Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Elke gemeente had zo haar eigen zwarte dag. Den Haag had afgelopen week de aanslag aan de Tarwekamp, Utrecht had de kerstpakkettengate.
Het ziekenhuis UMC Utrecht maakte bekend dat de twaalfduizend medewerkers een pannenkoekenset als kerstpakket krijgen. Er was massale verontwaardiging. Niemand had een idee wat ze zich daarbij moesten voorstellen. Want pannenkoeken bakken kan ook in de gewone koekenpan met een kom voor het beslag.
Er brak nog net geen staking uit, maar het was duidelijk hoe gevoelig het kerstpakket ligt bij het personeel. Het wordt gezien als een persoonlijke blijk van waardering. Er is voor een keer geen onderscheid tussen de directeur en de ‘koffiejuffrouw’ of ‘koffiejongeman’. Weliswaar is het belastend om een onhandig grote doos op de bagagedrager van de fiets te binden of daarmee zwetend in een overvolle tram of trein te stappen. Maar dat kleine leed wordt op de koop toe genomen. Het leukste is het pakket te openen in het eigen gezin, waarbij sneren worden afgewisseld met oh’s en ah’s.
Mensen kunnen enorm over de inhoud van de doos (pasteitjes, servetten, pretzels, wafelrollen en chutneys) klagen, maar een dergelijk pakket wordt meer op prijs gesteld dan een financieel douceurtje of bon waarmee je zelf in een webshop moet kiezen.
De inhoud van het pakket is wekenlang gespreksonderwerp aan de koffieautomaat. Het vergroot de betrokkenheid en onderlinge band. Dat er producten in zitten die in een keukenkastje belanden en enkele jaren later ver over de houdbaarheidsdatum worden teruggevonden, maakt niet uit. Het kerstpakket is de nuttigste uitwas van de weggooimaatschappij.
Consumentenpsycholoog Patrick Wessels zei in De Gelderlander dat onderzoek heeft uitgewezen ‘dat we van kerstpakketten echt gelukkig worden’. Op voorhand zeggen mensen dat ze liever geld willen, maar ‘achteraf bekeken vinden ze de verrassingen van het kerstpakket leuker’. ‘Iets doen, samen met anderen, dat zorgt voor herinneringen.’
De negenduizend werknemers van Tata Steel in IJmuiden zullen die niet hebben. Omdat het staalconcern in zwaar weer verkeert, krijgen de werknemers geen kerstpakket. Er moet 60 miljoen euro worden bezuinigd. Het schrappen van kerstpakketten is een besparing van 3 ton – 0,5 procent. Eerder waren de kerstpakketten voor pensionado’s al afgeschaft. Dat leidde al tot veel onmin.
Mogelijk krijgt Tata nog spijt. Het bedrijf heeft in 2025 de solidariteit van zowel het eigen personeel als oudgedienden hard nodig in de overlevingsstrijd. De meeste bedrijven zien de voordelen wel. Er zullen volgens schattingen onder Nederlandse werknemers acht miljoen kerstpakketten worden uitgedeeld, 600 duizend meer dan in 2023.
Alleen verandert de inhoud. Het flesje wijn ontbreekt veelal, omdat het in de aanloop naar dry januari minder verstandig lijkt en bedrijven vaker werknemers hebben die vanwege een religieuze overtuiging geen alcohol nuttigen. Het is ook slimmer om producten weg te laten die vega’s kunnen storen.
Maar het personeelstekort noopt bedrijven te tonen dat het hart op de goede plek zit. In een tijd van groeiende individualisering en mobiliteit kan een kerstpakket toch een signaal zijn: ‘we houden van jullie’.
Alleen is een pannenkoekenset niet de beste liefdesverklaring.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns