Basketballer Worthy de Jong werd door een historisch sportmoment in Parijs opeens een bekende Nederlander. Aan het einde van 2024 doet de olympisch kampioen zijn gouden schot nog een keer na voor NU.nl. "Bizar dat één moment zoveel kan losmaken."
De Jong haalt op de voorlaatste vrijdag van het jaar twee witte schoenen uit een linnen tas. "Ik heb ze niet meer gebruikt sinds de Olympische Spelen", zegt hij, terwijl hij de Nike-sneakers aantrekt.
Het is precies 137 dagen geleden dat de 3x3-basketballer geschiedenis schreef op het Place De La Concorde in hartje Parijs. Met een fraaie tweepunter in de laatste seconde van de verlenging van de finale zorgde De Jong voor de eerste olympische basketbaltitel voor een Nederlandse ploeg.
Dat schot, dat zijn leven in één klap totaal veranderde, gaat De Jong proberen te reproduceren voor de NU.nl-camera. We zijn in de Paper Dome in de Bijlmer. De flat waarin hij opgroeide is een paar honderd meter verderop, net als het veldje waarop hij leerde basketballen.
Het gebouw, waarvan De Jong ambassadeur is, moet vanaf de opening in maart een buurthonk worden voor de lokale jeugd. Maar op deze wintermiddag is het vooral erg koud in de wel overdekte, maar niet verwarmde hal.
De Jong had een korte broek meegenomen, maar die laat hij in de tas. In een beige tuinbroek met daaronder een witte hoody doet hij even of hij weer in Parijs is: een dribbel naar rechts, een pas naar voren en dan twee snelle stappen naar achteren. Tijdens het schot springt hij weg van de basket.
Zijn eerste pogingen zijn allemaal te kort. "Ik begin te denken dat de basket te ver staat", grapt De Jong. Bij zijn zevende schot is het raak, zoals in onderstaande video te zien is. "Alsjeblieft", zegt De Jong met een flauwe glimlach. "Zo gaat het in de realiteit."
(De tekst gaat verder onder de video)
Ruim vier maanden eerder, op 5 augustus in Parijs, staan er nog acht seconden op de schotklok als De Jong de bal krijgt van teamgenoot Arvin Slagter. Op onderstaande afbeelding is de te zien waar de zes basketballers zich op dat moment bevinden op het veld.
Thuisland Frankrijk is in de olympische finale net op een 17-16-voorsprong gekomen door een lay-up van Timothé Vergiat. Ruimte om te overleggen met zijn teamgenoten Slagter en Dimeo van der Horst is er niet. Maar De Jong neemt wel heel even de tijd om na te denken over de belangrijkste acht seconden uit zijn sportcarrière.
"Normaal heb je geen schotklok aan de zijkant van het veld, maar nu stond die er wel", zegt hij. "Daardoor kon ik over mijn linkerschouder precies zien hoeveel tijd ik nog had en goed inschatten hoelang ik kon wachten om mijn actie te maken."
De Jong begint met nog drie te seconden te gaan met zijn dribbel. "Toen ik de bal kreeg, was het voor mij niet meteen duidelijk dat ik voor een tweepunter zou gaan. Maar ik had niet veel tijd om naar de basket gaan. Bovendien was het daar druk. Dus ik ging naar een open plek op het veld, waar ik me comfortabel voel."
Wat De Jong doet, heet in basketbaltermen een step-back jump shot. Het is een schot dat de afgelopen jaren erg populair is geworden. "Het zit in mijn backpack", vertelt hij. "De druk van zo'n specifiek moment als in Parijs kun je niet trainen, maar het voetenwerk wél. Onze trainer is er ongekend goed in om zo'n actie in stukjes op te breken. Ik heb het elke week getraind en daardoor is het een habit geworden."
De schotklok staat op één seconde als De Jong omhoog gaat en de bal richting de basket schiet. Op onderstaande afbeelding is te zien hoe de situatie op het veld op dat moment is.
Basketballers weten bij het loslaten van de bal vaak of het een goed schot wordt. "Maar deze keer wist ik niet meteen of hij raak zou gaan", zegt De Jong. "Ik voelde dat het schot de goede lijn had, maar ik wist niet of hij te hard of te zacht was."
Op het gezicht van De Jong is geen euforie af te lezen als de bal feilloos door het netje ploft. Terwijl zijn teamgenoten op hem springen en dolgelukkig aan hem hangen, lijkt De Jong verstijfd. "Dat wás ik ook", zegt hij.
"Ik had nooit gedroomd van de Olympische Spelen, laat staan van olympisch goud. Dus ik wist niet welke emoties ik aan dit moment moest geven. Ik was helemaal blank. Ik voelde de blijdschap wel, maar toonde dat niet."
Na een seconde of twintig volgt er toch een oerkreet van De Jong. Vervolgens loopt hij naar de zijkant van het veld, waar hij de felicitaties krijgt van prinses Amalia, de Spaanse koning Felipe VI en voormalig NBA-sterren Pau Gasol en Dirk Nowitzki.
"Ik wist niet dat het de Spaanse koning was naast Amalia. Ik dacht dat een heel rijke man een mooi kaartje had gekocht", zegt De Jong lachend. "Maar ik had de prinses gezien en daarna kwam mijn opvoeding naar boven. Ik dacht: nu moet ik ook netjes het rijtje af en iedereen de hand schudden."
Aan het einde van dat rijtje komt De Jong een van zijn helden tegen: NBA-legende Carmelo Anthony. "Mijn moeder woont nog steeds in dezelfde flat als vroeger. Geen idee hoe de tape het zo lang heeft volgehouden, maar als je daar nu mijn kamer in loopt, hangt er een poster van Carmelo. Dat ik op dat moment, als olympisch kampioen, een van mijn idolen ontmoette… Daarmee kwam alles full circle."
(De tekst gaat verder onder de video)
Het schot maakte De Jong niet alleen olympisch kampioen. Hij was in één klap een bekende Nederlander. "Toen ik na de olympische finale voor het eerst mijn telefoon vastpakte, was hij gloeiend heet", vertelt De Jong. "Ik had zóveel berichten gekregen. Ik heb nu nog steeds zeker honderd ongelezen gesprekken op WhatsApp. Bizar dat één moment zoveel kan losmaken."
De Jong was de afgelopen maanden te zien in talloze tv-programma's. Hij mocht een prijs uitreiken op het Gouden Televizier-Ring Gala, had samen met ploeggenoten Jan Driessen en Slagter een rolletje in Het Sinterklaasjournaal en de 3x3-basketballers werden op het Sportgala van NOC*NSF uitgeroepen tot Sportploeg van het Jaar.
"Er zijn zoveel dingen bijgekomen, dat mijn 2024 een soort film lijkt", zegt De Jong. "Maar als je dit script zou lezen, zou je zeggen: waar gaat het slecht dan? Er moet toch ook een kleine dip ergens in de film zitten."
De Jong zegt ja tegen bijna al zijn nieuwe mogelijkheden. "Ik moet ook eten, daar ben ik eerlijk in", zegt hij lachend. Maar minstens net zo belangrijk vindt hij het grotere platform dat hij nu heeft en de maatschappelijke impact die hij daarmee kan hebben.
"Deze Paper Dome is een mooi voorbeeld", zegt De Jong aan het einde van het gesprek in zijn oude buurt in de Bijlmer. "Wij hebben afgelopen zomer geschiedenis geschreven in Parijs. Maar hoe mooi is het dat we tegelijkertijd ook kansen hebben gecreëerd voor de toekomst. Als ik iets kan achterlaten dat nieuwe generaties kan inspireren of motiveren, dan is dat meer waard dan het geld en de fame."
Source: Nu.nl sport