Dit is dus een ‘doorbraaklocatie’ – gevaarlijke naam voor een polder onder zeeniveau, zeker op zo’n regenachtige dag. Moeilijk voor te stellen dat hier duizenden huizen komen, een ‘landschapstad’ zoals de tekenaars en rekenaars het noemen. Gevat in artistieke impressies met alleen maar gelukkige mensen; in nieuwbouwplannen is het altijd mooi weer, heeft iedereen vrij, lopen we hand in hand met respect voor plant en dier.
Alles is daar altijd af. Maar vooralsnog zie ik alleen wat doorweekte schapen.
Na lang praten over woningbouw is Utrecht Rijnenburg nog steeds wat het was: met watergangen doortrokken boerenland in de oksel van twee snelwegen. Uitgelopen knotwilgen, de verspreide huizen alleen bereikbaar over bruggetjes. Daarachter komt opdringerig de stad omhoog: per 2035 gaan ze bouwen, bouwen, bouwen. Dat is het plan.
Over de auteur
Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Drie ‘doorbraaklocaties’ wees woonminister Mona Keijzer aan. Dat daar al decennia wordt gesoebat over wel/geen/hoe dan duizenden huizen, dat er geen geld voor is en dat het eigenlijk plannen van haar voorgangers zijn, vertelt ze er wijselijk niet bij. Even wijselijk ontwijkt ze de juiste term.
De Vinex is dood, lang leve de Vinex. Ze zijn terug, de schijnbaar monotone slaap- en echtscheidingswijken waar volgens Sander Schimmelpenninck alleen maar domme rechtse mensen wonen. Maar nu onder een nieuwe naam.
De Vinex is dood, lang leve de Novex; zeventien plekken in het land waar ‘onder regie van de overheid hele nieuwe wijken en stadsdelen’ komen. Zoek de nul verschillen.
Met de Vinex is niks mis, ik woon er zelf al twintig jaar tot tevredenheid, het gezeur erover komt van ontevreden mensen. Je leert er wel het verschil kennen tussen wens en werkelijkheid: volgens de folders was mijn wijk in 2012 klaar, inmiddels zijn we net over de helft. Vinexmensen weten: niet de jaloerse vooroordelen zijn het probleem, maar de tijd. Tekenaars en rekenaars hebben die in overvloed, de mensen die huizen willen niet.
Op klompen en in overall maakt Gerard van Schaik de rauwe-melktap schoon in een schuurtje van de boerderij in de nieuwbouwpolder. Duizenden huizen, ja, ‘er wordt wel meer gezegd in de politiek’. En daar gaat het alweer over ‘de stikstofwaanzin’ en politici die ‘d’r eigen knap in de wielen rijden’, want bestuurders mogen zich duizenden huizen wensen, ‘op papier kun je alles bedenken, zonder een beetje realiteitszin kom je er niet’.
Het waterschap waarschuwde vier jaar geleden nog dat dit een diepe polder is, kwetsbaar voor een doorbraak van de Lek of de Hollandse IJssel, maar over dat gevaar hoor je niemand meer. In een mooie reportage, met de wethouder in het weiland, beschreef verslaggever Maartje van Hoek het wonderlijke optimisme dat soms bezit neemt van bestuurders: ze gaan dan in het buitenland naar wijken kijken en thuis vergezichten schetsen: ‘supersnelle metro’s’, ‘overal buitenspelen’, ‘een roeibaan’.
Het is de manier waarop fractieleiders Rob Jetten (D66) en Pieter Heerma (CDA) vier jaar terug feestelijk begonnen over Almere Pampus, een grote lap overheidsgrond die klaarligt voor tienduizenden huizen, met ‘pijlsnelle metro’s’ naar Amsterdam. Daarna gebeurde niets. Nou ja, de vlakte werd volgezet met megawindturbines.
De werkelijkheid is geen artistieke impressie. Gerard van Schaik zegt: ‘Hier is de infrastructuur de bottleneck’. Heel dat zompige polderland moet eerst van wegen worden voorzien, van elektriciteitskabels en riolering en rails. Tegen die tijd hebben de bestuurders allang een nieuwe baan.
Wonen was een verkiezingsthema, maar woonminister Mona Keijzer weet dat ze politiek weinig te winnen heeft bij het bouwen van ‘flexcity’s’. Het lukte haar in de Tweede Kamer niet eens de nestkastjes uit nieuwbouwhuizen te weren. Gelukkig vond ze een beter onderwerp om in het nieuws te blijven: een rechtszaak over moslim-antisemitisme.
Lang leve de Vinex – over mijn eigen wijk kan ik nog zeggen dat er geen supersnelle metro kwam, wel een trage tramlijn. Het groen moesten we zelf planten, de roeibaan is eigen initiatief, net als de bibliotheek annex buurthuis, de voetbalclub, de wijktuin en de kunstuitleen.
Iedereen is gelukkig en dat hebben we zelf gedaan: best een aardige kerstgedachte.
Columnisten Toine Heijmans, Ana van Es en Aaf Brandt Corstius zijn de komende twee weken met reces.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns