Ivo Landman
redacteur Online
Ivo Landman
redacteur Online
Planet Earth is blue, and there's nothing I can do. David Bowie schreef in 1969 al over Major Tom, een astronaut die is gestrand in de ruimte en niet meer terug kan. Zo dramatisch ligt het niet voor de Amerikaanse ruimtevaarders Sunita Williams en Barry Wilmore, maar feit is dat ze voor de zesde keer te horen hebben gekregen dat hun terugvlucht is uitgesteld.
Hun missie van oorspronkelijk ruim een week zal nu zeker zo'n negen maanden duren, tot eind maart. Hoe gaan ze daarmee om?
Maar eerst de feiten op een rij. Hun Boeing-capsule vertoonde gebreken, waardoor ze nu terug moeten met een SpaceX-capsule. Dat kan echter pas pas als de aflossing is gearriveerd, en die loopt vertraging op door extra werk aan een nieuwe capsule, meldt NASA.
André Kuipers maakte in 2012 iets soortgelijks mee. Zijn terugkeer uit het ISS, werd na vijf maanden met anderhalve maand uitgesteld omdat er problemen waren met de Russische raket die hem en zijn collega's moest ophalen. "Eventjes vond ik dat vervelend", herinnert hij zich. "Want ik had mijn zoontje, die was toen 4, beloofd voor zijn verjaardag terug zou zijn. Maar daarna vond ik het niet erg. Er was genoeg te doen, en de mooiste foto's en filmpjes heb ik vooral in die laatste weken gemaakt."
Een terugblik op de tweede ruimtevlucht van André Kuipers:
Williams en Wilmore zitten ook niet stil, benadrukt de Nederlandse astronaut. Williams is zelfs tijdelijk commandant. "Er is altijd van alles te doen, onderhoud, reparaties en ook experimenten, die hebben ze niet voorbereid, maar ze sturen de instructies naar boven. Ik was ook niet getraind om de eerste SpaceX-vrachtcapsule aan het ISS te koppelen. Dat zou eigenlijk iemand anders doen."
Kuipers kent de twee gestrande astronauten. "Sunita was mijn reserve voor mijn tweede vlucht. Ze is een heel opgewekt type en ze kent het klappen van de zweep. Je weet dat het erbij hoort, dat vluchten plotseling kunnen worden uitgesteld. Dat is vooral voor het thuisfront lastig."
Van onderzoekers in bases op de Zuidpool is bekend dat het overwinteren tijdens de lange poolnacht, als er niet gevlogen kan worden soms zwaar valt. Maar er ontstaat ook een sterke band, en dat is in het ISS niet anders. "Op een gegeven moment is het je huis geworden. Je leeft daar. Kerst vier je samen, heel gezellig, er zijn kerstspullen aan boord, dus je maakt er wat van."
Fysiek is het een ander verhaal. Langdurige ruimtevluchten eisen een zware tol van het lichaam. Dat geldt zeker voor astronauten op gevorderde leeftijd zoals Williams (59) en Wilmore (61). "Met het ouder worden krijg je botontkalking, spiervermindering, cardiovasculair wordt het wat minder en je immuunsysteem wordt minder effectief", somt Jack van Loon op. Hij is onderzoeker bij de VU Amsterdam en gespecialiseerd in de fysieke effecten van ruimtevaart. Al die zaken worden verergerd door gewichtloosheid en er komen nog andere kwalen bij zoals veranderingen in de hersenen, problemen met het gezichtsvermogen en verhoogde kans op trombose.
Die schade kunnen ruimtevaarders tegengaan met intensief sporten, en dat is in ieder geval Williams wel toevertrouwd. Ooit liep ze een volledige marathon op een loopband in het ISS. "Sommige astronauten trainen zo fanatiek dat ze nauwelijks last hebben van bot- en spiervermindering", weet Van Loon. "Maar dat zijn wel uitzonderingen."
Suni en Butch, zoals ze inmiddels bekend zijn, zeggen zelf dat ze het goed maken. Begrijpelijk, zegt de onderzoeker. "Natuurlijk zet je voor de camera je vrolijk petje op. Maar het psychologische en sociale aspect is er natuurlijk wel. Je kunt bellen, zelfs videobellen aan boord van het ruimtestation, maar ik kan me voorstellen dat ze op een gegeven moment echt wel weer terug willen."
En als ze terugkomen, zullen ze de zwaarste klap krijgen, want na zo'n lange vlucht kunnen veel ruimtevaarders nauwelijks nog lopen. Astronaut Scott Kelly, die een jaar in het ISS verbleef, klaagde over opgezwollen benen en zere gewrichten. Ook André Kuipers moest na zijn tweede ruimtevlucht revalideren.
Toch zou hij onmiddellijk tekenen voor een derde, zelfs als die tien maanden zou duren. "Er is inmiddels natuurlijk een nieuwe generatie die het stokje heeft overgenomen. Maar als ze me bellen, ben ik weg."
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws