Net als in 2014, toen MH17 werd neergehaald, lijken burgers van een internationaal passagiersvliegtuig slachtoffer te zijn van Russische oorlogsvoering. Bij de crash van het toestel van Azerbaijan Airlines liggen zaken voor Poetin anders: nu is een bondgenoot slachtoffer.
is buitenlandredacteur en voormalig correspondent in Moskou van de Volkskrant. Hij schrijft over Rusland, Oekraïne en de Kaukaus.
Een modern passagiersvliegtuig dat neerstort vlakbij de Russische grens, aanwijzingen van een aanslag, vermoedens van luchtvaartdeskundigen dat het toestel uit de lucht is geschoten met een Russische luchtdoelraket: de crash van vlucht Azerbaijan Airlines 8243 van vorige week woensdag vertoont gelijkenissen met de crash van Malaysia Airlines 17, ruim tien jaar geleden.
Net als in 2014, toen een toestel met 298 passagiers boven oorlogsgebied in Oekraïne werd neergehaald met een Boek-raket van het Russische leger, lijken burgers aan boord van een internationaal passagiersvliegtuig slachtoffer te zijn geworden van Russische oorlogsvoering. 38 van de 67 inzittenden kwamen om.
Maar er is een groot verschil: voor het neerhalen van MH17 zei de Russische president Vladimir Poetin nooit sorry, voor AZAL8243 wel. Afgelopen zaterdag, drie dagen na de crash, belde Poetin de Azerbeidzjaanse president Ilham Aliëv op en ‘bood zijn verontschuldigingen aan’, meldt het Kremlin in een persbericht. Waarom nu wel?
Poetin staat niet bekend als een leider die fouten toegeeft of verantwoordelijkheid erkent voor geweld. Al ruim tien jaar ontkent hij oorlog te voeren tegen Oekraïne. De enige fout die hij naar eigen zeggen maakte wat betreft Oekraïne, is dat hij de ‘speciale militaire operatie’ eerder had moeten beginnen, zei hij vorige week op de Russische televisie.
Oekraïne en diens westerse bondgenoten zijn makkelijke doelwitten voor Poetin. Wat er ook misgaat in Rusland, Oekraïners en westerlingen krijgen de schuld. Zo ook bij vlucht MH17, die volgens Russische staatsmedia door Oekraïne of de Amerikaanse geheime dienst zou zijn opgeblazen.
Bij de crash van het toestel van Azerbaijan Airlines liggen de zaken anders: nu is een bondgenoot slachtoffer. De meeste inzittenden kwamen uit Azerbeidzjan, een land dat een steeds belangrijkere handelspartner voor Rusland is sinds Poetins grootschalige oorlog tegen Oekraïne. Het vliegtuig, dat onderweg was van de Azerbeidzjaanse hoofdstad Bakoe naar de Russische stad Grozny, was bovendien van de nationale luchtvaartmaatschappij van Azerbeidzjan. Ook Kazachstan, waar het vliegtuig neerkwam, is een bondgenoot.
De Azeri’s maakten de Russen snel duidelijk dat zij complottheorieën, zoals Rusland die ook verspreidde over MH17, niet accepteren. Terwijl de Russische luchtvaartautoriteit nog sprak van ‘een botsing met vogels’ en Russische staatsmedia het hadden over ‘mist’, lekten Azerbeidzjaanse functionarissen de eerste resultaten van het onderzoek naar de crash aan internationale media: het toestel is neergehaald met een Russische Pantsir-S-luchtdoelraket, aldus de Azeri’s.
Ze stellen dat Rusland het vliegtuig beschoot boven de provincie Tsjetsjenië, waarna de Russische autoriteiten de piloten opdracht gaven om uit te wijken naar Kazachstan, waar het toestel vlak voor het vliegveld van Aqtau neerstortte.
De bewijslast wijst overduidelijk naar Rusland, stellen luchtvaartdeskundigen. Op beelden is te zien dat het wrak tal van kleine perforaties vertoont die veroorzaakt worden door luchtdoelraketten (en niet door vogels of mist), overlevenden spreken van een ontploffing tijdens de landingspoging boven Rusland. Bovendien zeiden de lokale autoriteiten in Tsjetsjenië vlak voor de crash bezig te zijn Oekraïense drones uit de lucht te schieten.
Met zijn verontschuldiging aan Aliëv lijkt Poetin zijn band met de Azerbeidzjaanse president te willen redden. Maar Poetin zei sorry op zijn Poetins: hij bood verontschuldigingen aan zonder verantwoordelijkheid op zich te nemen. Hij excuseerde zich voor ‘het tragische ongeluk dat plaatsvond in het Russische luchtruim’, aldus het Kremlin.
Aliëv neemt daar geen genoegen mee, maakte hij zondag duidelijk in een interview op de Azerbeidzjaanse staatstelevisie. Hij zei dat hij drie dagen lang ‘helaas niets had gehoord uit Rusland, behalve wat absurde theorieën’. Hij zei bovendien dat het vaststaat dat het vliegtuig ‘is neergeschoten door Rusland’ en dat hij drie zaken eist van het Kremlin, waarvan er slechts één is ingewilligd met Poetins verontschuldiging.
‘Ten tweede moet Rusland schuld bekennen’, aldus Aliëv. ‘Ten derde moeten de verantwoordelijken worden gestraft, strafrechtelijk worden vervolgd, en moet er schadevergoeding worden betaald aan de Azerbeidzjaanse staat, net als aan de gewonde passagiers en bemanningsleden.’ Aliëvs boodschap is duidelijk: wil Poetin bondgenoten overhouden, dan moet hij bij dit neergehaalde passagiersvliegtuig wél door de knieën.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant