Vleermuizen wachten tot ze de wind in de rug hebben voordat ze aan hun jaarlijkse migratie beginnen, stelt een nieuw Duits onderzoek. Die kennis kan volgens experts helpen de dieren te beschermen tegen hun grootste vijand: windmolens.
Lui kunnen we ze niet noemen, de vleermuizen die zich elk voorjaar opmaken voor een honderden kilometers lange trek naar het noorden.
Maar met tegenwind wegvliegen, daar beginnen de dieren liever niet aan. Bij voorkeur wachten ze tot de wind gedraaid is, om vervolgens met de luchtstromen mee te ‘surfen’, constateren wetenschappers van het Duitse Max Planck Institute of Animal Behavior.
Voor hun onderzoek bonden de wetenschappers 125 rosse vleermuizen in Zwitserland een zender van iets meer dan 1 gram op de rug, waarmee ze de vliegbewegingen van de vleermuizen volgden. De resultaten presenteren de Duitse wetenschappers donderdag in vakblad Science.
De rosse vleermuis behoort tot een van de grootste soorten die in Europa rondfladdert, en het is een van de weinige soorten die een jaarlijkse, vogelachtige trek aflegt. De tocht leggen de vleermuizen af in etappes, waarbij ze inspelen op veranderende weersomstandigheden.
Zo vertrekken ze vaak vlak voor het opsteken van een storm, leggen ze meer kilometers af tijdens warmere nachten, en breken ze hun vlucht regelmatig af wanneer ze met tegenwind te maken krijgen, schrijven de onderzoekers.
Waardevolle inzichten, die volgens de onderzoekers onder meer kunnen helpen vleermuizen te beschermen tegen hun grootste bedreiging: botsingen met windmolens, die elk jaar honderdduizenden vleermuizen de kop kosten.
Door de vliegroutes in kaart te brengen, kunnen wetenschappers voorspellen waar en wanneer vleermuizen in groten getale door windmolenparken heen vliegen. Uitbaters van de parken kunnen de windmolens vervolgens op het goede moment uitzetten, om slachtoffers te voorkomen, schrijven de auteurs.
In Nederland trekken vleermuizen vooral langs de kustlijn en de grote rivieren, vertelt veermuismigratie-onderzoeker Sander Lagerveld (Wageningen Universiteit), niet betrokken bij de studie. Daarom is er in ons land een extra mogelijkheid om slachtoffers te voorkomen: windmolens verder van de kust en de dijken plaatsen.
Hoewel de resultaten Lagerveld niet verrassen, is de Duitse studie volgens hem een mooie toevoeging aan de groeiende stapel vleermuismigratie-onderzoeken. ‘Vergeleken met vogeltrek, waar de wetenschap zich al meer dan honderd jaar mee bezighoudt, is over vleermuismigratie weinig bekend’, zegt hij.
Migrerende vleermuissoorten brengen de winter in het zuiden en westen van Europa door, vertelt Lagerveld. Ze paren tijdens de najaarstrek. De vrouwtjes bewaren het sperma vervolgens in hun lichaam, en kiezen zelf wanneer de bevruchting plaatsvindt. Na de winterslaap vliegen de vrouwtjes naar het noorden, om te bevallen en hun jongen van voedsel te voorzien. De mannetjes, die zich niet met de opvoeding bemoeien, migreren doorgaans niet over grote afstanden.
De methode die de Duitse onderzoekers hebben gebruikt, opent deuren voor nieuwe studies, schrijven de auteurs. De zender, die ongeveer 1 gram weegt en communiceert met ontvangers op de grond, maakt het mogelijk om vleermuizen over zeer lange afstanden te volgen.
Lagerveld, die voor zijn eigen onderzoek gebruik maakt van een ouder systeem, sluit zich daarbij aan. Wel laat de nauwkeurigheid van het nieuwe systeem volgens hem nog te wensen over. Dat zal veranderen wanneer het aantal ontvangers groeit, en wanneer de zenders nóg lichter worden, voorspelt hij.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant