Over het weglopen van Pieter Omtzigt bij het WNL-interview met Rick Nieman is het meeste wel gezegd. Een paar commentatoren meenden terecht dat niet het weglopen het nieuws was, maar Omtzigts ontboezeming dat er tijdens de formatie serieus gesproken was over de strafbaarstelling van koranbezit en moskeebezoek.
Ook waren draconische verhogingen van minimumstraffen en jarenlange celstraffen voor het bezetten van publieke ruimtes ter sprake gekomen – de dingen die ons nog te wachten staan kortom.
Dit weigerde hardnekkig nieuws te worden om de eenvoudige reden dat redacties het human interest-kantje zo pikant vonden en omdat het land intussen zo sterk naar rechts trekt dat niemand er nog van opkijkt dat de grootste partij de Koran en demonstraties wil verbieden.
Tijdens de kabinetsformatie kopte een krant dat ‘de onderhandelingen over de rechtsstaat zijn afgerond’ – en zo schuift Nederland in een staat van comfortabele verdoving steeds verder richting de autoritaire norm.
Het lijden van Omtzigt gedurende die onderhandelingen viel te begrijpen: er stond voor hem meer op het spel omdat hij zijn ziel probeerde te bewaren, die de anderen aan tafel nooit bezaten of al lang hadden verloochend.
Omtzigt, een man van de vreugde der wet, had kunnen weten dat je geen wedstrijd moet beginnen met iemand die zelfs de meest elementaire spelregels niet erkent. Hij richtte een partij op om het bestuur te hervormen maar kon niet anders dan verliezen van de anti-rechtsstatelijkheid – uit het marchanderen met extreemrechtse houwdegens komen de gematigde krachten altijd gehavend tevoorschijn. Omtzigt viel spot ten deel, Wilders werd politicus van het jaar.
Regeringsdeelname was een roekeloos besluit, ingegeven door een vreemd soort gijzeling. Hij zei het nog bij WNL: ‘Je kiest de verkiezingsuitslag niet’ – alsof hij daarom geen andere keuze had dan in een kabinet te stappen met de PVV. Zou GL-PvdA het grootst geworden zijn, dan had hij niet dezelfde plicht jegens het landsbelang gevoeld, omdat zijn kiezers gematigd links nu eenmaal verwerpelijker vinden dan extreemrechts.
Terwijl tijdens zijn ziekteverlof de ene na de andere NSC’er tot verlaat inzicht kwam en een streep in het zand trok, verklaarde zijn vervanger Nicolien van Vroonhoven dat ze nooit het huis verliet zonder haar morele kompas. Misschien, opperden wij hier thuis voorzichtig, moest ze er ook eens op kijken.
Over de auteur
Tommy Wieringa is schrijver en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Over het interview bij WNL ten slotte valt nog te zeggen dat het blijk gaf van een verbijsterend gebrek aan empathie. We keken niet naar een gesprek maar naar een wreed sociaal experiment. Omtzigt sloeg dicht op de vraag wat hij ervan vond dat uit vertrouwelijke onderhandelingen was gelekt dat hij emotioneel instabiel gedrag vertoonde. De interviewer informeerde niet of het wel ging maar vroeg waarom hij daar geen antwoord op had. Met een smartelijke expressie vroeg Omtzigt: ‘Mag ik even stoppen, één tel?’
‘Waarom wilt u stoppen?’
‘Ja, nou, mag ik…’
Hij keek geprangd naar de man tegenover zich, stamelde wat en vroeg toen: ‘Ja, mag het even, één tel?’ Maar in plaats daarvan stelde Nieman zijn volgende vraag. Omtzigt viel stil, plukte aan zijn sok (overspronggedrag), trommelde met zijn vingers en stond toen op om zich even terug te trekken.
‘Omtzigt loopt geëmotioneerd weg bij interview’ luidden unisono de koppen, terwijl er natuurlijk had moeten staan: ‘Rick Nieman is een lul.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns