Sifan Hassan verbaasde in Parijs de wereld door olympisch kampioen op de marathon te worden. Daarna raakte ze haar hardloopschoenen maandenlang niet aan. Een interview met de Sportvrouw van het Jaar over het echte leven, spierpijn en premier Dick Schoof.
Haar mooiste gouden medaille ligt ingelijst op de grote tafel. Op de bijgevoegde foto staat Hassan met een Nederlandse vlag om haar schouders op het Esplanade des Invalides in Parijs, vlak na de finish van de olympische marathon.
Hassan kijkt er niet naar als ze begin december een conferentiezaaltje van het kantoor van haar managementbureau in Nijmegen in loopt. De topatlete woont al jaren deels in de Verenigde Staten en Ethiopië, maar is nu meerdere weken in Nederland. Dat betekent dat haar dagen zijn volgepland met sponsoractiviteiten, talkshows en interviews. Ze heeft een half uur voor NU.nl. Daarna volgt nog een gesprek met The New York Times.
"Aan het einde van het jaar leef ik even het echte leven", zegt Hassan, als ze is gaan zitten en een slok van haar koffie heeft genomen. "En dat is goed, want ik kan niet tot mijn tachtigste topsporter zijn. Dus dit is een mooie oefening voor later."
De Nederlandse neemt na een seizoen altijd de ruimte om te ontladen. Om even niet aan trainen, hardlopen of wedstrijden te denken. Maar dat 'echte leven' duurde deze keer wel erg lang. Na haar wonderbaarlijke zege bij de olympische marathon op 11 augustus in Parijs rende ze vier maanden geen meter. "Kijk, mijn gezicht wordt al wat dikker", grapt ze.
Twee dagen voor het interview trok ze voor het eerst haar hardloopschoenen weer aan. De vrouw die tijdens de Spelen 62,195 wedstrijdkilometers in tien dagen liep, had nu moeite met een rondje van amper dertig minuten door de bossen bij Nijmegen.
"Het was zó zwaar", lacht Hassan. "Ik was moe, had moeite met ademhalen en overal spierpijn. Maar het is goed dat ik nu weer weet: het is niet makkelijk om topsporter te zijn. Dus ik moet dankbaar zijn voor al mijn successen."
Heb je in die vier maanden geen énkele keer de neiging gehad om een rondje te lopen?
"Nee. Ik weet niet hoe dat komt. Misschien door de blijheid. Ik heb in Parijs, dicht bij Nederland, goud gehaald op de king van de lange afstanden, de marathon. De vreugde daarover zat zó diep bij mij."
"Het komt ook door een les die ik geleerd heb na de Spelen van Tokio (Hassan won daar in 2021 twee keer goud en één keer brons, red.). Toen begon ik meteen met nieuwe doelen stellen, waardoor ik mezelf te veel pushte. Vervolgens duurde het bijna een jaar om weer op te gang te komen met mijn trainingen. Door Tokio wist ik dat ik nu eerst mijn hoofd moest laten herstellen."
Je bent pas weer begonnen met lopen toen je er écht klaar voor was?
"Ja. En niet omdat het moest."
"Ik heb elk jaar wel tijd voor familie en vrienden. Maar dat was nooit zonder stress. Nu heb ik tegen mezelf gezegd: doe wat je wil doen. Geniet ervan. Word lui. Ga later naar bed en sta later op. Ga winkelen. Ga wandelen. En vooral: geef de mensen die het dichtst bij je staan écht de tijd."
Wat leverde dat op?
"Een betere verbinding met de mensen die er altijd voor mij zijn. Mijn beste vriendin heb ik de afgelopen twee jaar bijna niet gezien. Zij heeft kinderen en die vragen altijd: 'Ik snap het niet. Waarom zien jullie elkaar nooit?' In de weken na Parijs konden we samenzijn en praten zonder dat ik iets anders moest."
"Wij sporters maken vaak de fout dat we meteen doorgaan. Maar soms is het goed om het succes te vieren met de mensen om je heen. Om te zeggen: 'Jij bent belangrijk voor mij. Ik had het druk met mijn sport, maar daar hoeft het niet áltijd om te draaien. Nu ben ik hier voor jou, want jij zit in mijn hart.'"
