinden. Influencers op TikTok en Instagram bepalen in toenemende mate welke plekken in de wereld drukbezocht raken. Via internet is een reis bovendien makkelijk geboekt.
En dat is precies het probleem, zo klinkt het in Amsterdam. Op internet vind je geen ‘authentieke en unieke’ ervaringen. ‘Als je een bestemming googelt, kom je uit bij de grote spelers, die allemaal dezelfde instanttochten bieden’, aldus Boudewijn Richel, de man die de beurs sinds 2011 organiseert. ‘De kleine reisorganisaties die hier staan, belanden in de Google-resultaten op pagina 32.’
Ook reisgids Leerintveld benadrukt in zijn presentatie over Japan dat reizigers die buiten de gebaande paden willen treden, niets hebben aan internet. ‘De theeceremonies op Tripadvisor zijn toeristenklappers’, zegt hij. ‘Maar ik neem jullie mee naar ceremonies waar geen enkele blanke komt.’
Mary Nyaga, de in legergroen safaripak gestoken manager van reisbureau Ostrich Holidays, zegt zelfs last te hebben van influencers op sociale media. ‘Er gaan veel onwaarheden rond’, vertelt de Keniaanse vrouw. ‘Dan zie je zogenaamd filmpjes van geweld in Kenia, terwijl het beelden zijn uit Soedan. Dat wakkert angst aan.’
Ook in Kenia staan TikTok-rijen, weet Nyaga te vertellen. ‘Bijvoorbeeld voor restaurants waar je krokodil kunt eten.’ Onder deelnemers van haar safari’s is juist een tegengestelde beweging gaande: ‘Vroeger wilden mijn klanten de standaardroute volgen. Nu vragen ze steeds om onbekende bestemmingen.’
Wegblijven van de gebaande paden betekent in veel gevallen een vervuilende vliegreis. Dat lijkt de beursbezoekers niet te deren. Ook uit onderzoek van de ANWB blijkt dat verre reizen weer populairder worden onder Nederlanders: 26 procent van de respondenten zei ‘gedurende het jaar voldoende duurzame keuzes te maken, maar op vakantie even niet, want dan is het tijd voor ontspanning’. In 2023 was dat nog 23 procent.
De groep mensen die bereid is voor duurzaamheid te betalen, is geslonken van 17 naar 13 procent. Wild about Earth, het reisbureau van Valerie Van de Peer, richt zich op die 13 procent. ‘Reizen voor filantropen die op reis willen thuiskomen in de wereld’, staat op haar banner. ‘Ik bied reizen met positieve impact’, aldus Van de Peer terwijl ze een voorbijlopende man een visitekaartje in de hand drukt.
Via Van de Peer kun je meehelpen op een hondenboerderij in Groenland, of te voet schoolboeken brengen naar een school in de Himalaya. Ondanks de noodzaak te vliegen, beschouwt Van de Peer zichzelf als aanbieder van duurzaamheid. ‘Ik pleit voor minder frequent reizen en langer op een bestemming blijven’, legt ze uit. ‘Zodat je echt in dialoog kunt gaan met de lokale mensen.’
Er zijn vooral vijftigplussers op de beurs. ‘Dit type reizen vereist een bepaald budget’, aldus organisator Richel, die de hele dag op zijn witte Crocs door de zalen beent om te kijken of alles goed verloopt. ‘Jongeren organiseren hun reizen liever zelf. Dat kan natuurlijk, maar ze komen dan vaak niet verder dan platgelopen highlights.’
En highlights, zoveel is inmiddels duidelijk, daar moeten ze op deze beurs niks van hebben. Behalve dan de hoogtepunten van de lokale bevolking. ‘Als je goed wilt eten, moet je mijn advies opvolgen’, zegt Japankenner Leerintveld tegen zijn publiek. ‘Ik ken restaurants waar geen toeristen komen, maar waar Japanners voor in de rij staan.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant