De energieminister van Qatar dreigde gisteren met het stopzetten van leveringen van vloeibaar gas (lng) aan de EU. Dat deed hij naar aanleiding van een nieuwe Europese wet waardoor bedrijven rekening moeten houden met misstanden zoals milieuvervuiling en uitbuiting. De houding van Qatar kan slecht uitpakken voor de Europese Unie, want het land levert een deel van het gas waar wij in de winter op rekenen om bijvoorbeeld huizen mee te verwarmen.
Toch heeft het dreigement geen onmiddellijke gevolgen voor de inwoners van Europa, zeggen verschillende energiedeskundigen tegen de NOS. Op de lange termijn zou Qatar kunnen besluiten om contracten voor de afname van lng niet te verlengen, maar de woorden van de minister zijn nu vooral een signaal aan Europa.
De Europese landen importeren de grondstof uit de hele wereld, zoals uit de Verenigde Staten, Afrikaanse landen als Algerije en zelfs nog een deel vanuit Rusland. Behalve uit Qatar komt er ook gas uit andere landen in het Midden-Oosten, zoals Oman.
We moeten het dreigement van de Qatarese minister wel serieus nemen, zeggen de deskundigen. Qatar is wereldwijd een van de grootste leveranciers van lng. Europese landen, waaronder Nederland, kunnen niet zomaar zonder. Veel industrieën en huishoudens zijn nog afhankelijk van gas.
"Wat willen we anders in de EU dan lng?", vraagt Jilles van den Beukel, verbonden aan het Haagse Centrum voor Strategische Studies (HCSS), zich af in het NOS Radio 1 Journaal. "Lng is steeds belangrijker geworden voor Europa nu Russisch gas is weggevallen. Qatar is voor de EU de tweede leverancier, na de VS. Het probleem voor de EU is: wat betreft de gassituatie hebben we geen poot om op staan."
"De zogenoemde anti-wegkijkwet is nog niet van kracht: hij moet de komende jaren worden doorgevoerd in de 27 EU-landen. Met dit soort dreigementen probeert Qatar dat proces te beïnvloeden, de wet alsnog af te zwakken of uitstel af te dwingen.
Ook binnen de EU is die druk er. Het argument is dan dat de wet tot veel extra regels leidt, terwijl de nieuwe Europese Commissie juist heeft beloofd snel met wetgeving te komen die voor minder bureaucratie moet zorgen.
De EU-ambities om klimaatneutraal te worden in 2050 en te vergroenen staan in Brussel regelmatig op gespannen voet met andere verlangens, bijvoorbeeld om zekerheid te hebben dat voldoende energie wordt geleverd.
Groene partijen zeggen dat we daarom zouden moeten stoppen met fossiele brandstoffen en veel sneller moeten overstappen naar duurzame energie. Maar bij de Europese verkiezingen in juni hebben rechtse partijen juist gewonnen.
Zij hebben op dit moment de wind mee: je ziet dat allerlei natuur-en klimaatwetgeving die al aangenomen is ter discussie komt te staan. Zo wordt ook gemorreld aan de anti-boskapwet en de wet om vanaf 2035 geen nieuwe auto's met verbrandingsmotor meer te verkopen.
Dat ziet Qatar natuurlijk ook. Door te zeggen dat ze geen lng meer willen leveren als ze zich aan de wet moeten houden, raken ze een gevoelige snaar. Voorlopig zien ze het in Brussel vooral als manier van Qatar om te onderhandelen over hun opties."
Er is ook een keerzijde voor Qatar, zegt René Peters, energiespecialist bij onderzoeksbureau TNO. Het land is voor een groot deel economisch afhankelijk van de export van fossiele brandstoffen. Als er geen verkoop meer richting Europa gaat, moet er bijvoorbeeld in Azië meer worden verkocht. Ook wil Amerika meer gas verkopen aan de EU. "We zitten nog niet klem vanwege Qatar", zegt Peters.
Van den Beukel: "Het is handel die ze niet zomaar zullen stopzetten, daarvoor is de EU te belangrijk. Ze willen vooral een punt maken. Ze zijn in Qatar gevoelig voor opgeheven vingers vanuit de Europese Unie."
De financiële markten reageren nauwelijks op het dreigement van Qatar: de inkoopprijs op de gasmarkt is niet enorm toegenomen of hoger dan andere dagen. Dat komt doordat lng-contracten worden afgesloten voor de lange termijn: een periode van twintig jaar of langer.
Economie
Deel artikel:
Source: NOS nieuws