Is de periode na de Spelen daarom voor jou net zo waardevol geweest als de Spelen zelf?
"De afgelopen vier maanden voelden voor mij als de prijs voor het winnen van goud. Ik had die tijd verdiend."
Toen Hassan op de zondagochtend voor de olympische marathon opstond na een korte nacht, dacht ze maar één ding: wat ben ik stom geweest.
Het winnen van de klassieke afstand was haar grote droom. Maar Hassan had het zich, zoals gebruikelijk, niet makkelijk gemaakt door voor de marathon ook nog de 5 en 10 kilometer op de baan te lopen. De keuze voor die unieke trilogie leverde haar veel bewondering én twee bronzen medailles op. Maar het zorgde ook voor veel twijfels.
"In de voorbereiding op de Spelen dacht ik de ene dag: ik ben goed, het gaat lukken", vertelt Hassan. "En dan had ik de volgende dag het gevoel dat ik niks waard was. Want ik ben ook menselijk."
Alle twijfels vielen pas weg op 200 meter van de finish van de race van 42,195 kilometer door Parijs. Met een indrukwekkende sprint schudde de Nederlandse haar laatste concurrent Tigst Assefa van zich af. Hassan: "Toen ik over de streep kwam en goud had, dacht ik: hoe heb ik dit gedaan?"
Heb je inmiddels een antwoord op die vraag?
"Ik denk dat veel mensen grote doelen in hun hoofd hebben, maar vaak durven ze niet. Omdat ze bang zijn om fouten te maken. Het is niet alsof ik speciaal ben. Het gaat er niet om dat ik zo getalenteerd ben, zo slim train, zo hard werk. Ik ben net als iedereen. Maar ik dúrf gewoon."
Waarom durf jij het wel?
"Ik ben nieuwsgierig, dat zit in mij. En ik denk dat ik al aardig wat uitdagingen in mijn leven gehad heb. Ik kom uit Ethiopië en ben in Nederland gaan wonen, toen ik jong was. Ik vond het hier fantastisch, maakte nieuwe vrienden. En vervolgens moest ik een paar jaar geleden besluiten of ik dat achter wilde laten en naar Amerika wilde verhuizen."
Je hebt al zo veel uitdagingen gehad dat een combinatie van drie afstanden niet zo groot meer voelde?
"Het voelde echt wel groot. Ik ben ook superbang geweest. Maar ik heb nooit gedacht: ik kan het niet. Ik dacht: er is maar één manier om erachter te komen en dat is door het te doen."
"Toen ik jong was, moest ik veel zelf oplossen. Ik heb daardoor veel fouten gemaakt. Maar ook geleerd dat dat niet het einde van de wereld is. Ik vind dan ook: laat kinderen zichzelf uitdagen. En laat ze leren dat een fout maken normaal is."
Dit pleidooi over een onderwerp dat haar altijd na aan het hart heeft gelegen - de jeugd helpen - bewijst dat Hassan zich steeds vrijer voelt om zich uit te spreken. Begin december, nadat ze was uitgeroepen tot beste atlete ter wereld, uitte ze bij de NOS haar onvrede over de voorgestelde bezuinigingen op sport door de Haagse politiek.
"Ik was na de Spelen zó trots op Nederland", vertelt Hassan in de conferentiezaal in Nijmegen. "Als klein land waren we zesde geworden op de medaillespiegel. En toen hoorde ik opeens dat de politiek minder geld in sport gaat stoppen. Ik dacht: ze waarderen het niet, dat is niet goed."
Sinds wanneer heb je het gevoel dat je een voorbeeldfunctie hebt? Dat je invloed hebt?
Lachend: "Tja, als je olympisch kampioen op de marathon wordt…"
"Ik wil me positief uitlaten, zeker nadat premier Dick Schoof in zijn eerste speech mijn naam noemde. Er zitten veel dingen in mijn hoofd, maar ik ben niet altijd even goed in ze uitspreken. Maar door te praten komt dat wel. Ik wil mensen helpen, zorgen dat ze in beweging komen. En dat kan ik nu ook hardop zeggen."